"Bitwa o zamek" program historyczny i jego bzdury.

Gdy przeczytałem o tej serii na Discovery World w prasie, po prostu ucieszyłem się. Pierwszy odcinek – Malbork.

Rewelacja! Poznam wersję zachodniej Europy na temat tego oblężenia.

Zacząłem oglądać program. Moja euforia słabła. Drażnił mnie jego antypolski charakter. To jednak jakoś bym jeszcze łyknął. W końcu przedstawiają oni swoją (tzn. z punktu widzenia zachodniej Europy – pod Grunwaldem padło, lub dostało się do niewoli także trochę Anglików) wersję wydarzeń. Poza tym jak wyjaśnił mi znajomy – kwestia założeń. W serii tymi dobrymi są ci co się bronią, ci źli to oblegający.

Ja przyznaję zrezygnowałem z oglądania gdzieś w połowie. Dlaczego?

1. W ramach genezy oblężenia Malborka przez parę minut była omawiana bitwa pod Grunwaldem (pomijam, że była to oczywiście bitwa pod Tannenbergiem). Gdy była omawiana (pomijam szereg uproszczeń) na ekranie była pokazana inscenizacja walk. Inscenizacja ta pokazywała walkę grup wojsk pieszych.Wielki mistrz i Jagiełło oczywiście tez brali udział bez koni. Oczywiście w tle coś tam mówiono, że konie się zmęczyły itd. tzn. jakieś inf. że w walkach brała udział konnica niby była podana.Niemniej program telewizyjny przekazuje informacje w pierwszym rzędzie obrazem.Ten zaś jednoznacznie sugerował starcie armii pieszych.

   Moja skromna wiedza mówi, że było to starcie przede wszystkim WOJSK KONNYCH.

2. Wyposażenie – uzbrojenie walczących. Rycerstwo, w tym wielki mistrz mieli na sobie kolczugi?!W epoce gdy jak kogoś było stać to królowały zbroje płytowe?!

3. Obie armie dysponowały artylerią używaną z powodzeniem w bitwie. Tak się składa, że w każdej z książek w której czytałem na temat tej bitwy i wspomniano o artylerii polowej to zwracano uwagę, że Krzyżacy byli innowacyjni w tej kwestii i użyli jej w bitwie (chyba nawet po raz pierwszy w średniowieczu w dużej bitwie została użyta artyleria w polu. I tylko oni jej użyli.

4. Gdy mówiono o przemarszu wojsk Polsko - Litewskich przez ziemie Zakonu oczywiście mordowano wszystkich mężczyzn (młodych i starych) kobiety torturowano i gwałcono i w końcu wszystkim narzucano zależność pańszczyźnianą.

   Pomijam eksponowanie okrucieństwa wojsk złego króla Polski. Intryguje mnie natomiast, komu narzucano tą pańszczyznę? Zamordowanym mężczyznom? Czy może samotnym zgwałconym kobietom? Ponadto chciałbym wiedzieć, czy mój wniosek, że ludzie ci nie byli w zależności związanej z zależnością wynikającą z pańszczyzny jest prawidłowy? (skoro im narzucono to tak sobie wykoncypowałem, że wcześniej coś takiego jak pańszczyzna nie było znane tym ofiarom polskiego najeźdźcy. Jestem świadom, że na terenach Zakonu rozwijała się gospodarka rolna oparta o renty, ale dot. głównie osadników, a nie rdzennej ludności – Prusów, na których względem Zakonu, co do zasady ciążyła pańszczyzna i to zasadniczo w nieograniczonym zakresie.

Czemu się czepiam? I czy tylko się czepiam, czy też mam uzasadnione uwagi krytyczne?

Ja uważam, ze moje uwagi są uzasadnione, gdyż po pierwsze od programów mających w swym założeniu bycie programami historycznymi lub naukowymi wymagam zdecydowanie więcej niż od filmów fabularnych. Po drugie co jest moją zasadą dot. wszelkich filmów i programów – jeśli widzę (i to w ciągu minuty) rozwiązanie problemu, błędu które ma same plusy i nie generuje żadnych minusów to oburza mnie gdy zawodowcy nie wysilili się aby też takiego poszukać.

Moje rozwiązanie minusów.

Pozycja 1 i 2.Da się zweryfikować, czy istnieją filmy fabularne dot. danej bitwy lub jej inscenizacje. Niewątpliwie można skorzystać z materiałów tam zawartych, zwłaszcza gdy są bliższe prawdzie niż to co można zrobić przy posiadanym budżecie na program (z drugiej strony, nie wierzę, aby wykorzystanie fragmentów filmu „Krzyżacy” lub inscenizacji „Bitwy pod Grunwaldem” kosztowało więcej niż kilkuminutowy materiał z użyciem statystów.

Pozycja 3.No cóż, wypadało lepiej się przygotować do programu.

Pozycja 4(i trochę 3) Coś takiego jak korekta materiału przydaje się nie tylko tekstom literackim. Warto sprawdzić program pod względem logicznej spójności przekazu i jej wartości pod względem historycznym.

Ponadto chcę powiedzieć, że moje uwagi 1-3 to uwagi dot. zakłamywania obrazu epoki. Zaś punkt nr 3 można wręcz powiedzieć mógł być punktem na plus dla Zakonu (jako tego, który jest nowatorski i sięga po zdobycze cywilizacji i walczy z dziczą ze wschodu).

Znajomy mówi : to był program o oblężeniu Malborka, a nie bitwie pod Grunwaldem (co ja piszę, pod Tannenbergiem). Ja na to ok. to mogli o bitwie nie wspominać, wspomnieć śladowo bez, podkładu wizualnego, a nie opowiadać przez kilka minut z sugestywnym podkładem wizualnym, z którego wynika zafałszowany obraz danej epoki historycznej.