Polski Kościół musi choć trochę bardziej uczestniczyć w życiu Kościoła Powszechnego. Choćby sama beatyfikacja. Postrzegana jest jak beatyfikacja „naszego” papieża. Wydarzenie bardziej narodowe a mniej religijne.
W sobotniej Rzeczpospolitej Ewa Czaczkowska zastanawiała się co będzie po majowej beatyfikacji Jana Pawła II? Czy potrafimy wdrożyć do naszego codziennego życia nauczanie nowego błogosławionego? Pytanie wydaje mi się nieco szersze. Jak po tej beatyfikacji wyglądał będzie polski Kościół? Bo jedno jest pewne. Będzie ona dla niego wielkim wydarzeniem duchowym, ale jego problemów nie rozwiąże. Bo owa z pozoru tylko dobra pozycja Kościoła w Polsce, a ściślej mówiąc jego słabość wobec wyzwań przed którymi staje, bierze się paradoksalnie z wielkości Jana Pawła II. Jakie to wyzwania?:
1.Brak wyrazistego lidera. Póki żył poprzedni papież polscy biskupi w ograniczonym stopniu musieli się przejmować pojawiającymi się przed nimi wyzwaniami. Bo raz na kilka lat przyjeżdżał On. I wszystko załatwiał. Dziś już tego nie zrobi. A całe pokolenie biskupów, przyzwyczajone jest do silnego lidera. Takiego lidera nie ma. Że faktycznie – można zrozumieć. Tak często bywa po silnych indywidualnościach. Nie ma go niestety także formalnie. Nowa struktura Episkopatu wprowadza tu istotny zamęt. Kto inny jest Prymasem, kto inny Przewodniczącym Episkopatu. Kto inny Metropolitą Warszawskim, a kto inny wreszcie dziedzicem pamięci po zmarłym papieżu. Przyzwyczajeni do silnie spersonifikowanego przywództwa księża i wierni czują się zagubieni. Widzą, że ich pasterze nie mówią jednym głosem. Podobnie czują się chyba sami biskupi. W Kościele, gdzie istnieje jednoosobowa władza, ten problem będzie musiał być rozstrzygnięty. Nawet jeśli z uwagi na posoborowy kolegializm będzie to musiał być tylko Primus Inter Pares. Osobiście uważam, że będzie nim kard. Nycz. Nota bene ciekawa jest uwaga Marka Lasoty zawarta w wydanej przez krakowski IPN książce „Donos na Wojtyłę”. Otóż przywołując analizy SB autor wskazuje, że zawierano w nich sugestie, aby właśnie działać na rzecz rozproszenia kościelnego „centrum decyzyjnego”. Jak widać udało się to dopiero najtwardszym zwolennikom eklezjalnego kolegializmu.
2. Wygląda na to, że zarówno hierarchia jak i laikat liczą na trwałe i samoistne oddziaływanie dziedzictwa Jana Pawła II. Czy tak będzie? Osobiście wątpię. Od wielu już lat odbywają się rozliczne inicjatywy pod patronatem zmarłego papieża. Ale dla wzrostu duchowej siły Kościoła nic z nich nie wynika. Mały przykład. Choćby sesja polonistyczna „Jan Paweł II – Odnowiciel Mowy Polskiej” organizowana na jednym z naszych Uniwersytetów. Przez kilka dni analizowano wpływ kazań bohatera na nasz współczesny język. Imprezę zakończono zaś konkursem na wypiek najdłuższej kremówki. Jak tłumaczył mi zadowolony z siebie główny organizator, profesor polonistyki: „wie Pan, chodzi o media”. I pewnie były wysokie patronaty. Pytanie tylko czy tak płytkie ujęcie papieskiego dziedzictwa przyczyni się choć w małym stopniu do rozwiązania problemów stojących przed Kościołem w Polsce? Bo owe „papieskie” inicjatywy mają niestety głównie taki wymiar.
3. Jeden z takich problemów wyraził się w sporze o krzyż na Krakowskim Przedmieściu, choć ma on oczywiście szerszy aspekt. Z jednej strony niewyobrażalne bluźnierstwa, chuligaństwo i zdziczenie. Zjawiska, które każą postawić pytania o to czy w ogóle istnieje tak zwane pokolenie JPII? A jeśli tak, to jak liczne ono jest? To najpoważniejszy problem, ale jest i drugi. Choć dużo, dużo mniej poważny. Bo po drugiej stronie stali ludzie dla których Polska, krzyż, Lech Kaczyński, geotermia, stocznia gdańska, telefonia komórkowa „W rodzinie” i „zdrada” Donalda Tuska to w większości przypadków jedno i to samo. Wiem bo na spotkaniach tego środowiska bywałem wielokrotnie. Próby omówienia ważnych z punktu widzenia nauki Kościoła spraw stojących przed Sejmem (np. In vitro) kończyły się natychmiast wezwaniami: „Panie, tu o geotermię chodzi!”. Pierwszy problem odrażający, drugi dość kłopotliwy. Pierwsza grupa po prostu brutalnie odrzuca Kościół i hierarchię. Druga ma zwykły zamęt w głowie i traktuje ją wybiórczo (wystarczy popatrzeć jak zwracano się do księży, którzy na polecenie kardynała Nycza mieli zabrać krzyż spod prezydenckiego pałacu oraz jak te środowiska komentują jego wezwanie do zakończenia publicznej żałoby smoleńskiej).
4. Podsumowując to zjawisko, powoli stajemy przed problemem Kościoła narodowego. Jak swego czasu na portalu polityce.pl trafnie zauważył Filip Memches, że dla wyznawców tej idei zamiast Ewangelii mamy patriotyczny obowiązek uświęcony wiernością Polsce. Stąd dziwaczne wywody Rymkiewicza czy uwagi o krzyżu jako substytucie pomnika. I szczerzy katolicy słuchają tego jak prawdy Objawionej, zaś hierarchów którzy mają w tej sprawie inne zdanie posądzają o… jakby to ująć… wiadome uwikłanie.
5. Inną kwestią jest narastający agresywny jak i cichy laicyzm. Pokazują go zarówno badania statystyczne jak też przywołane powyżej bluźnierstwa na Krakowskim Przedmieściu. Pytanie jak temu wszystkiemu przeciwdziałać?
6. Moim zdaniem recepta jest prosta. Polski Kościół musi choć trochę bardziej uczestniczyć w życiu Kościoła Powszechnego. Choćby sama beatyfikacja. Postrzegana jest jak beatyfikacja „naszego” papieża. Wydarzenie bardziej narodowe a mniej religijne. Polski katolik żyje wyłącznie powyższą beatyfikacją, Krakowskim Przedmieściem czy „naszą” geotermią, nie wiedząc niemal nic o zamiarach liturgicznej rewolucji Benedykta XVI, powrocie do Kościoła byłych anglikanów czy mającej „rechrystianizować” Europę Radzie ds. Nowej Ewangelizacji. Jak to zrobić? Jak nasz Kościół uczynić bardziej powszechnym? To zadanie niełatwe. Trudno powiedzieć, ale przynajmniej wiadomo, kto będzie je musiał zrobić. Wybitny dyplomata, Nuncjusz Papieski w Polsce, Arcybiskup Celestino Migliore, którego zdjęcie zamieszczam pod tytułem. Ale bez obaw – da sobie radę. Błogosławiony Jan Paweł II na pewno będzie mu w tym kibicował.


Komentarze
Pokaż komentarze (13)