ASTRONOMIA PLASTYCZNA JAKO TECHNIKA
W ASTRONOMII – TŁO METODY (4)
Biorąc pod uwagę miejsce astronomii plastycznej w nauce, można porównać ją i metody symulacyjne jako techniki – choć na znacznie mniejszą skalę – do lunety, skonstruowanej w 1609 r. przez Galileusza, która przyczyniła się do otrzymania całkowicie nowego obrazu przyrody (kosmosu). Galileusz zobaczył przez nią tysiące nowych gwiazd w Drodze Mlecznej, struktury geologiczne na Księżycu podobne do ziemskich, cztery duże księżyce Jowisza, Wenus w fazach i plamy na Słońcu.
Ogólnie więc, technika w nauce znacznie ją wzbogaca. Na przykład podobną rolę grają w książkach z biologii barwne realistyczne ilustracje i rysunki np. szyszek nieznanych gatunków drzew iglastych, rzadkiej odmiany ptaka, prassaka czy wczesnego płaza. Tak samo astronomia plastyczna przedstawia dokładnie, z bliska (jak teleskop) powierzchnie globów kosmicznych, pełniąc rolę podobną do mapy.
Taka wypowiedź twórcza musi zawierać jednak wiarygodną teorię zjawiska kosmicznego, np. planety, księżyca i przestrzeni kosmicznej z ewentualnym udziałem technologii. Na przykład zamieszczane zwłaszcza w dawniejszej literaturze popularnej wizje jamochłonowatych tworów organicznych w atmosferze Jowisza należą bardziej do fantastyki naukowej. Ale już takież odpowiednie dotyczące atmosfer niektórych planet pozasłonecznych mogą należeć do tzw. hipotetyki astronomicznej (będąc bardziej prawdopodobne). Odpowiednie biologiczne struktury na dnie oceanu np. jowiszowego księżyca Europy lub podobnego globu można już włączyć do astronomii plastycznej, zaś skalisto-lodowe powierzchnie księżyców planet zewnętrznych naszego układu są pełną faktografią astronomiczną. We wszystkich powyższych przypadkach występuje jednak pewne zgadywanie co do wyglądu formacji astronomicznej.
Trzeba tu również odróżnić astronomię plastyczną od sztuki kosmicznej. Pierwsza jest zorientowana wokół świadomości naukowej, gdy druga – artystycznej. Obie dziedziny i strategie są tu bardzo cenne. Jednak realizacją pierwszej zajmują się głównie astronomowie studiujący literaturę naukową, drugiej zaś plastycy, eksperymentujący z tworzywem i technikami plastycznymi. Tak samo inne są procesy twórcze, olśnienia, właściwe nauce i sztuce.
Powyższy rysunek autora przedstawia obraz astronomii plastycznej – powierzchnię Proteusa, księżyca Neptuna.
Bibliografia:
- R. Miller, „Astronomiczne wizje Chesleya Bonestella”, „Świat Nauki”, 1994, nr 7.
Komentarze
Pokaż komentarze