A jak ty się nazywasz?

Mając narzędzia takie jak opisałem wcześniej jest dużo łatwiej sekwencjonować całe genomy niż 10 lat temu. Gotowe dane są na wyciągnięcie ręki. Wcześniej wiele genów odkryto przez tworzenie mutantów, czyli organizmów w których uszkadzano gen i charakteryzowano przez obserwacje wyglądu, zachowania czy analizę biochemiczną. Cecha charakterystyczna mutanta bywa wykorzystywana do nazwania genu. Badacze, którzy pierwsi odkryli, scharakteryzowali gen, mają prawo do nazwania go. Najczęściej nazwa była/jest związana z funkcją np. gen white odpowiada za kolor oczu, jego uszkodzenie powoduje powstanie białych oczu u muszki. Niektórzy jednak mieli więcej poczucia humoru przy wymyślaniu nazwy genu. Szczególną twórczością i dowcipem charakteryzują się badacze genów muszki owocówki (Drosophila melanogaster). Chciałbym przedstawić wam część listy genów, specjalnie wybranych ze względu na dowcipną nazwę i podzielonych według źródeł inspiracji. Znajomość języka angielskiego jest bardzo pomocna.

 

HISTORIA

dunce Muchy dunce mają upośledzoną zdolność uczenia się. Nazwa odnosi się do Jana Dunsa Szkota (XIII w.) założyciela tzw Szkockiej Szkoły.

gustavus i vasa oddziaływają ze sobą. Gustaw Waza był królem Szwecji

tudor  Te mutanty nie mają potomstwa, tak jak przydarzyło się dynastii Tudorów.

 

KULTURA

amontillado Larwy nutanta nie potrafią się wykluć. Nazwa odnosi się do opowiadania E.A.Poe „Beczka amontillado”, w którym zamurowano żywcem człowieka.

ariadne Bez genu ariadne rosnące aksony komórek nerwowych nie potrafią odnaleźć swoich celów. W mitologii Ariadne pomogła wydostać się Tezeuszowi z labiryntu.

lot Mutanty bardzo lubią sól.

sarah   Mutanty są prawie bezpłodne. Sara, żona Abrahama przez wiele lat była bezpłodna, aż urodziła syna. (Rdz 21, 3).

smaug             Gen hamuje aktywność genu nanos (grec. karzeł, krasnal). W tolkienowskiej powieści „Hobbit” występuje smok Smaug, który wypędził krasnoludy z ich kopalń.  

thor     Germański bóg Thor chronił Nordyków swoim wielkim młotem. Gen thor chroni muchy przed chorobami, gdyż związany jest z rozwojem układu odpornościowego.

tinman muchy noszące tę mutację nie mają serca, tak jak blaszany drwal w “Czarnoksiężniku z krainy Oz”

vulcan  Rzymski bóg Wulkan patronował ogniowi i kowalom Wyrzucony przez Jowisza spadł I połamał obie nogi. Muchy vulcan mają zle uformowane nogi.

 

POSTACIE

barentsz W tym mutancie mRNA genu oscar  więźnie i nie może dotrzeć na biegun komórki jajowej, tak jak statki Williama Barentsa w 1596 uwięzły w lodzie w drodze do Bieguna Północnego.  

groucho Mutanty posiadają więcej szczecinek na głowie niż normalne muchy. Tak jak Graucho Marx.

scott of the antarctic Jeden z biegunów wrzeciona mitotycznego jest defektywny w tym mutancie. Nazwany na cześć Roberta Scotta, którego wyprawa do Bieguna Południowego skończyła się tragicznie.

van gogh pokręcone włoski na skrzydłach przypominają wiry na obrazach van Gogha.

yuri Te mutanty mają problem z grawitacją. Zostały odkryte w 40. rocznicę lotu Jurija Gagarina.

 

KULTURA POPULARNA

glass-bottom boat Larwy tych mutantów są przeźroczyste.

indy     Te muchy żyją dwa razy dłużej. Nazwa odnosi się do postaci z filmu Monyt Python i Święty Graal, która mając być pochowana krzyczała „Jeszcze nie umarłem”

ken i barbie     Samce i samice nie posiadają zewnętrznych narządów rozrodczych, tak jak Ken i Barbie.

kojak   Muchy z mutacją kojak nie mają szczecinek na skrzydełkach. Gen nazywany jest czasem “shavenoid”.

lost in space    Rozwijające się aksony komórek nerwowych są źle uformowane.

maggie Muszki owocówki z mutacją Maggie zatrzymują się w rozwoju, tak jak Maggie z Simpsonów.

 

RÓŻNE

18wheeler Larwy „18-kołowca” posiadają 18 poprzecznych pasków.

agnostic Mutacja agnostic upośledza zdolność do poznawania zapachów przy pewnych temperaturach. Nie potrafią też podejmować decyzji.

british rail Ten gen jest głównym inhibitorem genu always early.

brokenheart    ta mutacja u muszek powoduje wady serca.

cheap date mutanty noszące tę mutację są szczególnie wrażliwe na alkohol. Inną cechą jest bardzo słaba pamięć.

clown muszki clown mają oczy w kolorach białym i czerwonym.

coitus interruptus  samce tego mutanta wykorzystują metodę stosunku przerywanego. Kopulacja trwa około 60% normalnych 20 minut.

dachshund Niektóre mutanty posiadają krzywe nogi przypominając jamnika.

dreadlocks u tych Rasta-much połączenia między neuronami są “pokręcone”. Rezultat przypomina skręcone dready.

drop dead Mózgi tych mutantów szybko zanikają. Muchy chodzą w nieskoordynowany sposób, a następnie szybko umierają.

ether a go-go Mutanty trzęsą nogami gdy są uśpione eterem.

fruity  Samce noszące tę mutację nie interesują się samicami.

icebox   Samice icebox nie zwracają natomiast uwagi na zalotników.

lava lamp u tych mutantów obserwuje się ruchy pęcherzyków Golgi przypominające ruchy kropli w tych dekoracyjnych lampach.

long island expressway plemniki u mutantów są bardzo wydłużone. Long Island Expressway to autostrada w Nowym Jorku.

lush     ta mutacja powoduje zwiększony pociąg do alkoholu. (ang lush = alkoholik)

mothers against decapentaplegic “Matki przeciw dekapentaplegiii” działają przeciw genowi  decapentaplegic. Ta mutacja wpływa na rozwój embrionów.

out cold Gdy temperatury spadają te mutanty tracą koordynację ruchową, a ostatecznie ulegają paraliżowi.

ring     ponieważ odkrywcy genu nie znali jego funkcji nazwali go RING - "Really Interesting New Gene" (Naprawdę Interesujący Nowy Gen).

stuck   samce mutanty więzną w samicach w czasie kopulacji.

sunday driver Transport substancji w neuronach jest niesprawny u tych mutantów.

swiss cheese    mutanty posiadają zamiast mózgu ser szwajcarski – jest podziurawiony jak szwajcarski ser.   

technical knockout ten mutant jest bardzo wrażliwy na urazy mechaniczne. Muchy przewracają się i są czasowo sparaliżowane.

 

Niech teraz ktoś powie, że badacze genów to ludzie bez polotu i humoru.