Robi się okrutnie. Demografia w Polsce tylko przyspiesza ten proces

Coraz mniej pracowników w wieku produkcyjnym

Automatyzacja i rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji w polskich zakładach produkcyjnych oraz magazynach rozwijają się wolniej niż w wielu innych krajach, jednak już dziś wyraźnie zmieniają sposób pracy i zakres obowiązków zespołów. Każda kolejna inwestycja technologiczna wymaga równoczesnego rozwijania kompetencji pracowników, aby mogli efektywnie współpracować z nowymi systemami.

Jednym z najważniejszych powodów przyspieszającej transformacji – obok optymalizacji kosztów – jest presja demograficzna. Według danych GUS między 2024 a 2025 rokiem liczba osób w wieku produkcyjnym spadła w Polsce z 21,8 mln do około 21,7 mln. Od 2020 roku ubyło ich już blisko 900 tys.

Ten negatywny trend bezpośrednio przekłada się na coraz większe problemy firm z dostępnością pracowników.

Zobacz takżeSeniorzy w Polsce mają ochoczo korzystać z nowych technologii. Czyżby?

Automatyzacja coraz częściej odpowiedzią na problemy firm

Z „Barometru Rynku Pracy” Gi Group Holding (2025) wynika, że ponad 47 proc. pracodawców wskazuje automatyzację jako sposób usprawnienia procesów produkcyjnych i operacyjnych. W przemyśle ten odsetek wynosi 61 proc., a w sektorze transportu i logistyki – 54 proc.

Podobne wnioski płyną z raportu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości „Rynek pracy, edukacja, kompetencje” (2025). Wynika z niego, że wdrożenie rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji skróciło czas wykonywania rutynowych obowiązków o ponad 10 proc. w aż 66 proc. badanych firm.

Dla 37 proc. organizacji jedną z najważniejszych korzyści z wdrażania nowych technologii jest także ograniczenie kosztów operacyjnych.

Zobacz takżeOszuści nie próżnują, jedno kliknięcie i 16 mln zł strat. Króluje metoda na prezesa

W 2025 roku korzystanie z automatyzacji i AI deklarowało 51 proc. firm z branży transportu i logistyki, a kolejne 19 proc. planowało ich wdrożenie. W przemyśle było to odpowiednio 41 proc. oraz 25 proc.

– Firmy patrzą dziś na automatyzację przede wszystkim przez pryzmat stabilności operacyjnej. Wdrażając nowe rozwiązania, koncentrują się na miejscach, w których najtrudniej utrzymać powtarzalność i tempo pracy – mówi Anna Wesołowska, dyrektor zarządzająca Gi Group.

Jak dodaje, technologia nie ma przede wszystkim zastępować ludzi, lecz zapewniać przewidywalność procesów i ograniczać ryzyko przestojów.

Zobacz takżeKrólewski wsadza granat w polską piłkę. Apeluje do premiera, Wisła walczy ze wszystkimi

Polska wciąż daleko za liderami robotyzacji

Mimo rosnącej liczby inwestycji technologicznych polskie firmy nadal pozostają w tyle za najbardziej rozwiniętymi gospodarkami świata. Widać to szczególnie w skali robotyzacji przemysłu.

Według danych International Federation of Robotics (IFR) w Polsce na 10 tys. pracowników przypada 81 robotów przemysłowych. W Europie wynik ten jest znacznie wyższy – w Szwajcarii na taką samą liczbę zatrudnionych przypada ponad 220 robotów, a w Niemczech ponad 270.

Jeszcze większy dystans widać w porównaniu z Azją. W Korei Południowej gęstość robotyzacji przekracza 720 robotów na 10 tys. pracowników, a w Singapurze – globalnym liderze tego zestawienia – działa ich już ponad 1500.

Zobacz takżeGaraż, maszyny i śpiwory. Polskie fabryki nielegalnych papierosów

Obawy pracowników przed sztuczną inteligencją

Pomimo rosnącej liczby inwestycji w nowe technologie zapotrzebowanie na pracowników w produkcji i logistyce pozostaje w Polsce wysokie.

Z raportu „Wynagrodzenia w produkcji i logistyce: stanowiska niższego i średniego szczebla” Gi Pro wynika, że popyt na pracowników obsługujących procesy produkcyjne nadal utrzymuje się na wysokim poziomie.

Jednocześnie rozwój technologii budzi obawy części pracowników. Z raportu PARP wynika, że 43 proc. badanych obawia się, iż systemy oparte na sztucznej inteligencji mogą zagrozić ich sytuacji zawodowej. O utracie pracy z powodu nowych technologii przekonanych było 10 proc. respondentów, a 33 proc. raczej zgadzało się z taką możliwością.

Co ciekawe, dane pokazują, że te obawy nie zawsze przekładają się na rzeczywistość. W przypadku 73 proc. firm, które wdrożyły rozwiązania wykorzystujące AI, nie spowodowało to ograniczenia rekrutacji.

Zobacz takżeCBA z buta weszło do Wrocławia. Co wiemy o akcji służb?

Kluczowe będą nowe kompetencje pracowników

Eksperci podkreślają, że obawy pracowników są naturalną reakcją na szybkie zmiany technologiczne.

– Lęk przed „nowym” jest naturalnym elementem każdego procesu transformacji, szczególnie gdy dotyczy bezpośrednio miejsca pracy – podkreśla Daniel Piaszczyk, Senior Partner i Head of Information Technology w Wyser Executive Search.

Jego zdaniem pracownicy nie boją się samej technologii, lecz raczej tego, czy ich kompetencje będą wystarczające w świecie szybko zmieniających się narzędzi i procesów.

Dlatego skuteczne wdrażanie automatyzacji i sztucznej inteligencji wymaga nie tylko inwestycji w sprzęt i systemy, ale także długofalowej strategii rozwoju kompetencji pracowników.