W CHINACH RZEŹBIONE FIGURKI ZWIERZĄT PRZYNOSZĄ SZCZĘŚCIE cz.III

5 szczytow i 6 zwierzat

* *

Budowle w antycznych Chinach maja piec wierzcholkow: cztery male i jeden duzy.

Na krancach duzego usadowil sie drugi syn Smoka, dobrze juz nam znany CHIWEN

z otwarta paszcza, ma sie wrazenie, ze chce ugryzc szczyt dachu. Jego rola to zapobiegac pozarom i powodzia.

Na czterech okapach jeden za drugim stoja talizmany w postaci zwierzat. Zwykle dom przecietnego urzednika posiadal 5 lub 6, ale w Palacu Cesarskim znajdowalo sie ich wiele wiecej. I tak przywyklo sie nazywac ten typ konstrukcji "5 szczytow i 6 zwierzat".

Legenda glosi, ze podczas budowy Miasta Zakazanego za rzadow cesarza Zhu Di (1360-1424) z dynastii Ming, bog Nieba ofiarowal cesarzowi latajace zwierzeta i gady do ochrony palacu i wlasnie one sa dzisiaj widoczne na szczytach dachow Miasta Zakazanego. Wykonane z ceramiki lakierowane plytki maja funkcje dekoracyjna oraz ochronna dla dachu i jego szkieletowej konstrukcji.

Na poczatku tego rzedu talizmanow zwierzat ustawil sie "niesmiertelnik" siedzacy okrakiem na grzbiecie feniksa. Inna legenda mowi, ze za czasow Walczacych Krolestw (475-221w pne) wodz z Krolestwa Qi po klesce wojennej zmuszony uciekac byl goniony przez swego wroga az do brzegow rzeki, gdzie zostal dopadniety przez przeciwnika i unieruchomiony...i nagle pojawil sie ptak, wladca bez namyslu wskoczyl na niego, przefruwajac rzeke i w ten sposowb ocalal. Na poczatku okapu umieszcza sie te figurke, czyni sie to dla ukazania, ze mozna zawsze pokonac trudnosci i zapewnic sobie piekna przyszlosc.

Zwierzeta, ktore ustawiaja sie za "niesmiertelnikiem" to feniks, niebianski kon, konik morski oraz stworzenia o dziwnych imiona jak Yayu, Douniu, Hangshi.

Smok i feniks reprezentuja najwyzsze bostwa, mawia sie, ze feniks jest krolem ptakow.

W jezyku chinskim 凤凰 feng huang to feniks (feng to feniks- samiec, a huang to feniks-samica). Ptak ten jest symbolem szczescia i porownuje sie go ze swietym. Patrzac na niebianskiego konia ma sie wrazenie, ze galopuje on z ogromna szybkoscia po niebie, zas konik morski jest wcieleniem wiernosci i odwagi, moze wzniesc sie w obloki i zaglebic w nurtach wod.

Yan yu to dziwne stworzenie wodne jest sklonne pryskac woda i gasic ogien. Natomiast Dou niu jest malym smokiem przodujacym w oswajaniu powodzi. W epoce antyczne byl rzezbiony tam gdzie wylewaly wody, aby oswoic ich potwora.

Hang shi skrzydlaty stwor o malpim pysku jest ostatnim na liscie zoomorficznych ornamentow.

Rygorystyczne sa zasady ustalaja klase, liczbe i hierarchie zwierzat w dekoracji. I tak np na krancach okapow dachu sali Najwyzszej Harmonii w Palacu Cesarskim wystepuja poza szecsioma wymienionymi jeszcze cztery figurki w postaci smoka, lwa, suani i xiezhi.

Parzysta cyfra 10 jest najwyzsza w hierarchi. Suma zwierzat zmniejsza sie w zaleznosci od kategorii palacow i sal. Jest ich tylko piec w palacach naloznic i tylko jeden na drzwiach palacowych murow. W spoleczenstwie feodalnym tylko dostojnicy mieli prawo posiadac dom z 5 szczytami i z 6 zwierzat. Dla zwyklego smiertelnika na samym dole drabiny spolecznej zwierzeta te byly wspolnikami ich pana, ktory wykorzystywal swa moc narzucajac swe prawa.

Te niezwykle dekoracje archtekturalne zajmowaly rowniez role ochronna dachu przed erozja deszczowa i wzmacnialy strukture budowli.