ASTRONOMIA PLASTYCZNA JAKO TECHNIKA W
ASTRONOMII – CO MOŻE WNIEŚĆ DO NAUKI? (3)
Astronomowie mawiają, że każde nowe narzędzie i badanie inicjuje nowe odkrycia w astronomii oraz zapoczątkowuje nowe przełomy i odsłony w wiedzy o kosmosie. Były to np.: prawidłowości (wzory gwiazdozbiorów zauważone na niebie), odkrycia (np. teoria heliocentryczna M. Kopernika), badania (np. J. Keplera orbity Marsa, pozwalające sformułować nowe prawa ruchu planet), obserwacje (np. E. Hubble'a gwiazd w galaktyce Andromedy, odkrywające, że jest ona odrębną od naszej galaktyką), wynalazki (np. siatki dyfrakcyjnej, służącej do badania widma, czyli rozkładu natężeń zwykle światła poprzez jego ugięcie w odpowiednich szczelinach czy koronografu, umożliwiającego dzięki odpowiedniej przesłonie badanie korony słonecznej) oraz udane misje kosmiczne (np. sondy marsjańskiej Mariner 9, odkrywającej nowe oblicze Marsa jako aktywnej geologicznie planety, sondy kosmologicznej COBE, potwierdzającej teorię Wielkiego Wybuchu czy prace teleskopu kosmicznego Hubble'a). Stanowiły one swoiste „kamienie z Rosetty” (kamień z Rosetty pozwolił w archeologii rozszyfrować starożytne języki dzięki tłumaczeniu ich poprzez znany język grecki), rozszyfrujące język, księgę Natury.
Podobnie jest z astronomią plastyczną. Każdy jej obraz wiąże się z wykorzystaniem nowych, nieznanych instrumentów materialnych, np. malarskich lub elektronicznych oraz empirycznych w astronomii. Uruchomione zostają nowe wymiary naukowe i światy penetracji kosmosu. Obraz taki związany jest bardziej z nauką niż sztuką, jako kategoria wykraczająca poza potoczność i „zdroworozsądkowość” zmysłową, gdy jako rozwinięcie wiedzy empirycznej sam staje się empirią. Fotografie obiektów kosmicznych przedstawiają w języku obrazów wiedzę o nich. Funkcję fotografii przejmuje tu wiedza astronomiczna i plastyczna autora.
W astronomii plastycznej najważniejszy jest jednak tzw. efekt półmroku – jest to warunek wartości artystycznej i naukowej takiego obrazu. Dla większości obrazów w sztuce nie gra on roli. To dopiero taką cechę ma „dramatyczny” kosmos. To półmrok nasyca często obraz niezwykłym nastrojem. Częściowo wynika to z chemizmu funkcjonowania barw w takich obrazach. Astronomia plastyczna nie jest oczywiście „wynalazkiem” tej miary co teleskop czy radioteleskop, jednak może pomóc otrzymać bardzo łatwo wielką ilość różnych nowych danych z dziedziny astronomii oraz dostarczyć wysokiej jakości materiał i dokumentację wizualną zjawisk kosmicznych.
Powyższy rysunek autora – obraz astronomii plastycznej – przedstawia powierzchnię, formy życia i obecność człowieka na księżycu odkrytej pozasłonecznej planety odległej o 129 lat świetlnych gwiazdy HD 28185.
Bibliografia:
- „Układy planetarne wokół gwiazd”, „Urania – Postępy Astronomii”, 2001, nr 5.
Komentarze
Pokaż komentarze (5)