SZESNASTE PIĘTRO

SZESNASTE PIĘTRO 

Na podstawie prawdziwej notatki Chicago Tribune z 1951 roku o „kilku samobójstwach i tajemniczych zgonach” wokół sprawy Algera Hissa.

Logline: Chicago, 1951. Młody reporter dostaje proste zlecenie - zrobić retrospektywę sprawy Hissa i policzyć trupy. Dostaje listę 9 nazwisk. Wszyscy wypadli z okien. Im głębiej grzebie, tym mniej wierzy w sowieckiego zabójcę, a bardziej w to, że ktoś bardzo chce, żeby w to uwierzył.

Żadnego strzelania. Przemoc to grawitacja. Waszyngton 1947-1952 to miasto bez snu, pełne przeciągów, otwartych okien w biurach, przesłuchań do 3 nad ranem i reporterów, którzy piszą nekrologi zanim przyjedzie karetka.

Ameryka między dwoma procesami Hissa a wyborami 1952, w których Adlai Stevenson przegra z Eisenhowerem. HUAC, Senacka Podkomisja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, FBI Hoovera i ONZ, w którym Trygve Lie właśnie składa rezygnację, polują na tych samych ludzi. Chicago Tribune pułkownika McCormicka jest najgłośniejszym megafonem polowania.

Motyw wizualny: OKNA. 5. piętro w gmachu Departamentu Sprawiedliwości, 9. piętro w Rockefeller Plaza, 12. piętro w Hotelu Manger w Bostonie, 16. piętro przy 2 West 45th Street i w Bethesda Naval Hospital. Kamera zawsze odrobinę za nisko, jakby ktoś już patrzył w dół.

BOHATER

FRANK DUNN (38) - reporter Chicago Tribune, były korespondent wojenny z Londynu. Wierzył w Winanta, bo go poznał. Teraz w redakcji jest chłopcem od liczenia trupów. Polskie nazwisko po ojcu zmienił na Dunn, żeby łatwiej było w gazecie. Nie jest komunistą, nie jest antykomunistą - jest uzależniony od sprawdzania przypisów.

Frank dostaje teczkę od naczelnego z kartką: „Zrób nam cmentarz Hissa. 9 nazwisk. Czytelnik lubi, jak komuniści sprzątają po sobie”.

Na liście:

1. Winant, 1947 - ambasador 2. White, 1948 - Skarb 3. W. Marvin Smith, 1948 - notariusz, który poświadczył samochód Hissa 4. Duggan, 1948 - State Department, 16. piętro 5. Forrestal, 1949 - Sekretarz Obrony, 16. piętro 6. Morton Kent - State Department, proces Coplon 7. Goldsborough, 1950 - redaktor Fortune/TIME, były szef Whittakera Chambersa, 9. piętro 8. Matthiessen, 1950 - Harvard, 12. piętro 9. Feller, 1952 - radca prawny ONZ, przyjaciel Hissa STRUKTURA - 6 ODCINKÓW

Odcinek 1: WINANT

Listopad 1951. Frank jedzie do Concord. Winant strzelił sobie w głowę w dniu premiery książki. Wdowa pokazuje długi, listy o sekretarzu generalnym ONZ, którego nigdy nie dostał. Pierwsza rysa: żadnego związku z Hissem. Ale w notatkach FBI Frank znajduje adnotację: „Sprawdzić, czy Tribune ma listę”. Ktoś tę listę już układał przed nim.

Odcinek 2: WHITE / SMITH

Dwie śmierci w odstępie 2 miesięcy 1948. White - zawał po przesłuchaniu. Smith - znaleziony w klatce schodowej gmachu sprawiedliwości. Oficjalnie samobójstwo, wdowa mówi: wypadek. Frank odkrywa, że Smith był tylko notariuszem. Carol Weiss King, prawniczka broniąca zarówno szefa Ware Group (J. Petersa), jak i Harry'ego Bridgesa, pojawia się w obu aktach. To ona jest pierwszą nicią łączącą wszystkie nazwiska - nie ideologia, a jedna kancelaria.

Odcinek 3: DUGGAN - serce serialu

20 grudnia 1948. Laurence Duggan wypada z 16. piętra. FBI przesłuchało go 10 dni wcześniej. Sowieci też go odwiedzili. Frank znajduje protokół NYPD: jeden but w biurze, drugi na parapecie. Samobójstwo czy panika? Helen Duggan mówi zdanie, które staje się tytułem: „Istnieją spekulacje, że mógł upaść albo zostać wyrzucony, ale powszechnie uważano...”. Frank rozumie, że to zdanie pisze się samo.

Odcinek 4: FORRESTAL

Największy orzech. Pierwszy sekretarz obrony, paranoik, który bał się komunistów bardziej niż ktokolwiek. Wypada z 16. piętra szpitala Bethesda. Oficjalny raport Navy przez 55 lat utajniony i nawet on nie pisze wprost „samobójstwo”. Tu Frank po raz pierwszy spotyka teorię spiskową, którą sam chciał napisać - i widzi, że ktoś inny już ją napisał za niego w Tribune.

Odcinek 5: GOLDSBOROUGH / MATTHIESSEN

Dwa skoki, które nie pasują. Goldsborough, prawicowy fan Mussoliniego i Franco, były tytan Time, skacze z 9. piętra z laską i melonikiem. Mit o przepisaniu majątku Sowietom okazuje się dopiskiem redaktora w Chicago. Matthiessen, socjalista i krytyk literacki z Harvardu, skacze z 12. piętra Hotelu Manger, bo prasa z Bostonu nazwała go zdrajcą po procesie Harry'ego Bridgesa. Żaden nie był szpiegiem. Obaj byli zmęczeni.

Odcinek 6: FELLER

Listopad 1952. Wybory. Stevenson przegrywa, Trygve Lie rezygnuje z ONZ, SISS przesłuchuje Amerykanów w ONZ. Abraham Feller, radca prawny ONZ i przyjaciel Hissa, wyskakuje z okna. Frank jest już w Nowym Jorku, patrzy na to samo okno. Rozumie finałowy twist:

Nie było sowieckiej ekipy sprzątającej. Była amerykańska maszyna, która potrzebowała trupów, żeby udowodnić spisek. Tribune nie opisywała morderstw. Tribune je produkowała, nadając sens przypadkowym tragediom. Każdy upadek stawał się dowodem, każdy dowód - kolejnym upadkiem.

Ostatnia scena: Redakcja Tribune. Naczelny skreśla Frankowi cały materiał i zostawia tylko listę 9 nazwisk z nagłówkiem: „Kilka samobójstw i tajemniczych zgonów”. Frank wychodzi, staje przy oknie na 16. piętrze budynku Tribune Tower. Okno jest uchylone. Zamyka je.