Na bocznym pasie

Pomysł sprzedaży samolotu oprotestował pełnomocnik grupy pokrzywdzonych w katastrofie smoleńskiej. O sprawie zrobiło się głośno w mediach. Naczelna Prokuratura Wojskowa zwróciła się z pismem do dowódcy Sił Powietrznych o utrzymanie samolotu w gotowości i umożliwienie biegłym dostępu do maszyny oraz przeprowadzenia na niej czynności badawczych i ewentualnych eksperymentów w locie. NPW zastrzegła, że do 15 listopada 2011 r. przekaże harmonogram czynności, jakie zamierzają przeprowadzić biegli. Mniej więcej w tym samym czasie ukraiński kontrahent, który zainteresowany był kupnem samolotu, przestał dzwonić do AMW.

Stanowisko, iż nieprowadzenie obligatoryjnych oblotów jest podyktowane stanowiskiem prokuratury, należy uznać za zaskakujące w świetle Notatki Decyzyjnej Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia 11 stycznia 2013 r., w której przyjęto do realizacji wariant nr 2 działań dotyczących samolotu Tu-154M nr 102, gdzie wprost sformułowano zalecenie co do dalszego postępowania z samolotem – „Zabezpieczenie samolotu przed wpływem warunków atmosferycznych i utrzymanie go przez Siły Powietrzne w stanie niepogorszonym, a po zakończeniu czynności procesowych przekazanie do placówki muzealnej”.
(Fragment pisma rzecznika Naczelnej Prokuratury Wojskowej)

Decyzja o przebazowaniu do Mińska Mazowieckiego miała być chyba ukłonem w stronę prokuratury i biegłych, żeby nie musieli daleko jeździć na czynności. Dla niepogarszania stanu Obiektu w środku zaciągnięto kurtyny, a w kabinie pilotów zasłonki. I dzięki temu słońce nie niszczy tapicerki i nie płowieją lakiery.

A w ramach zabezpieczenia samolotu przed wpływem warunków atmosferycznych na każdy z trzech silników założono również brezentowe ochraniacze. A następnie Obiekt ustawiono na bocznym pasie, tak żeby nie przeszkadzał w startach i lądowaniach myśliwskich samolotów Mig-29, które na co dzień stacjonują w Mińsku. Hangaru zdolnego pomieścić długi na 48 m i szeroki na 38 m samolot w bazie myśliwskiej nie było. Przynajmniej nie 26 października 2011 r., kiedy Obiekt odbył swój ostatni lot, przeleciawszy 60 km z Okęcia do Mińska Mazowieckiego.

W 2012 r. w Mińsku rozpoczęło się wylewanie fundamentów pod ogromny hangar i w bazie zaczęli szeptać, że tutka zostanie u nich na dłużej, skoro budują dla niej domek. Dziwili się tylko ludzie, że ten hangar jest jakieś 100 m od pasa. A po drodze jeszcze kawałek lasku. Ale myśleli, że jak hangar zrobią, to i drogę pociągną. Po jakimś czasie okazało się jednak, że hangar powstaje na szczątki rozbitego w Smoleńsku tupolewa. Co prawda widać było, że Rosjanie szczątków raczej nie oddadzą, ale hangar już był zakontraktowany, to go postawili. Tego kawałka betonu od pasa do hangaru nie zabudżetowano, więc tutka stoi na zewnątrz. A hangar stoi pusty.

Dla Obiektu najbardziej niebezpieczna jest wilgoć. Zwłaszcza dla elektroniki. Może pomogłoby odpalanie albo chociaż regularne wietrzenie. Ale to już bardziej skomplikowana sprawa, bo rozbija się o spór kompetencyjny. Dowódca z Mińska uważa, że samolot nie jest na jego stanie. I nie mogą być wykonywane na nim żadne czynności przez jego personel, który nie ma ku temu kwalifikacji. Za stan techniczny odpowiadają technicy z 1 Bazy Lotnictwa Transportowego. Kilku ma jeszcze kwalifikacje, ale żaden nie ma uprawnień, bo je wszyscy dawno potracili. Zresztą samolot też już dawno stracił gwarancję. I kwalifikację do lotów. Choć od czasu generalnego remontu spędził w powietrzu niespełna 100 godzin. Kwestia przekazania go do muzeum byłaby przesądzona, gdyby tylko było to możliwe.

No bo muzeum jest w Dęblinie. A samolot w Mińsku Mazowieckim. Polecieć się nim nie da, bo trzeba by go na nowo remontować, a na to potrzeba milionów. Pocięcie, transport i ponowne zmontowanie będzie tańsze. Ale też liczone w milionach. A zezłomowanie skończy się zarzutami o niegospodarność. Przecież same silniki kosztują po sześć milionów złotych. To znaczy po naprawie, bo zardzewiałe chyba nic nie kosztują.

Jest taki pomysł, żeby zrobić w Mińsku filię muzeum, na tym jednym eksponacie. Wycieczki puszczać popołudniami, jak myśliwce nie będą latać. Jakoś by się wybrnęło z tej katastrofy.