23 września 87. Urodziny obchodzi Janusz Gajos — profesor sztuk teatralnych, wybitny aktor filmowy, teatralny i telewizyjny, a także pedagog i fotograf.
Urodził się 23 września 1939 roku w Strzemieszycach, które w 1975 roku zostały przyłączone do Dąbrowy Górniczej. Po wojnie rodzina Gajosów przeniosła się z sześcioletnim Januszem do Zabrza, a pięć lat później do Będzina. Tam przyszły aktor ukończył szkołę podstawową, a w 1957 roku zdał maturę w III Liceum Ogólnokształcącym, noszącym dziś imię Cypriana Kamila Norwida.
Droga do zawodu aktora nie była łatwa. Janusz Gajos kilkakrotnie, bez powodzenia, zdawał egzaminy do szkół teatralnych. Nie zrezygnował jednak ze swoich marzeń. W latach 1957–1959 pracował w Teatrze Dzieci Zagłębia pod opieką wybitnego reżysera i pedagoga Jana Dormana. Po odbyciu służby wojskowej w 33. Pułku Artylerii w Żarach został w 1961 roku studentem Wydziału Aktorskiego Łódzkiej Szkoły Filmowej. Studia ukończył w 1965 roku. [1]
Jeszcze jako student zadebiutował w filmie Marii Kaniewskiej „Panienka z okienka”, w którym zagrał Pietrka. Ogromną popularność przyniosła mu rola Janka Kosa w serialu „Czterej pancerni i pies”. Sukces ten mógł uczynić go aktorem jednej roli, ale Gajos konsekwentnie udowadniał swoją niezwykłą wszechstronność i z czasem stworzył dziesiątki znakomitych kreacji dramatycznych, tragicznych i komediowych.
Wśród jego najważniejszych filmów znajdują się między innymi „Milioner”, „Wahadełko”, „Przesłuchanie”, „Ucieczka z kina »Wolność«”, „Psy”, „Trzy kolory. Biały”, „To ja, złodziej”, „Jasminum”, „Układ zamknięty”, „Body/Ciało”, „Kamerdyner” i „Kler”. Publiczność pamięta go również jako Tureckiego z kabaretu Olgi Lipińskiej. W Teatrze Telewizji wystąpił w niemal stu przedstawieniach. [2]
Przez lata występował na scenach najważniejszych warszawskich teatrów: Komedii, Klasycznego, Powszechnego oraz Narodowego. Jego aktorstwo wyróżnia się oszczędnością środków, precyzją, psychologiczną głębią i niezwykłą umiejętnością łączenia tragizmu z subtelnym humorem.
W 2008 roku otrzymał tytuł profesora sztuk teatralnych. Był także wykładowcą łódzkiej Szkoły Filmowej, która w 2016 roku nadała mu tytuł doktora honoris causa. Został pierwszym aktorem uhonorowanym przez tę uczelnię takim tytułem. [3]
Janusz Gajos jest laureatem wielu najważniejszych polskich nagród teatralnych i filmowych. Otrzymał między innymi Orła za osiągnięcia życia, Diamentowe Lwy, Super Wiktora, Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” oraz Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. [2]
Jest również honorowym obywatelem Będzina. Tytuł odebrał w 2005 roku na scenie Teatru Dzieci Zagłębia — w miejscu, w którym wiele lat wcześniej rozpoczął się jego artystyczny rozwój.
Aktorstwo nie jest jego jedyną pasją. Janusz Gajos od lat zajmuje się również fotografią, a jego prace prezentowano na licznych wystawach. Podobnie jak w aktorstwie, także w fotografii interesuje go przede wszystkim człowiek — jego twarz, emocje, samotność, relacje z innymi i codzienne sytuacje.
Janusz Gajos należy do wyjątkowego grona artystów, których role stały się częścią polskiej pamięci zbiorowej. Od Janka Kosa po najbardziej złożone kreacje teatralne i filmowe — przez ponad sześćdziesiąt lat pozostaje aktorem nieustannie poszukującym, odważnym i wiarygodnym.
Z okazji 87. Urodzin życzymy Januszowi Gajosowi zdrowia, spokoju, dalszej twórczej energii oraz wielu kolejnych spotkań ze sztuką, fotografią i wdzięczną publicznością.
Źródła: Culture.pl; Encyklopedia Teatru Polskiego; FilmPolski.pl; Teatr Telewizji TVP; Szkoła Filmowa w Łodzi; ZAiKS; materiały biograficzne Teatru Narodowego w Warszawie.
Komentarze
Pokaż komentarze (26)