ASTRONOMIA PLASTYCZNA JAKO TECHNIKA W
ASTRONOMII – FORMY POKREWNE (2)
Astronomia plastyczna obecna była i jest od jakiegoś czasu w nauce, jak np. w formie ilustracji zamieszczanych do tekstów opisowych, zwłaszcza z dziedziny popularyzującej astronomię, przedstawiających np. obiekty Układu Słonecznego, pulsary (często, regularnie obracające się obiekty astronomiczne, pozostałości po w miarę masywnych gwiazdach, wysyłające promieniowanie), kwazary (bardzo silne i odległe gwiazdopodobne radioźródła, obiekty o największej znanej jasności we Wszechświecie), czarne dziury (pozostałości po zapadnięciu masywnej gwiazdy, o bardzo silnym polu grawitacyjnym) i globy pozasłoneczne. Szczególnie ostatnio warsztat astronoma-plastyka, wzbogacony o techniki komputerowe pozwolił na tworzenie interesujących plastycznie i naukowo barwnych grafik i animacji np. w licznie obecnych w mediach programach popularnonaukowych.
Podobne kategorie twórcze w kulturze są już obecne w szeroko rozumianej sztuce. Chodzi tu o związane z kosmosem muzykę, film, literaturę i malarstwo. W muzyce będą to np. „Planety” Gustawa Holsta czy liczne komponowane utwory takich zespołów i kompozytorów jak np. Tangerine Dream, Kitaro czy Mike Oldfield. W filmie jest to domena gatunku odrębnego od nauki, fantastyki naukowej, i tu wymienić należy zwłaszcza np. cykl „Odysei kosmicznej” czy, już jako bardziej w pełni astronomia plastyczna, filmy przedstawiające problem impaktu, takie jak np. „Dzień zagłady”, „Armageddon” czy „Post Impact” oraz oparte na faktach typu „Apollo 11” i „Apollo 13”. W literaturze będzie to np. cykl Kima S. Robinsona „Czerwony Mars”, „Błękitny Mars” i „Zielony Mars”. W malarstwie luźno związanymi z astronomią są niektóre obrazy science-fiction oraz Van Gogha „Gwiaździsta noc”.
W samej astronomii i literaturze popularnonaukowej związanej z kosmosem nurt sztuki kosmicznej jako odrębny gatunek zaistniał w formie dorobku Chesleya Bonestella, obecnie zaś takich artystów jak np.Pat Rawlings, Ron Miller, Michael Carroll czy David A. Hardy.Niewiele jest jednak opracowań tematu w literaturze – częściej są to obrazki kosmiczne niż charakterystyka formalna gatunku „astronomia plastyczna”. Jednak jako sztuka i nauka ma ona ugruntowaną pozycję np. w umiejscowianiu zjawisk w różnych wyznaczających je współrzędnych w komputerowych metodach numerycznych, modelach, planetariach itp. W biologii zaś film „Wędrówki z dinozaurami” pozwolił lepiej scharakteryzować i ująć życie dinozaurów. Tym śladem idzie i astronomia plastyczna.
Powyższy rysunek autora – obraz astronomii plastycznej – przedstawia powierzchnię, formy życia i obecność człowieka na księżycu odkrytej pozasłonecznej planety odległej o 129 lat świetlnych gwiazdy HD 28185.
Bibliografia:
- L. Kosiorek, „Astronomia w sztuce”, „Urania – Postępy Astronomii”, 2011, nr 2.
- „Układy planetarne wokół gwiazd”, „Urania – Postępy Astronomii”, 2001, nr 5.
- Wystawa w ODT "Światowid"
Komentarze
Pokaż komentarze (4)