30 Milionów Chińczyków żyje w grotach

Ta niesamowita wiadomość to wynik badań przeprowadzonych przez "Los Angeles Times".

***

W odległej prowincji Shaanxi zimy są surowe a lata upalne. Shaanxi znajduje się w środku Chin z dala od morskich wpływów klimatycznych, na obszarze jak gbyby wyrośniętym z ziemii. Przyzwyczailiśmy się do widoku tradycyjnych drewnianych domów chińskich, a obraz tych odmiennych wydaje nam się z innego świata.

Charakterystyczne struktury tej budowli zwane Yao Dong (窑洞) znajdują się w tej jednej z najbiedniejszych prowincji Chin, gdzie spotykam życzliwych i gościnnych jej mieszkańców, gdzie żółta i krucha ziemia sprawia, że jej wydobycie i wybudowanie domostw jest łatwiejsze niż myślę. Forma tego budownictwa istnieje od dynastii Han (206-220) i osiągnęła swe apogeum w okresie Ming (1368-1644) i Qing (1644-1911).

Spotykam tutaj głównie osoby starsze, zimą zazwyczaj wychodzą one mało z domu, żyjąc w cieple domowym. Prawdziwe życie codzienne w tych małych obszarach wiejskich ogranicza się do codziennej pracy na roli, uprawy pszenicy będącej podstawowym elementem żywienia. Yao Dong znajduje się na kawałku ziemi, na około 40 m długości i 10 m szerokości, teren jest całkowicie zamknięty z dwóch stron podstawowymi izbami i z dwóch pozostałych kuchnią, szopą i warsztatem. Całość jest chroniona jak gdyby wysokimi murami wykonanymi z ziemii, czasami kaktusy posadzone na wierzchu jego ścian spełniają rolę ochronną przed intruzem. Niektóre z domostw bywają bardzo przestronne i mogą pomieścić liczną rodzinę. Nad drzwiami, szary dach kaflowy i z dwóch stron dwa posadzone drzewa. Każdy pokój posiada własne pojedyncze drzwi, wychodzące na dziedziniec. Gdy temperatura na zewnątrz ma 0°C, wewnątrz jest zaledwie 15 °C. Mały piec węglowy ogrzewa główne pomieszczenie, a w drzwiach zawieszone koce mają chronić ewentualne ulatujące się ciepło. W głównym pomieszczeniu jest duże łóżko (3mx2m) tzw kang (炕)- wykonane z cegieł i podgrzewane od spodu. Wieczorem cała rodzina zasiada na nim do wspólnego posiłku i gry w karty, każdy z jej członków ma swoje własne wyznaczone miejsce. Ojciec jako głowa rodziny ma przywilej spania na cegle,spełniającej rolę poduszki. Drugie pomieszczenie to jadalnia i ewentualnie w/g potrzeb sypialnia dla najstarszego syna, który mieszka daleko od domu rodzinnego i przyjeżdza w odwiedziny na Nowy Rok. W.C. znajduje się na drugim końcu pola, jest to mała otwarta szopa, gdzie wiatr niewstydliwie zagląda i gdzie łopata z ziemią przybiera rolę spłuczki. Woda jest tylko na podwórku, grzeje się ją do umycia siebie i naczyń oraz na herbatę, potem przelewa do dużych termosów. Tylko kuchnia ma fasadę z cegły posklejaną zaprawą z solidnego błota, w niej znajduje się ogromny piec węglowy, tutaj całe królestwo przeznaczone do przygotowywania posiłków typowej kuchni na parze zwłaszcza pszenny chleb, makaron i kluski...

Groty odgrywają ważną rolę we współczesnej historii Chin. To właśnie tutaj przebiegał słynny Długi Marsz partii komunistycznej w 1930 roku, zakończony koło Yan An, wówczs to Mao Ze Dong schronił się w jaskiniach. Inną chińską osobowością wspólną dla tego miejsca jest Xi Jin Ping - przyszły przywódca Chin, który podczas Rewolucji Kulturalnej, we wsi Liang Jia He spędził 7 lat swego życia wśród najbiedniejszych.

Tutejsze życie jest skromne i wygodne jak mawia moja rozmówczyni pani Liu, która sobie nie wyobraża żyć gdziekolwiek indziej . Niektórzy sprytniejsi mieszkańcy tej wioski wynajmują swe groty za 200 yuanów (+-25€) lub też je sprzedają szukajacym spokojnego odmiennego życia bogatym Chińczykom, dla przykładu 70m kw. jest warte 300 000 yuanów czyli (+-38 000€).

Takie mieszkania są formą pozwalającą rolnikom w tych biednych obszarach zachować ich uprawne tereny oraz zbudować szybko i tanio dom na skarpie. Młody marzy o innym trybie życia, woli żyć w miaście i nie być skłóconym z nowoczesnym trybem życia, śni o lodówce, pralce, o dostępie do bieżącej wody i o telewizorze. A tutaj żyje się skromnie i oszczędnie, nic się nie wyrzuca i nie marnuje.

Świat ten zachował się przez tyle wieków, szkoda aby zaginął.