Komisja Moynihana

Komisja Moynihana 

Commission on Protecting and Reducing Government Secrecy, zwana Komisją Moynihana od nazwiska przewodniczącego senatora Daniela Patricka Moynihana, powstała na mocy ustawy z 1994 roku żeby zbadać wszystkie przepisy i praktyki dotyczące utajniania. Raport końcowy wydała jednogłośnie 3 marca 1997 roku.  

Jednym z jej głównych efektów było właśnie odtajnione projektu Venona.  

W oryginale Moynihan pisze: "with considerable assistance from what was, indeed, an 'enemy within'".  

2. Venona - liczby • Projekt trwał od 1943 do 1980, to był program dekryptażu depesz NKWD/KGB/GRU • Z setek tysięcy przechwyconych depesz odszyfrowano i przetłumaczono około 3 000 wiadomości. NSA podaje, że w pełni lub częściowo udało się złamać ok. 2 200 wiadomości, głównie z 1943-44. • Haynes i Klehr w swojej książce Venona: Decoding Soviet Espionage in America podają listę 349 osób "które miały tajny związek z sowieckim wywiadem potwierdzony w depeszach Venony". • Sami autorzy podkreślają: z tych 349 mniej niż połowa została zidentyfikowana z nazwiska, prawie dwustu pozostało ukrytych za pseudonimami. 3. Dlaczego nie ścigano?

 Rząd nie chciał ujawniać na procesach, że czyta depesze Sowietów.

Przykład: Theodore Hall, fizyk z Los Alamos, nigdy nie został oskarżony, bo dowodem była Venona.

I historia z memo Hoovera z 29 maja 1946 też jest w raporcie komisji:

Federal Bureau of Investigation Director J. Edgar Hoover sent [...] a memorandum reporting "an enormous Soviet espionage ring in Washington." Undersecretary of State Dean Acheson was (falsely) at the top of the list. Truman distrusted Hoover and suspected Hoover of playing political games.  

Wpisanie Achesona na szczyt zdyskredytowało resztę listy, gdzie byli faktycznie Alger Hiss czy Nathan Silvermaster.

I historia z obrońcami Rosenbergów - to cytat który komisja przytacza za Radoshem:

"the Rosenbergs' defenders have loudly demanded the release of government documents on the case, only to deny the documents' significance once they are made public"  

4. Polacy w Venonie - tu jest twist

W aktach Venony faktycznie przewijają się polskie nazwiska z rządu na uchodźstwie w Londynie, ale nie jako sowieccy agenci, tylko jako obiekty zainteresowania wywiadu sowieckiego.

Potwierdzone w indeksie Haynesa/Klehra i notatnikach Vassilieva:

• Kwapinski, Jan: Polish Socialist and member of the Polish government-in-exile. Venona New York KGB 1943 • Jachimowicz, Aleksandr: Polish government-in-exile consul in New York City. Venona New York KGB 1943 • Drogojowski,?: Described as a official of the Polish government in exile. Venona New York KGB 1944   

Czyli KGB w Nowym Jorku w 1943-44 raportowało do Moskwy co robią Mikołajczyk, Kwapiński i inni. To logiczne - dla Moskwy rząd londyński był głównym przeciwnikiem w sprawie polskiej.

Czy w tej samej bazie są Ciołkosz, Grabski, Kutrzeba, Pragier? W publicznym indeksie Haynesa ich nie ma. Możliwe, że autor tekstu pomylił dwie bazy: Venonę (depesze wojskowe) z otwartymi w 1992 roku archiwami Kominternu i notatnikami archiwisty KGB Wasiliewa, gdzie polskich socjalistów z PPS-u dyskutowano jako "element lewicowy do wykorzystania". Kwapiński jako więzień NKWD w 1940-41 był dla Sowietów szczególnie interesujący - mieli na niego teczkę.

 Wystarczy, że ich nazwiska są w depeszach oznaczonych klauzulą TOP SECRET VENONA, a ktoś w 1997 roku odczytuje je jako listę zdrajców, choć w oryginale to lista obserwowanych.