The Jerusalem Post/Izrael, USA koordynują odpowiedź na polskie prawo antyrestytucyjne

Izrael, USA koordynująca odpowiedź na polskie prawo antyrestytucyjne

Autor: LAHAV HARKOV , JEREMY SHARON , OMRI NAHMIAS 12 SIERPNIA 2021 20:24

Sekretarz stanu USA Antony Blinken powiedział w oświadczeniu, że wezwał prezydenta Dudę, aby nie podpisywał ustawy, lecz skierował ją do polskiego trybunału konstytucyjnego.

Izrael i USA opracowują wspólną odpowiedź na polskie ustawodawstwo , które poważnie ograniczyłoby możliwość uzyskania przez ocalałych z Holokaustu i ich rodzin restytucji za skonfiskowane mienie.

Minister spraw zagranicznych Yair Lapid i sekretarz stanu Antony Blinken prowadzą „intensywne dyskusje” na temat odpowiedzi na nowy projekt ustawy, która „graniczy z negowaniem Holokaustu”, poinformowało w czwartek Ministerstwo Spraw Zagranicznych.

„Nie pozwolimy, by to przeminęło po cichu”, powiedział Lapid. „Polacy nie mogą dalej szkodzić pamięci tych, którzy zginęli”.

W środę wieczorem Lapid powiedział, że „Państwo Izrael nie pójdzie na kompromis w sprawie jednego przecinka w pamięci o Holokauście… Będę nadal sprzeciwiał się wszelkim próbom pisania historii na nowo i promowania kompromisów i ustępstw kosztem ludobójstwa Narodu Żydowskiego a prawa ofiar Holokaustu.

„Polska wie, co należy zrobić – znieść prawo” – stwierdził.

Blinken powiedział, że Stany Zjednoczone są „głęboko zaniepokojone” ustawą kilka godzin po jej uchwaleniu.

„Apelujemy, aby prezydent [Andrzej] Duda nie podpisywał ustawy, albo aby zgodnie z przyznanymi mu jako prezydentowi uprawnieniami skierował ustawę do polskiego trybunału konstytucyjnego” – powiedział Blinken. Duda ma 21 dni od zatwierdzenia ustawy na jej podpisanie lub zawetowanie.

Blinken wezwał do stworzenia kompleksowego prawa dotyczącego rozstrzygania roszczeń dotyczących skonfiskowanego mienia, aby zapewnić ofiarom pewien wymiar sprawiedliwości.

„Taka ustawa przyniosłaby korzyści wielu obywatelom polskim, a także ludziom, którzy zostali zmuszeni do opuszczenia Polski w czasie II wojny światowej i po jej zakończeniu, a następnie stali się naturalizowanymi obywatelami innych krajów” – kontynuował. „Dopóki takie prawo nie zostanie uchwalone, droga do odszkodowania nie powinna być zamknięta dla nowych roszczeń lub oczekujących na rozstrzygnięcie sądów administracyjnych”.

Podsekretarz Stanu Paweł Jabłoński wyraził oburzenie z powodu użycia przez Lapida określenia „negacja Holokaustu”.

„Jest to źle umotywowana próba zdobycia krajowego poparcia politycznego, oderwana od rzeczywistości i samej natury prawa” – napisał na Twitterze Jabłoński. „Polska zdecydowanie potępia instrumentalne wykorzystywanie tragedii milionów Żydów podczas II wojny światowej w obecnym dyskursie politycznym, a także złowrogie ataki na nasz kraj”.

Pod koniec lat czterdziestych i na początku pięćdziesiątych polskie władze komunistyczne uchwaliły masowy program konfiskaty mienia w całym kraju, który obejmował duże ilości mienia wcześniej należącego do przedwojennej polskiej ludności żydowskiej, liczącej około trzech milionów ludzi, z których 90% zostało zamordowanych przez Nazistów.

Większa część tej konfiskaty mienia została przeprowadzona zgodnie z prawami uchwalonymi przez reżim komunistyczny, ale część została dokonana poza tymi przepisami, pozostawiając miejsce pierwotnym właścicielom lub ich spadkobiercom na odzyskanie mienia przez polskie sądy.

Nowe prawo uniemożliwiłoby sądowi unieważnienie konfiskaty, gdyby minęło 10 lat od dokonania tej konfiskaty.

Ponadto nowe prawo uniemożliwiłoby nawet wszczęcie postępowania sądowego o odzyskanie mienia, jeśli minęło 30 lat od skonfiskowania mienia.

Wreszcie, jeżeli postępowanie sądowe zostało już wszczęte w celu odzyskania określonej nieruchomości, ale zostało wszczęte ponad 30 lat po jej skonfiskowaniu, a postępowanie prawne nie zostało zakończone przed wejściem w życie nowego prawa, wówczas roszczenie to zostanie automatycznie odrzucone.

Ponadpartyjna grupa amerykańskich prawodawców wysłała list w poniedziałek do marszałek Sejmu RP, niższej izby parlamentu, wzywając ją, aby zatrzymać ustawę. List podpisali Ted Deutch (D-Floryda), Debbie Wasserman Schultz (D-Floryda), Grace Meng (D-Nowy Jork), Lee Zeldin (R-Nowy Jork) i lider większości Steny Hoyer (D-Maryland).

„Przed II wojną światową Polska była domem dla największej społeczności żydowskiej w Europie – społeczności, która została zdziesiątkowana podczas Holokaustu” – napisali. „Refundacja mienia dla ocalałych z Holokaustu to coś więcej niż tylko pieniądze – to kwestia moralności, zamknięcia, uznania straszliwej straty i związku z rodziną i życiem, które zostało im brutalnie odebrane. W 2021 r. nie powinny powstać nowe, nie do pokonania warunki prawne, które praktycznie uniemożliwiają odzyskanie majątku lub otrzymanie słusznego odszkodowania”.

Przewodniczący Knesetu Mickey Levy określił to prawo jako „rabunek w świetle dziennym, który bezcześci pamięć o Holokauście”, dodając: „Decyzja Polski o uchwaleniu tego niemoralnego prawa szkodzi przyjaźni i stosunkom dwustronnym między Izraelem a Polską”.

W rezultacie postanowił nie tworzyć parlamentarnej grupy przyjaźni między izraelskim Knesetem a polskim Sejmem i Senatem, która regularnie prowadzi różne działania na rzecz zacieśniania więzi między krajami.