Janusz Radziwiłł 1880 - 1967

Jan Bodakowski

Janusz Radziwiłł 1880 - 1967

Nakładem wydawnictwa Rytm ukazała się biografia polityczna Janusza Radziwiłła autorstwa Jarosława Durka. Praca „Janusz Radziwiłł (1880 - 1967). Biografia polityczna” przybliża czytelnikom postać jednego z liderów konserwatystów w II RP, a z nim dzieje tego marginalnego nurtu politycznego.

Janusz Radziwiłł urodził się w Berlinie w 1880 roku. Na ziemiach polskich mieszkał w swoich dobrach, a w Warszawie w pałacyku przy ulicy Bielańskiej (dziś mieści się tam Muzeum Niepodległości). Udało mu się przeżyć w Rosji rewolucje bolszewicką. Był członkiem Rady Regencyjnej. Ochotniczo walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. W II RP wspierał Piłsudskiego. W czasie II wojny światowej aresztowany przez NKWD. Uwolniony dzięki wstawiennictwu włoskiej monarchii. Po powrocie do Warszawy współpracował z AK. Aresztowali go Niemcy, potem sowieci, a na końcu bezpieka. Komuniści ukradli mu cały majątek. Pozostał w PRL. W 1967 zmarł.

W rozdziale pierwszym czytelnicy książki Jarosława Durka poznają: historie rodziny Radziwiłłów w XIX wieku, dom rodziny i dzieciństwo Janusza Radziwiłła, życie codzienne w dobrach Radziwiłłów, działalność polityczną – w tym udział w Stronnictwie Prawicy Narodowej. W rozdziale drugim: pobyt w Rosji podczas rewolucji bolszewickiej, udział w Radzie Regencyjnej, rokowania z państwami centralnymi, udział w wojnie 1920 roku, rokowania z sowietami. W rozdziale trzecim opisany został udział Janusza Radziwiłła w polityce II RP: pozaparlamentarnej, współpracy politycznej z Piłsudskim, parlamentarnej dzięki obaleniu demokracji przez Piłsudskiego podczas zamachu majowego, działalności w ramach BBWR. W trzecim rozdziale opisane zostały też interesy gospodarcze Janusza Radziwiłła, jego inwestycje w media, działalność społeczna, życie rodzinne. Czwarty rozdział poświęcony został losom wojennym: aresztowaniu przez NKWD, współpracy z AK pod niemiecką okupacja, kontaktom z niemieckim okupantem, pracy w Radzie Głównej Opiekuńczej, Powstaniu Warszawskiemu, aresztowaniu przez Niemców, ponownemu aresztowaniu przez sowietów. W czwartym rozdziale zostały opisane też powojenne losy Janusza Radziwiłła: aresztowanie przez bezpiekę. Ostatni piąty rozdział opisuje powojenne losy Janusza Radziwiłła: rozłąka z rodziną, w miarę spokojne życie, konflikt z PAX.

Jan Bodakowski