Jak przejąć media i dalej udawać, że nic się nie stało
Spoiler: nikt nie wpada do redakcji z czołgiem i okrzykiem, że od dziś koniec z wolnością słowa. To by było zbyt oczywiste, a autorytarni władcy uwielbiają oczywistość tylko wtedy, gdy można ją pokazać w telewizji jako sukces.
Przejęcie mediów zaczyna się od rzeczy nudnych. Bardzo nudnych. Tak nudnych, że nawet sam dziennikarz, którego to dotyczy, zasypia przy trzecim akapicie nowej ustawy. Zmienia się skład jakiejś rady, zmienia się sposób przyznawania koncesji, pojawia się nowy przepis o tym, że nie wolno szkalować narodu, państwa, flagi, hymnu i dobrego samopoczucia premiera. Niby nic. A potem się okazuje, że każda krytyczna redakcja nagle ma na głowie trzy kontrole, dwa pozwy i jedną bardzo dociekliwą panią z urzędu skarbowego, która chce wiedzieć, dlaczego w 2019 roku kupili za dużo spinaczy.
Drugi krok to kasa, bo wiadomo, że z ideałów się nie wyżyje, a z reklam państwowych już tak. Media niezależne dostają od rządu coś w rodzaju diety cud: nic. Zero reklam spółek państwowych, zero dotacji, zero zaproszeń na konferencje, na których i tak nie można zadać pytania. Media prorządowe dostają za to wszystko. I to podwójnie. I jeszcze premię za uśmiech. Po roku właściciel niezależnej gazety patrzy na Excela, patrzy na swoje nerwy i dochodzi do wniosku, że jednak woli hodować kozy w Bieszczadach niż walczyć o demokrację. I sprzedaje gazetę komuś, kto kocha rząd. I kozy też, ale to już inna historia.
Trzeci krok to ludzie, czyli najcichsza czystka świata. Nie ma list, nie ma aresztowań o szóstej rano, jest tylko nagłe, tajemnicze odejście redaktora naczelnego, bo przecież chciał spędzać więcej czasu z rodziną. A potem kolejnego, który też nagle pokochał rodzinę. A potem prezenterki, która też. Wszyscy w tej redakcji nagle tak bardzo kochają rodzinę, że aż podejrzane. Na ich miejsce przychodzą nowi, uśmiechnięci, pełni energii i gotowi czytać z promptera nawet to, że trawa jest niebieska, a rząd właśnie wynalazł trawę.
Wtedy zaczyna się magia autocenzury. To jest najlepszy wynalazek autorytaryzmu, bo państwo nic nie musi robić. Dziennikarz sam pisze tekst, sam go czyta, sam się go boi, sam go kasuje i sam pisze nowy, o tym, jak cudownie rosną pomidory dzięki nowej polityce rolnej. Nikt mu nie kazał. On po prostu wie. To jest jak chodzenie po domu, w którym wszędzie są ukryte kamery, tylko że kamery są w głowie.
Na końcu zostaje telewizja, która wygląda jak telewizja, pachnie jak telewizja, ale działa jak kanał z reklamą cudownego garnka. W wiadomościach najpierw jest sukces rządu, potem sukces rządu, potem wywiad z ekspertem, który mówi, że sukces rządu to sukces, a na koniec pogoda, która też jest zasługą rządu, bo przecież nie pada. Opozycja pojawia się tylko w dwóch wersjach. Albo wcale, albo jako grupa podejrzanych typów, którzy na pewno coś knują, pewnie z zagranicą, pewnie o deszczu.
I to jest cały trik. Nie trzeba zamykać mediów. Wystarczy je tak długo głaskać ustawą, głodzić kasą i podmieniać ludzi, aż same zaczną mówić to, co władza chce usłyszeć. A obywatel siedzi przed telewizorem, patrzy na to wszystko i myśli, że ma wybór, bo przecież ma sto kanałów. Ma. Sto kanałów mówiących to samo, tylko w różnych kolorach.
Dlatego przejęcie mediów nigdy nie wygląda jak zamach stanu. Wygląda jak remont. Niby wszystko to samo, tylko ściany pomalowane, meble wymienione, a pilot i tak leży już po stronie rządu.


Komentarze
Pokaż komentarze (9)