Bezpieka

Celem działania bezpieki była ochrona interesów Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (w konsekwencji realizacja interesów ZSRR)i utrwalenie dyktatury PZPR. Służba Bezpieczeństwa była zbrojnym ramieniem PZPR, narzędziem w reku partii komunistycznej. SB zwalczała opozycje polityczną (Milicja Obywatelska również przestępstwa kryminalne). Działania SB były tajne, pozaprawne, zorganizowane. SB realizowała swoje cele poprzez rozpoznanie, zapobieganie, wykrywanie, zwalczanie i manipulowanie wrogami reżimu komunistycznego. SB realnie podlegała sowieckiej bezpiece KGB. SB była podległa PZPR, pośrednio przez składający się z działaczy PZPR aparat państwowy i bezpośrednio samej partii. Pracę bezpieki ze strony PZPR nadzorował w latach 1968-1971 Mieczysław Moczar, 1971-1980 Stanisław Kania, 1980-1981 Kazimierz Barcikowski, 1981-1986 Mirosław Milewski. SB na każdym szczeblu była podporządkowana (równolegle z podporządkowaniem Ministerstwu Spraw Wewnętrznych) aparatowi PZPR.

Do 1954 roku bezpieka funkcjonowała pod nazwą Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. Od końca 1954 roku do początku 1957 jako Komitet do spraw Bezpieczeństwa Publicznego, od początku 1957 jako Służba Bezpieczeństwa. SB była częścią MSW. Ministrami Spraw Wewnętrznych byli: w latach 1968-1971 Kazimierz Świtała, w 1971 Franciszek Szlachcic, w latach 1971-1973 Wiesław Ociepka, od 1973 do 1980 Stanisław Kowalczyk, od 1980 do 1981 Mirosław Milewski, od 1981 do 1990 Czesław Kiszczak.

Prócz bezpieki na komunistyczny aparat represji składał się też bezpieka wojskowa (występująca również pod rożnymi nazwami: informacji woskowej, zarządu II sztabu generalnego, Wojskowej Służby Wewnętrznej). Bezpieka prowadziła swoje akcje razem z Milicją Obywatelską, Ministerstwem Obrony Narodowej, Wojskami Ochrony Pogranicza i WSW.

Praca w bezpiece zapewniała wyższe pensje, dostęp do dóbr materialnych niedostępnych dla reszty oraz bezkarność za cenę lojalności wobec PZPR.