Astronomia plastyczna III (4) - wiedza astronomiczna

ASTRONOMIA PLASTYCZNA JAKO TECHNIKA W ASTRONOMII

DZIEDZINA

4.1. ASTRONOMIA PLASTYCZNA - ENCYKLOPEDIA ASTRONOMII

Każdy dobry obraz astronomii plastycznej jest bogatym źródłem wiedzy astronomicznej na temat cech obiektów kosmicznych.

          Najpierw powierzchnia - grunt i regolit księżyców, planet, planetoid i komet.

          Kolor świadczy o jej chemii i mineralogii. Na Marsie więc pomarańczowa powierzchnia to związki żelaza; na lodowych księżycach planet wielkich niebieski kolor to śnieg bądź lód wodny lub metanowy; na wulkanicznym jowiszowym Io różne odcienie żółtego, czerwonego, czarnego itp. to cechy związków siarki; czerwonawe i zielone zabarwienie gruntu na niektórych obiektach transneptunowych i kometach to rzadkie minerały organiczne; swoją strukturę i barwę ma też gleba pod kopułami na Marsie.

          Strukturami powierzchniowymi mogą być np. kratery, co świadczy o zaawansowanym wieku powierzchni (np. na I­o czy na jowiszowej Europie ich nie ma, zatem jest ona młoda) i rzadszej lub śladowej atmosferze. Ich nierówne brzegi świadczą o erozji kosmicznej. Można tu namalować wręcz niektóre kratery znane w kosmosie, np. Stickney na Fobosie i Herschel na Mimasie. Ślady np. astronautów na gruncie świadczą o miałkości warstwy wierzchniej - tak jest np. na Księżycu, księżycach Marsa czy wręcz Marsie, mniej na niektórych lodowych księżycach planet wielkich.

          Osuwiska, rowy i zapadliska występują na pobrużdżonych i pokiereszowanych aktywnością geologiczną powierzchniach np. Mirandy czy Ganimedesa. Liczne wzgórza kamieniste, kamienie, np. na Ganimedesie i innych niektórych księżycach planet wielkich, brak ich na Księżycu świadczy o występowaniu lub braku aktywności geologicznej. Łagodne wzgórza świadczą o erozji - tak jest np. na Księżycu (niegdyś na rycinach przedstawiano turnie księżycowe - co jest błędem). Rozpadliny i charakterystyczne ścięte wzgórza-skały  występują na Marsie. Wytryski gejzerowe występują obowiązkowo na saturnowym Enceladusie i neptunowym Trytonie - za każdym razem inne, oraz wulkany na jowiszowym Io. Groty i jaskinie występują na niektórych planetoidach, kometach oraz Fobosie i Deimosie, księżycach Marsa. Wszędzie rzadki jest raczej kolor zielony, właściwy chlorofilowi i życiu oraz woda (tu na ekosferycznych księżycach egzoplanet). Czasem pojawiają się wysokie wzgórza-kratery, np. Olympus Mons i podobne na Marsie.

          Jeśli chodzi o atmosferę i klimat, również ich cechy ujawniają niektóre formacje, np. geologiczne. Czarne niebo to brak atmosfery, pas barwny przy horyzoncie - śladowa atmosfera (np. na niektórych ekosferycznych egzoksiężycach). Niebo pomarańczowe to związki żelaza - tak jest na Marsie. Obiekty techniczne poruszające się w obszarze powietrznym świadczą o rzadkiej atmosferze - tak jest na Marsie. Zawiesiny barwne, organiczne bądź geologiczne na tle nieba mogą występować na egzoksiężycach. Również gwiazdy o różnych barwach na tle nieba muszą być namalowane zgodnie z realizmem, podobnie jak obłoki pyłowo-gazowe.

          Odmienną sprawą są cechy obiektów na tle nieba - księżyców, macierzystych planet, gwiazd lub ich brak. Niebieskawe zabarwienie może mieć bogaty w metan Neptun, zielonkawe, mniej zróżnicowane, związane z mniej aktywną meteorologią Uran, objawiające bogate zjawiska pogodowe Jowisz i Neptun (liczne plamy, wiry, pasy - tak jak w rzeczywistości), podobnie swoje cechy ma Ziemia widziana z Księżyca. Planeta taka musi mieć ściśle określoną wielkość - bogato to widać przy egzoksiężycach. Czasem pojawia się smuga sublimującej wody na horyzoncie komet, bądź nieregularne księżyce obiektów transneptunowych.

          Kopalnią wiedzy astronomicznej i astronautycznej jest technika na powierzchni globu lub w przestrzeni kosmicznej. Odzwierciedlają to też komentarze do obrazów. Kombinezony astronautów świadczą o braku, śladowej lub rzadkiej atmosferze - ich konstrukcja dopasowana jest do globu (np. maski na późnoterraformowanym Marsie). Odpowiednie będą tu anteny, stacje robocze, pojazdy, pomieszczenia baz - rozbudowane na większych globach, będące np. pojazdem rakietowym - habitatem na mniejszych obiektach. Obrazy baz, kolonii, architektury itp. na globach ekosferycznych, np. Marsie czy egzoksiężycach również zdradzają cechy geologii i klimatologii tych obiektów.

          Astronomia plastyczna to również wiedza o egzoglobach, głównie egzoplanetach i egzoksiężycach - ich geofizyka, geologia, ewnetualnie biologia i astronautyka - wszystko podobnie jak przy Układzie Słonecznym oraz pośrednio - zjawiska związane z fotometrią, spektroskopią itp. Każda figura to bogata wiedza astronomiczna.

          Novum astronomicznym są tu wszelkie sytuacje, w które uwikłane są postacie na powierzchni tych globów (jak w rzetelnym podręczniku związanym z astronomią i pochodnymi naukami - żadna inna dziedzina tymi zjawiskami się nie zajmuje). Są to np. astronauci mierzący promieniowanie, skład gruntu, sejsmikę, oddziaływanie wiatru gwiezdnego, strukturę mineralogiczną gleby, obecność wody lub endohydrosfery, struktury fizyczne, chemiczne, biologiczne kamieni, cechy lodu, skład ewentualnej atmosfery, siłę powiewów wietrznych, ewentualnych burz. Wiele wnosi do astronomii komentarz do obrazów oraz inny związany z nimi tekst - na styku tekstu i obrazu rodzi się wiele idei. Wszędzie treścią obrazów są więc różne szczegółowe głębsze uwikłania różnych zjawisk z astronomii i astronautyki.

4.2. WKŁAD ASTRONOMII PLASTYCZNEJ DO EGZOLUNARYSTYKI

Co wnosi astronomia plastyczna do wiedzy o egzoksiężycach - egzolunarystyki?

          Jest to przede wszystkim solidny kawałek wiedzy astronomicznej. Wyobrażeń, jak tam jest, nie sposób otrzymać w inny sposób.

          Jest to zarazem egzo- : astrofizyka, fizyka, geologia, geochemia, geomorfologia, mineralogia, bioastronomia, biologia, wiedza o klimacie, pogodzie, hydrogeologia, wulkanologia, genetyka, biochemia, mikrobiologia, ekologia, dziedziny związane z obecnością cywilizacji na egzoglobach - astronautyka, przemysł (wszelkie jego gałęzie), rolnictwo (podobnie), architektura, ekonomia, geografia, budownictwo, transport, komunikacja, telemetria, informatyka, medycyna, psychologia, etnografia, antropologia, historia, kultura, polityka, itd., itd.

          To wszystko astronomia plastyczna pokazuje.

Powyższy rysunek autora jako obraz astronomii plastycznej przedstawia powierzchnię, formy życia i przyszłą obecność człowieka na księżycu odkrytej planety pozasłonecznej.

               Środowisko - zagrożenia i wyzwania - egzoksiężyc planety HR 810 B

          Widoczny tu zielonopancernik czworonogi jest owadossakiem, funkcjonującym na poziomie ziemskiego lamparta. Jako drapieżnik miał szczęście - jako jedyny spośród trojga rodzeństwa przetrwał. Jego matka odniosła kontuzję nogi i w walce z drapieżnikami nie miała szans. Ten zaś jako młode zwierzę nie przeżyłby sam w naturalnym środowisku. W wyniku tego został wychowany przez człowieka. Jako dzikie zwierzę bywa bardzo groźny, czasem dla ludzi. Ma siłę czworga dorosłych osób, jednak powyższy zielonopancernik jest całkowicie oswojony. To niezbyt dobrze, bo egzobiolodzy planują, że wróci do swojego środowiska. Jest to więc duże wyzwanie dla obu stron.

          Księżyc megaplanety o pierwotnym dużym oświetleniu (o śr. półosi orbity 0,925 j.a., obiegającej gwiazdę centralną co 320 dni, masie 2,26 mas Jowisza, mimośrodzie 0,161) w układzie gwiazdy HR 810 typu GOV pecul., jasności 5,4 mag., odległej o 50,5 l.ś. (15,5 pc). Temperatura planety księżyca od +18ºC do +69ºC. Konieczność terraformingu (lekkie ochładzanie klimatu).

Tagi: hr 810 b, egzoksiężyce