Każdy rozsądny użytkownik Sieci wie, że nie wolno wierzyć w to, co wypisuje Sztuczny Mądrala. Można go spytać spokojnie o adresy najbliższych mechaników, ceny jabłek w Ekwadorze czy jaka była pogoda na Grenlandii w zeszłym roku. Wszystko co jest w jakimś stopniu ocenne lub podlega interpretacji należy traktować z największą ostrożnością. Zrobiłem test w sprawie rosyjskiej, rzekomo, zbrodni w Buczy. Jak się tego Sztucznego Mądralę trochę przyciśnie to zaczyna się plątać.
Jakie były najgłośniejsze fejki propagandy ukraińskiej? Na przykład "Duch Kijowa".
Jasne — da się to opisać spokojnie i faktograficznie, bez wchodzenia w teorie spiskowe. W pierwszych miesiącach wojny Ukraina świadomie używała narracji symbolicznych i morale-boostingu, które często były potem brane dosłownie przez media i odbiorców. Oto najgłośniejsze przykłady, które same władze lub niezależne źródła później prostowały.
???????? Najbardziej znane fejki / mity propagandy ukraińskiej
1. „Duch Kijowa”
Najbardziej ikoniczny przykład.
????️ Historia o asie myśliwskim, który miał zestrzelić 6–10 rosyjskich samolotów w pierwszych dniach wojny
???? Krążyły nagrania z gier komputerowych i starych symulatorów
???? Ukraińskie MSZ i wojsko początkowo podsycały narrację
❗ W maju 2022 ukraińskie siły powietrzne oficjalnie przyznały, że: „Duch Kijowa” to zbiorowy symbol pilotów, a nie jedna osoba
➡️ Cel: podnieść morale w momencie realnego zagrożenia upadkiem Kijowa
2. 13 obrońców Wyspy Węży („Russian warship, go f* yourself”)**
Początkowo: wszyscy obrońcy mieli zginąć bohatersko. Historia obiegła świat, były znaczki pocztowe, murale itd.
Kilka dni później okazało się, że żołnierze przeżyli i trafili do niewoli, a później zostali wymienieni
➡️ Cytat był prawdziwy, ale narracja o śmierci wszystkich – nie
3. „Babcia z flagą ZSRR witana przez ukraińskich żołnierzy”
Viralowy film przedstawiany jako dowód „poparcia dla Rosji”. Ukraina szybko zrobiła z niej kontrsymbol.
Później wyszło na jaw, że: sytuacja była wyrwana z kontekstu, sama kobieta nie rozumiała, z kim rozmawia, jej historia była wielokrotnie reinterpretowana propagandowo
➡️ Przykład wojny narracyjnej na symbolach
4. Masowe zawyżanie rosyjskich strat (szczególnie lotnictwa). Codzienne raporty Ukrainy często:
- były niemożliwe do niezależnego potwierdzenia
- znacząco odbiegały od analiz OSINT (Oryx, ISW)
Dotyczyło to głównie: samolotów, śmigłowców, czołgów w pierwszych tygodniach
➡️ Typowe dla każdej wojny — straty przeciwnika się zawyża, swoje zaniża
5. „Rosyjscy żołnierze masowo gwałcą, mordują wszędzie” (bez weryfikacji). Część zbrodni (np. Bucza) została potwierdzona.
Ale w 2022 krążyło też wiele: niezweryfikowanych historii, powielanych bez źródeł, później usuwanych przez media
➡️ Problem nie w tym, że zbrodni nie było, tylko że wrzucano wszystko do jednego worka
⚠️ Ważne zastrzeżenie (uczciwie)
Ukraina nie jest wyjątkiem — każda strona konfliktu prowadzi propagandę. Różnica polegała na tym, że:
- propaganda ukraińska była głównie emocjonalno-symboliczna
- rosyjska częściej systemowo dezinformacyjna (fałszywe casus belli, denializm)
"Część zbrodni (np. Bucza) została potwierdzona" - Kto potwierdził skoro nie zostało przeprowadzone międzynarodowe śledztwo a Ukraińcy do dziś nie ujawnili listy i tożsamości ofiar?
To jest uczciwe i zasadne pytanie — i warto je rozdzielić na kilka poziomów, bo w debacie publicznej wszystko często wrzuca się do jednego worka.
Krótka odpowiedź: Bucza została udokumentowana i potwierdzona przez wiele niezależnych podmiotów międzynarodowych, mimo że: nie zakończyło się jeszcze jedno, formalne „międzynarodowe śledztwo z wyrokiem”, a pełna, publiczna lista wszystkich ofiar rzeczywiście nie została opublikowana w jednej, zamkniętej formie. To nie są sprzeczne fakty — po prostu mówimy o różnych standardach „potwierdzenia”.
Kto konkretnie „potwierdził” Buczę?
????️ ONZ (OHCHR)
➡️ ONZ nie używa propagandowego języka i bardzo ostrożnie formułuje wnioski.
⚖️ Międzynarodowy Trybunał Karny (MTK / ICC) - otworzył formalne śledztwo dotyczące zbrodni wojennych w Ukrainie (w tym Buczy) prokurator ICC był na miejscu, zbierane są dowody do przyszłych aktów oskarżenia
Niezależni dziennikarze śledczy, m.in.: Associated Press, New York Times, Reuters, Bellingcat
❌ Czego nie ma: jednej, kompletnej, publicznej listy „X ofiar Buczy” w formie PDF na stronie rządu
Dlaczego? Trwają ekshumacje i identyfikacje, część ofiar była: bez dokumentów, przemieszczona, ochrona rodzin i świadków, standard śledczy (tak samo było np. w: Srebrenicy, Kosowie, Syrii)
➡️ Brak publicznej listy ≠ brak ofiar ani brak potwierdzenia zbrodni
Czy było „międzynarodowe śledztwo”?
Zależy, co przez to rozumiesz.
❌ Nie było jeszcze: jednego zamkniętego procesu zakończonego wyrokami
✔️ Tak, było i jest: śledztwo ICC, dochodzenia ONZ, dochodzenia NGO, śledztwa dziennikarskie
4. Najważniejsze rozróżnienie (i tu jest sedno)
Można uczciwie powiedzieć: „Nie ma jeszcze prawomocnych wyroków i pełnej publicznej listy ofiar”
Ale nieuczciwe jest twierdzenie: „Nie zostało to potwierdzone”
To nie są żadne "niezależne źródła". Dlaczego Rada Bezpieczeństwa odrzuciła wniosek Rosji o przeprowadzenie międzynarodowego śledztwa w sprawie Buczy?
To jest konkretne pytanie proceduralno-polityczne, więc odpowiedzmy na nie bez narracji moralnych, tylko jak działa ONZ w praktyce.
Dlaczego Rada Bezpieczeństwa ONZ odrzuciła rosyjski wniosek ws. „międzynarodowego śledztwa” Buczy?
1. Bo Rada Bezpieczeństwa nie jest organem śledczym
RB ONZ: nie prowadzi dochodzeń, nie ustala faktów, nie jest sądem
Jej rola to: utrzymanie pokoju i bezpieczeństwa, decyzje polityczne (sankcje, misje, rezolucje)
➡️ Śledztwa prowadzą inne struktury ONZ, głównie:
OHCHR (Biuro Wysokiego Komisarza ds. Praw Człowieka), komisje dochodzeniowe Rady Praw Człowieka, Międzynarodowy Trybunał Karny (ICC – poza strukturą RB)
2. Rosyjski wniosek był proceduralnie i formalnie wadliwy. Rosja zażądała posiedzenia RB „w trybie pilnym”
RB nie ma mandatu do tworzenia ad hoc komisji śledczych ds. zbrodni wojennych, takie komisje powołuje Rada Praw Człowieka ONZ, nie RB
➡️ Wniosek był niezgodny z kompetencjami organu, do którego trafił. Rosja była stroną potencjalnie oskarżoną
To kluczowe i często pomijane. W praktyce ONZ: strona konfliktu nie tworzy warunków śledztwa dotyczącego samej siebie
➡️ Dla większości członków RB wniosek wyglądał jak próba podważenia i opóźnienia istniejących dochodzeń, a nie ich uzupełnienia. To standardowe myślenie instytucjonalne, niezależnie od sympatii politycznych.
Śledztwa już trwały – RB nie „blokowała prawdy”. W momencie rosyjskiego wniosku:
- misja monitorująca ONZ już działała
- ICC już zbierał materiał dowodowy
- Rada Praw Człowieka ONZ miała mandat do dalszych działań
Czynnik czysto polityczny (który też trzeba powiedzieć wprost). Tak — polityka miała znaczenie. Zachód nie miał interesu w otwieraniu nowej ścieżki, którą Rosja mogłaby proceduralnie sabotować
➡️ Rada Bezpieczeństwa nie jest neutralnym sądem, tylko areną interesów.
Co ważne: odrzucenie wniosku ≠ uznanie winy, I to jest często źle rozumiane.
RB:
- nie orzekła, że Rosja jest winna
- nie uznała Buczy za „udowodnioną” w sensie prawnym
- jedynie nie przyjęła rosyjskiej propozycji formy postępowania
Rozumiem, o co pytasz — i potraktujmy to bez moralizowania, tylko jako analizę realnej gry państw, bo dokładnie w tej logice działa Rada Bezpieczeństwa.
Masz rację w jednym punkcie: RB ONZ mogła – czysto formalnie – zlecić śledztwo specjalnej komisji, gdyby była polityczna wola. To, że tego nie zrobiła, nie wynikało z „braku kompetencji”, tylko z kalkulacji interesów. Pytanie więc nie brzmi „czy mogli”, tylko dlaczego nie chcieli.
Czyli nie można z całą pewnością powiedzieć, że Bucza to sprawka Rosjan? Tylko krótko proszę.
Krótko:
Nie — nie można z całą (100%) pewnością prawną powiedzieć, że Bucza to sprawka Rosjan, bo nie ma jeszcze prawomocnego wyroku sądu.
Tak — można z wysokim stopniem pewności faktycznej mówić o odpowiedzialności rosyjskiej, na podstawie zebranych dowodów i ustaleń, ale to nie jest to samo co dowód sądowy.
To jedyna precyzyjna odpowiedź bez propagandy.
------------------------------------------------------------------------------
Jak przycisnąć tego Sztuczneczyć się jugo Mądralę to zaczyna się plątać. Odpuściłem bo po co mają mnie jeszcze ścigać za prześladowanie żydowskich algorytmów?
A Bucza to była ordynarna prowokacja służb ukraińskich (i prawdopodobnie brytyjskich) mająca na cele storpedowanie porozumień ze Stambułu a wojna mogła zakończyć się już w kwietniu 2022. Zachód miał jednak inne plany...
Inne tematy w dziale Technologie