Historyczność postaci Jezus

Jan Bodakowski
Historyczność postaci Jezus

Historyczność postaci Jezusa oznacza, że istnieje wiele źródeł potwierdzających istnienie tej niezwykle ważnej dla zachodniej cywilizacji postaci żyjącej na początku naszej ery i jej rzeczywisty wpływ na historię, kulturę i naukę. Każdy, niezależnie od swojego wyznania lub jego braku, powinien więc poznać biografie i idee głoszone przez Jezusa.

Będące biografiami i kronikami życia Jezusa Ewangelie zostały napisane kilkadziesiąt lat po śmierci Jezusa. Proces ich powstawania rozpoczął się około roku 70 naszej ery. Były pisane na podstawie relacji i wspomnień wielu świadków opisywanych wydarzeń.

Dowodem na to, że Ewangelie nie są elementem mistyfikacji, jest to, że historie przez nie przekazywane różnią się między sobą, tak jak składane przed sądem zeznania świadków mają niespójności i zawierają różnice chronologiczne. Fałszywe uzgodnione świadectwa rozpoznane są właśnie przez to, że są identyczne i niczym się nie różnią.

Tylko Jezus Chrystus i Aleksander Wielki są opisani w tylu źródłach z epoki bezpośrednio po swojej śmierci. Aleksander Wielki miał kilku swoich oficjalnych biografów. Co ważne i ich świadectwa są ze sobą sprzeczne – czterech biografów twierdzi, że Aleksander rozciął węzeł Gordyjski, piąty, że cierpliwie go rozplątał. Podobne nieścisłości jak w Ewangeliach są też w relacjach o innych postaciach tego okresu np. w relacjach dotyczących cesarza Tyberiusza. Takie właśnie różnice pokazują, że autorzy Ewangelii i temu podobnych źródeł historycznych czerpali z niezależnych od siebie świadectw i wspomnień, a nie tylko kopiowali jedną i to samo pierwotne źródło.

Wszystkie kościoły, w tym i katolicki, wywodzące się od apostołów przyjęły kanon tych samych czterech Ewangelii, które znane są nam dziś z wielu bardzo starych rękopisów, Wśród starożytnych tekstów tylko Ewangelie powstały niezwykle krótko po opisywanych wydarzeniach i znane są dziś z kopii niewiele młodszych od oryginałów. Najstarszy papirus z fragmentem Ewangelii świętego Jana. Kopii oryginału, pochodzi z 120 roku naszej ery.

Do czasu odkrycia w latach 1947-1956 zwojów z Qumran pochodzących z I i II wieku najstarsze zachowane zapisy Starego Testamentu znaliśmy z około roku 1000 nasze ery. Pisma Homera, Platona, Ajschylosa znamy z kopii powstałych 1000 lat po oryginale. Poetykę Arystotelesa znany z arabskiego tłumaczenia z X wieku.

Teksty Nowego Testamentu, jakimi dziś posługujemy się w Kościele katolickim, są identyczne z tymi, jakimi posługiwały się wspólnoty pierwszych chrześcijan pod koniec I wieku naszej ery.

Ewangelie były pisane dla różnych środowisk i dlatego różnią się kontekstem kulturowym. Ewangelia Mateusza kierowana była do Żydów, Ewangelia Marka do Rzymian, a Ewangelia Jana do wspólnot chrześcijańskich. Istnieje hipoteza, że znane nam Ewangelie mogły się opierać na wcześniej istniejących spisanych źródłach.

Ewangelia Jana jest najbardziej wierna danym historycznym. Jan swoją Ewangelie oparł na doskonałej znajomości miejsc, osób i kontekstu kulturowego opisywanych wydarzeń. Jej najstarsza kopia pochodzi z 125 roku, a oryginał został napisany 30 lat wcześniej.

Ewangelie były kulturową rewolucją. Nigdy wcześniej nie opisano losów człowieka z ludu – przybranego syna cieśli, wydarzeń, które rozgrywały się prowincjonalnej mieścinie na peryferiach imperium. Antyczni historycy opisywali tylko życie włodarzów i filozofów. Szokujące jest to, że aż czterech autorów, z różnych środowisk, postanowiło opisać życie ubogiego Jezusa.

Ewangeliści, o czym pisał w swojej ewangelii Łukasz, napisali Ewangelie po wnikliwym zebraniu świadectw i wspomnień o Jezusie. Świadectwa te były bardzo dokładne, bo były to czasy nie słowa pisanego, ale słowa zapamiętywanego. Odmiennie od nas, dzięki znajomości pisma zwolnionych z pamięta, współcześni Jezusowi całą swoją wiedzę dziedziczyli w słowu mówionym i zapamiętywanym. Proces przekazywania wiedzy za pośrednictwem zapamiętanych informacji mówionych był szokująco dokładny, był procesem wspólnotowym pod kierunkiem lidera wspólnoty. Niezwykle precyzyjnie zapamiętywano bardzo długie teksty, bo tylko słowo mówione dawało dostęp do wiedzy naukowej i tekstów religijnych. Tradycja ustna bardzo wiernie przekazuje nam słowa Jezusa – najstarsze znane kopie Starego Testamentu z 1000 roku są zadziwiająco absolutnie zgodne z fragmentami odkrytymi w Qumran. Możliwe też jest, że ktoś na bieżąco notował wypowiedzi Jezusa – w Qumran odnaleziono jeszcze nie w pełni zdekodowane motaki zapisane greckim kodem do notowania, w których rozpoznano znak identyfikujący Jezusa.

Fascynujące życie Jezusa można poznać dzięki 496 stronicowej wydanej przez wydawnictwo Fronda pracy „Jezus. Ilustrowana Biografia Zbawiciela” autorstwa księdza profesora Andrzeja Zwolińskiego. Praca zawiera kilkaset ilustracji.

Nakładem wydawnictwa Fronda okazały się wcześniej biogeografię świętego Józefa, św. Piotra i Najświętszej Maryi Panny, autorstwa księdza profesora Andrzej Zwoliński (autorstwa kilkudziesięciu prac o zagrożeniach duchowych, i cywilizacyjnych, oraz katolickiej nauce społecznej), kierownika katedry Katolickiej Nauki Społecznej na UKSW.

Ksiądz profesor Zwoliński w swej jak zwykle napisanej bardzo przystępnym językiem, pełnej niezwykle ciekawych informacji, pracy skorzystał nie tylko z Ewangelią, prac naukowych, ale i apokryfów, historii Jezusa, które nie znalazły się w kanonie Pisma Świętego uznanym przez kościoły apostolskie.

Jan Bodakowski