Sukces gospodarczy i przemysłowy Maroka w ostatnich dwóch dekadach jest efektem świadomej, aktywnej polityki państwa (wzorowanej m.in. na koncepcji „państwa strategicznego” oraz klastrach przemysłowych) oraz inteligentnego wykorzystania warunków geopolitycznych i ekonomicznych.
Na podstawie analizy w materiale wideo, kluczowe filary tego rozwoju można podzielić na pięć głównych obszarów:
1. Doskonała geografia i strategiczna infrastruktura
Bliskość Europy: Maroko dzieli zaledwie kilkanaście kilometrów od wybrzeży Hiszpanii, co ułatwia błyskawiczny transport towarów na rynki Unii Europejskiej.
Wielki port Tangermed: Uruchomiony w 2007 roku port stał się potężnym węzłem logistycznym (przeładowuje więcej kontenerów niż Hamburg czy Saloniki). Został on połączony autostradami i koleją z fabrykami w głębi kraju, co pozwala na szybki eksport gotowych wyrobów.
2. Świadoma i aktywna polityka przemysłowa (państwo strategiczne)
Plany rozwojowe: Od początku lat 2000. (m.in. Plan Emergence z 2005 r., Narodowy Pakt na rzecz Rozwoju Przemysłowego czy późniejsze plany przyspieszenia przemysłowego) rząd – we współpracy z doradcami (np. McKinsey) i w oparciu o idee Michaela Portera – celowo wytypował perspektywiczne sektory (motoryzacja, lotnictwo, chemia nawozowa) i skoncentrował na nich zasoby.
Specjalne strefy ekonomiczne: Państwo zaoferowało inwestorom gotową infrastrukturę, ulgi podatkowe, zwolnienia celne oraz uproszczone procedury biurokratyczne, dzięki czemu fabryki powstają niezwykle szybko.
3. Przyciąganie globalnych gigantów i budowa lokalnych ekosystemów (Local Content)
Nowa potęga motoryzacyjna: Dzięki inwestycjom koncernów takich jak Renault (odpowiedzialnego m.in. za produkcję Dacii Sandero) oraz Stelantis (Peugeot, Citroën, Fiat), Maroko stało się jednym z największych producentów i dostawców samochodów na rynek europejski. Eksport branży motoryzacyjnej osiągnął ok. 17 mld dolarów.
Lotnictwo i elektromobilność: Poza motoryzacją rozwija się przemysł lotniczy (strefa Midpark koło Casablanki z firmami takimi jak Safran czy Boeing) oraz sektor baterii i elektromobilności (współpraca z nowymi inwestorami, m.in. z Chin).
Unikanie pułapki „zwykłej montowni”: Choć startowano od prostego montażu, państwo wymusiło transformację w stronę budowania lokalnych łańcuchów dostaw (local content – np. wysoki odsetek części produkowanych na miejscu przez lokalnych poddostawców), co zatrzymuje większą wartość dodaną w kraju.
4. Stabilność polityczna i ciągłość władzy
Na tle innych państw Afryki Północnej Maroko wyróżnia się stabilnością polityczną i ciągłością rządów tej samej dynastii (król Hasan II, a od 1999 roku król Muhamad VI).
Zapewnia to zagranicznym inwestorom niezwykle ważną przewidywalność i bezpieczeństwo długofalowych inwestycji na kilkadesiąt lat. Sam król oraz powiązany z rodziną królewską holding Almada aktywnie angażują się finansowo w kluczowe sektory gospodarki.
5. Strategia wielowektorowa i umowy o wolnym handlu
Maroko konsekwentnie otwierało się na rynki globalne dzięki umowom o wolnym handlu i partnerstwie (m.in. z Unią Europejską, Stanami Zjednoczonymi oraz Chinami).
Umiejętnie lawiruje między potęgami: europejskie koncerny budują tam fabryki, a jednocześnie do kraju napływa chiński kapitał technologiczny (baterie, elektromobilność), co jednak zaczyna budzić napięcia i zainteresowanie celne ze strony Brukseli.
6. Konkurencyjne koszty pracy i kapitał ludzki
Kraj dysponuje tanią, a zarazem coraz lepiej wykwalifikowaną siłą roboczą (inwestycje w szkolnictwo zawodowe i techniczne dostosowane do potrzeb zagranicznych koncernów), co czyni produkcję w Maroku bardzo opłacalną w porównaniu do kosztów ponoszonych w Europie.
Jakie konkretnie wnioski z sukcesu Maroka (np. rywalizacja o inwestycje motoryzacyjne) autor materiału odnosi bezpośrednio do sytuacji gospodarczej Polski?W jaki sposób historia przemysłu fosforytowego (koncern OCP) wpłynęła na wczesny rozwój marokańskiego przemysłu przetwórczego?Jakie zagrożenia lub wyzwania – zdaniem komentatora – niesie ze sobą tak silne uzależnienie Maroka od współpracy z Chinami w obliczu relacji z Unią Europejską?<//FollowUp>
Komentarze
Pokaż komentarze