WIZJA ASTRONOMII PLASTYCZNEJ.
DEFINICJA I WARUNKI ŻYCIA
Istnieją tu różne definicje samego życia, np.: Johna Bernala: „Pod pojęciem „życia” należy rozumieć całość procesów zachodzących między większością związków chemicznych węgla i azotu z otoczeniem”, Michaela Ovedena: „Utrzymywanie tej samej budowy a jednocześnie nie nadużywanie bezczynności – oto cechy, które odróżniają istoty żywe od tworów nieożywionych na Ziemi”, Erwina Schrödingera: „Żywa materia jest układem w dużym stopniu uporządkowanym o architekturze, a mimo to odkształcanej w wyniku asymilacji”, Isaaca Asimova: „Żywy organizm odznacza się zdolnością wytwarzania czasowego i miejscowego spadku entropii za pomocą reakcji katalizowanych enzymatycznie”, Melvina Calvina: „Życie to zdolność przenoszenia informacji o sposobie, w jaki dokonuje się uporządkowane przekształcenie, na inny identyczny układ”. Cechą życia są też: rodowód ewolucyjny, wzrost, rozmnażanie się, pobudliwość, śmiertelność, wybiórczość, przemiana materii, zdolności regeneracyjne, dostrajanie się do zmiennych warunków otoczenia (A. Trepka, s. 50-51). Zgodnie z kolei z darwinowską teorią życia, jest to samopodtrzymujący się system chemiczny, zdolny do ewolucji w doborze naturalnym.
Istnieją, z grubsza biorąc, trzy astrofizyczne czynniki życia: gwiazdy, galaktyki i planety. Te pierwsze produkują niezbędne dla niego ciężkie pierwiastki, materiał przejmowany przez kolejne ich pokolenia. Gwiazdy masywne w ekspandujących wybuchach supernowych rozsiewają np. magnez i tlen, gwiazdy mniejsze, w sposób bardziej łagodny, powiększając swoją przestrzeń, bez końcowej eksplozji, np. azot i węgiel. Gwiazdy te dostarczają energii planetom i życiu.
Oprócz gwiazd w procesie życia uczestniczą też galaktyki. Większe galaktyki, dzięki dużej sumarycznej masie gwiazd i ich połączonemu grawitacyjnemu działaniu, przechowują będące tworzywem życia pierwiastki ciężkie. W galaktykach mniejszych, np. nieregularnych, nie ma zbyt dużo masy, aby powstrzymać wyrzucanie tych niezbędnych dla wyższych procesów życiowych składników w przestrzeń międzygalaktyczną, gdzie byłyby bezużyteczne.
Z kolei planety, zwłaszcza typu ziemskiego, wewnętrzne, gromadzą i przechowują ciężkie pierwiastki – na tle „martwego” bezmiaru tworzącej ok. 98% materii, wodorowej i helowej. Planety też stanowią stabilne miejsca dla wyższych związków chemicznych.
Tak więc wśród kilku powyższych warunków dla życia w kosmosie, najpierw odkryto, że jest wiele emitujących światło i ciepło gwiazd. Później okazało się, zgodnie z powyższym, że istnieją i są powszechne procesy rozsiewające związki życia, tworzone przez gwiazdy i ich siedliska w galaktykach. Wreszcie w latach 90. znaleziono zwieńczenie układanki – planety. Trzy pierwsze czynniki życia są więc zrealizowane – są to gwiazdy, galaktyki i planety. 4% gwiazd Galaktyki to gwiazdy typu Słońca. Pustym miejscem na mapie czynników życia pozostają jednak planety, których znamy niewiele, w naszym systemie 8. Wiadomo jednak, że ziemskie globy będzie się kiedyś w niedalekiej przyszłości odkrywać i badać – czy istnieje tam życie.
Powyższe rysunki autora przedstawiają powierzchnię, formy życia i przyszłą obecność człowieka na księżycach odkrytych planet pozasłonecznych.
Bibliografia:
K. Croswell, „Łowcy planet. W poszukiwaniu nieznanych światów”, Prószyński i S-ka, Warszawa 2002.
W. Śliwa, „Gwiezdna alchemia”, „Wiedza i Życie”, 2004, nr 6.
J. C. Tarter, Ch. F. Chyba, „Pozaziemskie cywilizacje”, „Świat Nauki” 2000, nr 1.
A. Trepka, „Biokosmos”, KAW RSW „Prasa-Książka-Ruch”, Warszawa 1984.
„Układy planetarne wokół gwiazd”, „Urania – Postępy Astronomii”, 2001, nr 5.
R. Zubrin, „Narodziny cywilizacji kosmicznej”, Prószyński i S-ka, Warszawa 2003.
Kolonia – egzoksiężyc planety HD 10697 B
Lekcja astrobiologii – przypadek mikrociemnozielonopancerzoczułkowca krótkosześcionogiego – egzoksiężyc planety HD 28185 B
Współistnienie – egzoksiężyc planety HD 28185 B
Miasto – egzoksiężyc planety HD 27442 B
Zobacz galerię zdjęć:
Komentarze
Pokaż komentarze (2)