17 obserwujących
193 notki
159k odsłon
163 odsłony

Jaka jest Cywilizacja i kultura w Polsce - Part II (augmentacja)

Z Internetu
Z Internetu
Wykop Skomentuj2

Druga części artykułu dotyczy najważniejszych tez przedstawionych przez Feliksa Konecznego w jego nauce porównawczej o cywilizacjach, jak również o cywilizacyjnym miejscu Polski w Europie...  

Feliks Koneczny jest zaliczany przez światowej sławy profesorów - Arnolda Toynbee i Antona Hilckmana do czołowych myślicieli dwudziestego wieku. Jego myśli zawarte w szeregu dzieł są porównywane z rozważaniami Oswalda Spenglera i samego Arnolda Toynbee. Ponad wszelką wątpliwość, był on prekursorem nauki o cywilizacjach.

Na początku trzeba podkreślić, że jego koncepcja cywilizacji odrzuca podstawowe założenia wielu historiozofów i historyków cywilizacji

Najważniejszymi dwoma z nich były założenia, że po epoce dzikości i barbarzyństwa standardy cywilizacyjne wyznacza Europa zachodnia, i że cywilizacja obejmuje głównie dobra materialne (techniczne i ekonomiczne) oraz organizacyjne (państwo, wojsko i inne instytucje); zaś kultura jest odrębnym bytem który zawiera religię, moralność, sztukę, naukę, obyczaje itp..

Cywilizacja jest według Konecznego „metodą ustroju życia zbiorowego”. Uważał on, że było w dziejach ludzkości wiele cywilizacji i że nie istnieje i istnieć nie może, jedna wspólna cywilizacja ogólnoludzka...

Cywilizacjami rządzą prawa cywilizacyjne a nie kultury. Już pod koniec XIX wieku Koneczny stworzył teorię, której jądro stanowił pogląd o istnieniu wielu cywilizacji które wzajemnie się zwalczają.

Feliks Koneczny był i jest dla Polaków postacią wyjątkową, gdyż większość swoich studiów poświęcił ważnym aspektom procesu rozwoju cywilizacji na terenach państwa polskiego; w okresie I Rzeczpospolitej, oraz późniejszych czasów rozbiorowych i porozbiorowych...

Koneczny widział cywilizację jako nadrzędny zbiór różnych kultur, które się wzajemnie przenikają na określonym obszarze geograficznym...Według niego, polska cywilizacja była cywilizacją łacińską.

W rozważaniach cywilizacyjnych Konecznego, ważna jest jego pierwsza refleksja nad stosunkiem Polski do Europy i naszej wartości cywilizacyjnej w ogóle... Jego artykuł „Polska w kulturze powszechnej” (1917) rozwinął się w dwutomowe dzieło. Był to jednocześnie początek prac nad książką „O wielości cywilizacyj”.

Pierwszą obszerniejszą pracą historiozoficzną Konecznego było opublikowane w 1921 r. „Polskie Logos a Ethos. Roztrząsanie o znaczeniu i celu Polski.”

Koneczny uważał, że upadek I Rzeczypospolitej był spowodowany mnogością kultur na jej rozległym terytorium, gdyż kultury te należały do odmiennych cywilizacji. W efekcie w XVII-wiecznej Polsce nastąpiło wymieszanie elementów kultury łacińskiej ze stojącą od niej niżej, kulturą turańską... Bierze też pod uwagę wpływy innych kultur z cywilizacji bizantyjskiej i żydowskiej...

Przede wszystkim jednak, Koneczny rozważał jaki jest cel istnienia Polski jako państwa i Polaków jako narodu.  

Cel ten pojmował nie jako wartość nadaną przez „kogoś” i raz na zawsze, ale jako wybraną w sposób wolny ideę przewodnią, wokół której koncentrują się wysiłki narodu w danym okresie historycznym...

Idea taka miałaby wynikać z wykazanych w okresie rozwoju narodu predyspozycji (kultury) i uwzględniać potrzeby całej społeczności... Koneczny twierdził, że miano narodu przysługuje tylko tym wspólnotom, które posiadają właśnie taki cel, inny niż własne przetrwanie... Jeśli celu nie ma, narody padają...

W swoim najważniejszym głośnym dziele "O wielości cywilizacyj" (1935), wydanym w 1962 w tłumaczeniu pod tytułem „On the Plurality of Civilisations”, Koneczny przekonywał, że między cywilizacjami nie może być syntez, gdyż sprzeczności między różnymi etykami (lub ich brak) są nie do pogodzenia, a próby ich dokonania kończą się zdominowaniem jednej cywilizacji przez drugą.

Dominującą zwykle zostaje ta, która nakłada na ludzi mniejsze obowiązki moralne. Alternatywą jest powstaniem „acywilizacyjnej masy”, niezdolnej do rozwoju a często również do przetrwania.

Koneczny wyjaśniał mechanizm asymilacji religii i ideologii przez społeczeństwa o różnych typach cywilizacji. W Polsce według Konecznego oprócz nastąpiło zderzenie dominującej cywilizacji łacińskiej, głównie z wpływami cywilizacji bizantyjskiej i turańskiej oraz żydowskiej...

Żeby cokolwiek wyjaśnić z tez Konecznego, potrzebne jest chociaż syntetyczne przedstawienie głównych różnic w historycznie ogarniających Polskę cywilizacjach...Są to dane zebrane z różnych źródeł.

Cywilizacja łacińska

  Ukształtowała się w okresie średniowiecza, a najważniejszym czynnikiem ją tworzącym był Kościół katolicki...Objęła społeczeństwa Europy zachodniej i środkowej oraz Ameryki; panuje wszędzie tam, gdzie religią dominującą jest katolicyzm lub wywodzące się z niego wyznania protestanckie... Jej etyką jest etyka katolicka...  

Wykop Skomentuj2
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale