Ta choroba może dotknąć co czwartego człowieka. Skutki są dramatyczne

Z artykułu dowiesz się:

W Polsce udar mózgu występuje średnio co 7 minut, a rocznie dotyka około 90 tys. osób
Coraz częściej udary diagnozowane są u młodych ludzi, nawet po 30. roku życia
Badania pokazują, że ciężki udar może nawet pięciokrotnie zwiększać ryzyko demencji
Naukowcy alarmują, że udar przyspiesza starzenie mózgu i pogarsza funkcje poznawcze nawet po lekkim przebiegu choroby

Udar mózgu jest trzecią, po chorobach serca i nowotworach, najczęstszą przyczyną śmierci i głównym powodem niesprawności u osób powyżej 40. roku życia. I staje się powoli chorobą cywilizacyjną. Twarde liczby przekonują, że choroba dotknie co czwartego człowieka na świecie.

Zobacz takżeNieuznawany przez rząd Sąd Najwyższy: prokurator Bilewicz jest neoprokuratorem

Co 7 minut udar w Polsce

W Polsce co 7 minut jedna osoba doznaje udaru mózgu. Rocznie to przynajmniej 90 tys. pacjentów dotkniętych tym groźnym schorzeniem. Zgodnie z danymi NFZ 89 proc. udarów stanowiły udary pierwszorazowe. Ponad 20 proc. chorych, którym uda się przeżyć ostrą fazę udaru będzie potrzebowało do końca życia opieki, a 30 proc. będzie musiało korzystać z pomocy w wykonywaniu codziennych, bardzo często prostych, czynności życiowych.

W raporcie NFZ na temat udaru niedokrwiennego mózgu podano, że najwyższą zapadalność zanotowano w województwach śląskim i warmińsko-mazurskim. Najmniej zachorowań jest w województwach podlaskim i mazowieckim. Powszechnie uważa się, że udar mózgu to choroba dotykająca osoby starsze, ale w ostatnich lata bardzo się to zmieniło i granica wieku przesunęła się w dół. Dzisiaj udary dotykają młodych ludzi, nawet trzydziesto- letnim, chociaż odnotowano również przypadki udaru u dwudziestokilkulatków. Wspomniany potwierdza zwiększenie liczby zachorowań na udar niedokrwienny mózgu w młodszych grupach wiekowych na przestrzeni ostatnich 6 lat.

Ciężki udar - rośnie ryzyko demencji

Siła udaru ma bardzo duży wpływ na myślenie i pamięć. – Nasze wyniki pokazują, że u wszystkich osób po udarze trzeba uważnie monitorować funkcje poznawcze i zdecydowanie leczyć czynniki ryzyka demencji, zwłaszcza u tych, które przeszły ciężki udar – zaznacza autorka prof. Deborah A. Levine z University of Michigan Medical School (USA).

Badacze przeanalizowali dane medyczne dotyczące ponad 42 tys. dorosłych Amerykanów – w tym około 1,5 tys. osób, które przeżyły udar, obserwowanych przez okres do 30 lat. Szczegółowa analiza pokazała, że ryzyko demencji rosło wraz z ciężkością udaru – w porównaniu z osobami, które go nie przeszły, było ono około dwa razy wyższe po lekkim udarze, trzy razy wyższe po udarze o umiarkowanym nasileniu i pięć razy wyższe po ciężkim.

Ponadto zauważono różnice w starzeniu się mózgu. U osób, które nie przeszły udaru, z czasem obserwowano związane z wiekiem pogarszanie się funkcji poznawczych. Jednak u osób po udarze spadek ten przebiegał szybciej i był tym większy, im cięższy był udar.

Zobacz takżeProkuratura Europejska bierze się za posła KO. Chce stawiać poważne zarzuty

Udar przyspiesza starzenie mózgu

Osoby, które przeżyły udar o lekkim lub umiarkowanym nasileniu, doświadczały - uśredniając - pogorszenia funkcji poznawczych w takim stopniu, jakby na początku badania były starsze poznawczo o 1,8 roku, a osoby po udarze o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu tak, jakby były starsze o 2,6 roku.

- Zaburzenia poznawcze nie dotyczą wyłącznie osób po udarach umiarkowanych lub ciężkich; obserwujemy je także po lekkich udarach, dlatego wszyscy pacjenci po udarze są zagrożeni i powinni być monitorowani. – Wraz ze wzrostem ciężkości udaru zwiększają się także uszkodzenia strukturalne i zaburzenia w sieciach neuronalnych. Zmniejsza to rezerwę poznawczą i sprawia, że mózg gorzej radzi sobie z kompensowaniem skutków samego udaru, naturalnego pogarszania się funkcji wraz z wiekiem oraz dalszych uszkodzeń wynikających z naczyniowych czynników ryzyka – mówi współautorka badania prof. Mellanie V. Springer, również z University of Michigan Medical School.

Naukowcy dodają, że inne zaburzenia - w tym choroby małych naczyń, procesy neurodegeneracyjne (w tym choroba Alzheimera) - także mogą przyczyniać się do pogarszania funkcji poznawczych i rozwoju demencji po udarze. Zaznaczają jednocześnie, że potrzebne są dalsze badania, aby lepiej zrozumieć te mechanizmy i przetestować metody zapobiegania demencji oraz pogarszaniu się funkcji poznawczych po udarze. Wśród tych metod wymieniają strategie ukierunkowane na kontrolę ciśnienia tętniczego i poziomu glukozy.