Największy wirus na świecie

Francuscy naukowcy zidentyfikowali gigantyczne wirusy, ponad dwa razy większe od największej ze znanych dotąd cząsteczek organicznych tego typu. Pochodzenie tych olbrzymów pozostaje zagadką. Ponieważ ich kształt przypominał badaczom antyczne greckie wazy – nazwali znalezisko pandorawirusami (od greckiego mitu o puszce Pandory).

 – Otwarcie tej puszki całkowicie zmieni podstawy naszej wiedzy o tym, czym są wirusy – skomentował odkrycie Chantal Abergel, kierownik badań z francuskiego Narodowego Centrum Badań Naukowych w Marsylii.

Jedną z zadziwiających cech nowo odkrytych wirusów jest to, że są one dobrze widoczne pod zwykłym mikroskopem optycznym. Umożliwiają to ich spektakularne rozmiary – mierzą około jedną tysięczną milimetra, a więc mają średnicę równą mniej więcej jednej dziesiątej grubości ludzkiego włosa!

– Byliśmy przygotowani na odnalezienie wirusów o genomie składającym się z tysiąca genów, ale nie spodziewaliśmy się odnaleźć dwukrotnie większych okazów – powiedział Abergel. – To oznacza, że naprawdę nie jesteśmy w stanie określić, jakie są granice rozmiarów i stopień skomplikowania wirusów.

Ogromne wirusy, które początkowo wzięto za bakterie, odnaleziono wewnątrz komórek pierwotniaków – ameb. Pandoravirus salinus został odnaleziony u ujścia rzeki Tunquen w Chile, a Pandoravirus dulcis na dnie płytkiego stawu w pobliżu Melbourne w Australii.

Wirusy te obchodzą się z komórką swojego żywiciela dość brutalnie. Już dwie do czterech godzin po wniknięciu do wnętrza ameby, jądro pierwotniaka zaczyna się przekształcać, po czym zanika. Kiedy ameba obumiera, z jej komórki uwalnia się około stu pandorawirusów.

Ponad 93 proc. genów nowo odkrytych „organizmów” nie przypomina żadnych genów znanych nauce. Kodują one białka, w tym enzymy, co do których nie ma pewności, do czego służą. Pochodzenie tych wirusów jest również niejasne, a w każdym razie – nie są one spokrewnione z żadną zbadaną dotąd rodziną wirusów.

Zdaniem badaczy odkrycie nowego rodzaju tych „organizmów”, tak bardzo odmiennych od wszystkich znanych nauce, oznacza, że ich zróżnicowanie na naszej planecie jest znacznie większe, niż przypuszczamy i kolejne lata muszą przynieść podobne znaleziska.