Papierowy tygrys? Gospodarkę dźwigają nie kolosi, a malutcy

GUS: 95,9 proc. przedsiębiorstw to najmniejsze firmy

Z danych GUS wynika, że w trzecim kwartale 2025 roku w Polsce aktywnych było 2 875 994 przedsiębiorstw. Mikrofirmy (do dziewięciu zatrudnionych osób) stanowiły 95,9 proc. wszystkich podmiotów. Mikro- i małe przedsiębiorstwa najprężniej działają w sekcji handlu i napraw pojazdów samochodowych – odpowiednio 469 277 i 21 773 firm. Wiele funkcjonuje w branży budownictwa: 421 992 mikro- i 14 008 małych firm. Zakwaterowanie i gastronomia to kolejne 78 704 mikro- i 4759 małych firm.

W lutym 2026 roku Miesięczny Indeks Koniunktury (MIK) opracowany przez Polski Instytut Ekonomiczny w obszarze inwestycji wyniósł 88,6 pkt. Wprawdzie po dwóch miesiącach spadków odnotował wzrost, ale wciąż utrzymuje się poniżej 100 pkt, czyli granicy neutralnej. Mówiąc wprost: w obszarze inwestycji nadal w podejściu firm w Polsce przeważają nastroje negatywne. MIK za luty 2026 roku wskazuje jednak, że ogólne nastroje firm w sektorze MŚP nieco się pogarszają i negatywne odczucia dominują nad pozytywnymi. W średnich firmach MIK wyniósł 89,3 i spadł o 11,6 pkt w porównaniu do stycznia br. oraz o 17,3 pkt rok do roku. Jest to związane głównie z niższą wartością sprzedaży (49 proc.) i z mniejszą liczbą nowych zamówień (44 proc.). 61 proc. przedsiębiorców nie zadeklarowało żadnych inwestycji w ciągu ostatnich trzech miesięcy.

Zobacz takżeNowy program socjalny. Mieszkańcy gminy otrzymają po 1500 zł na głowę

Koniunktura nie sprzyja inwestycjom. Przynajmniej wśród małych

W małych firmach natomiast spadek nastrojów (o 1,1 pkt m/m i 6 pkt r/r do 92,9 pkt) wiąże się z niską aktywnością inwestycyjną. Zaledwie 29 proc. badanych przyznało, że inwestuje w aktywa materialne i niematerialne. Firmy deklarowały również spadek wartości sprzedaży i liczby nowych zamówień. Z kolei pogorszenie nastrojów w mikrofirmach związane jest przede wszystkim ze spadkiem wartości sprzedaży i liczby nowych zamówień wśród ponad połowy z nich (51–52 proc.). Najmniejsze firmy charakteryzują się niskim poziomem inwestycji, ponieważ 67 proc. z nich ich nie realizuje. Przykładem może być obszar cyfryzacji.

- Na przestrzeni ostatnich lat widzimy, że poprawa następuje, ale w cyfryzacji mamy jeszcze sporo do nadrobienia, chociażby do rozwiniętych gospodarek zachodnich. Z drugiej strony to także oznacza, że są dodatkowe pokłady innowacyjności albo potencjalnego zysku, który będziemy mogli uzyskać w kolejnych latach - mówi agencji Newseria Marcin Klucznik z Polskiego Instytutu Ekonomicznego mówi ekspert PIE.

Zobacz takżeChcą dorobić na butelkach. Wysyp ogłoszeń w sieci

Jak wynika z „Raportu o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce 2025” przygotowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), 62,4 proc. małych firm posiada własną stronę internetową. Zdecydowanie większy odsetek jest wśród średnich i dużych firm – odpowiednio 87,4 proc. i 93,4 proc. Ponadto nieco ponad połowa (51 proc.) małych przedsiębiorstw korzysta z płatnych usług w chmurze obliczeniowej, podczas gdy w średnich i dużych kolejno 73,2 proc. i 88,4 proc.

- Zdolność MŚP do dostosowania się do szoków gospodarczych chyba zależy od tego, w jaki sposób definiujemy te firmy. W porównaniu do dużych przedsiębiorstw te małe czasami są dużo elastyczniejsze, zazwyczaj też notują wyższe stopy zwrotu, natomiast tam też mamy więcej bankructw oraz zmienności w wynikach. Ta zmienność jest zazwyczaj ceną za lepszy rozwój – uważa Marcin Klucznik.

Zobacz takżeWiceprezes Orlenu: Unijny podatek miał chronić przemysł. W praktyce przepisy są omijane

Normalna rzecz?

Jeżeli mówimy o mikrofirmach, w szczególności tych, które zależą od bezpośrednich wydatków konsumenckich, w dużej mierze cyklicznych, to ich zdolność do dostosowania się jest dużo mniejsza.

- Mamy coraz mniej mikroprzedsiębiorstw, relatywnie do wszystkich firm, które działają w polskiej gospodarce. Z drugiej strony mamy coraz więcej tych, które przechodzą od mikro- do małych, a czasami nawet od małych do średnich firm. To jest normalna rzecz związana z rozwojem polskiej gospodarki, ale także z dynamicznym rozwojem sektora przedsiębiorstw w Polsce – podsumowuje ekspert z Polskiego Instytutu Ekonomicznego.