andrzej.budzyk andrzej.budzyk
38
BLOG

Mecenat... słowo "lekko przydeptane!".

andrzej.budzyk andrzej.budzyk Historia Obserwuj temat Obserwuj notkę 0

Kiedy dziś wrzuciłem dwa słowa do internetowej wyszukiwarki otrzymałem dwa poniższe wyniki:

* Sponsoring = 19. 600. 000...

* Mecenat      =       588. 000...

Ten fakt? zwrócił moją uwagę na słowo "lekko przydeptane!"...

 

* Mecenat,  opieka roztoczona przez jednostkę lub szerszą zbiorowość (miasto, kościół, państwo) nad pracą duchową w dziedzinie nauki, literatury i sztuki.

M. stanowi jeden z najdonośliejszych czynników w rozwoju kulturalnym ludzkości, umożliwiając zdolnym jednostkom pracę w dzidzinie ich uzdolnień, daje niejenokrotnie impuls do powstania wybitnych dzieł, wpływa przez to na rozwój twórczości narodu, wyciska niejednokrotnie swe piętno na kulturze całej epoki.

W istocie swej jest m. zjawiskiem arystokratycznem; protektorzy twórczosci kulturalnej to zazwyczaj osobistości możne swem stanowiskiem społecznym, zakresem władzy i środkami materialnymi (panujący, papieże, dostojnicy, jednostki wpływowe w życiu gospodarczem), które, popierając naukę i sztukę, w dużej mierze szukają w tem zaspokojenia swej ambicji i otoczenia się blaskiem sławy i popularności. Dlatego m. stanowi w pierwszym rzędzie znamię epok o charakterze arystokratyczni-indywidualistycznym (starożytność, Włochy Odrodzenie, Francja Ludwików).

W czasach najnowszych demokratyzacja oświaty, zmiany w warunkach życia uczonego i artysty, wreszcie przyjęcie opieki nad kulturą przez państwo, podcięły w dużej mierze tradycyjny m., który wyrobił się w epokach dawniejszych. Niemnjiej i w czasach dzisiejszych spotyka się ludzi, którzy w tak ofiarny i wydajny sposób popierają twórczość duchową swojego narodu, iż w całej pełni zasługują na miano mecenasów.

Nazwa m. jest pochodzenia stosunkowo późnego i pochodzi od przyjaciela cesarza Augusta, C. Cilniusa Maecenasa, który wsławił się w Rzymie jako protektor uczonych i artystów. San m. istniał jednakowoż już w epokach poprzednich. Związków jego można się dopatrywać u władców starożytnego Wschodu, do świetnego zaś rozkwitu doszedł w starożytnej Grecji. Sławni tyrani jak, Pizystratydzi, Dionizjusze, Hieron,szukali opromienienia swoich krwawych niejednokrotnie rządów w popieraniu twórczości artystycznej. To samo czynili demokratyczni rządcy Aten z Peryklesemna czele. M. grecki znalazł kontynuację i rozeinięcie w Rzymie, zarówno w republikańskim (Scypionowie), jak zwłaszcza cesarskim. Wyrosłe na podłożu wysokiej kultury pierwiastki ideowe (cześć dla nauki i sztuki, pragnienie ich dalszego rozwoju) sprzęgły się tu bardzo wyraźnie z interesem dynastycznym  i państwowym. Ludzie wiedzy, pędzla i pióra nie tylko utworami swemi dodają blasku epoce i paronowi, ale sławią jego osobę, wykazują zbawienność jego działalności dla państwa. Dość wskazać jakie odbicie znalazła epoka Augusta nad obu największymi poetami epoki, Horacymi Wergiliuszem  w ich twórczości. Tu występują też dobitnie towarzyszące m. strony ujemne: panegiryzm i wprzęganie twórczości artystycznej w rydwan interesów osobistych i politycznych. Tu wreszcie wytworzyły się pewne, tradycyjne odtąd formy, w jakich układał się rozjemny dtodunek protektora do protegowanego. - Obok m. cesarskiegoistnial w Rzymie również mecenat możnych jednostek na wysokim szczeblu, społecznym, a nawet poczynają występować w tej dziedzinie kobiety.

W słabszym znacznie stopniu przejawia się m. w wiekach średnich. Opiekę nad twórczością naukową sprawuje przedewszystkim Kościół, który ujmując ją w ramy swej organizacji, nie musiał specjalnie popierać dziłajacych w tej dziedzinie jednostek, gdyż wchodziłoto w zakres ich pracy jako duchownych. Średniowiecznych uczonych i artystów cechuje nadto brak ambicji światowej i dążeń do karjery życiowej; znaczna część ich pozostała bezimienną.

Wśród władców świeckich m. występuje przedewszystkim u cesarzy, którzy pragnąc wskrzeszenia rzymskiego imperium, jako spatkobiercy starożytnych imperatorów usiłowali stworzyć około siebie żywy ośrodek życia kulturalnego. Należy tu w pierwszym rzędzie Karol W.i Ottonowie. Dopiero Renesansspowodował świetne odżycie m. , który osiągnał wtedy wówczas punkt szczytowy w życiu ludów europejskich. Wpłynął na to szereg czynników, tkwiących w istocie kultury Odrodzenia. Jeden z najbardziej zasadniczych jej rysów dtanowiło przenikające wszystkie jej warstwy społeczeństwa wzmożone zainteresowanie dla spraw duchowych. Filozofia, wychowanie, historja, literatura, nauki przyrodnicze, sztuki plastyczne stają się przedmiotem powszechnej uwagi, ich popieranie obowiązkiem społeczeństwa, zwłaszczazaś tych, którzy dzierżą w nim prym.

 

- będę kontynuował... (uwaga! 2 strony "wycięło!")

                                      "Niesforne Dziecię Gutenberga"

Ciekawy świata i życzliwy ludziom, ale nie pozbawiony szczypty złośliwości niezbędnej do przeżycia.

Nowości od blogera

Komentarze

Pokaż komentarze

Inne tematy w dziale Kultura