Nazwiska

w XVIII wieku w Polsce będącej pod zaborami trzech ościennych państw doszło do masowej administracyjnej akcji nadawania nazwisk Żydom. Celem było prowadzenie ścisłych rejestrów. Rejestry owe były podporządkowane potrzebom militarnym i podatkowym, ale nie tylko.

Żydzi oczywiście posiadali nazwiska wcześniej.Tyle, że jedyną pełną wiedzę o składzie ludności żydowskiej posiadały żydowskie kahały. Chodziło również o to, żeby ludność żydowską zaasymilować z ludnością rdzenną, a wiedzę o jej składzie miała posiadać zaborowa biurokracja.

Niemcy przemianowali Żydów w Apfelbaumów, Rosenblumów, Schwarztkopfów. Ruscy natomiast posłużyli się kluczem przypisania do nazwiska majątku ziemskiego, miast lub regionu. I tak Żydzi z majątków Radziwiłłów przyjęli nazwisko Radziwiłł. Analagiocznie pojawiło się w Polsce mnóstwo Zamoyskich, Czartoryskich, Polańskich, Mazowieckich. Zapewne dzisiaj część z tej nowej arystokracji posiada herbowy sygnet na dłoni. Nu, my wam wam damy arystokrację i szlachtę, Ruscy bojarowie zadecydowali. Schadenfreude, powiedzieliby Niemcy.

Kolejne zmiany w nazwiskach przyniosła okupacja. Ta część z Żydów, którzy mieli szczęście przeżyć wojnę dzięki pomocy Polaków, przyjęła już w trakcie wojny ich nazwiska. I tak pojawiły się nazwiska zupełnie "bezkluczowe", np Geremek.

Wreszcie, ostatnia faza nazwiskowa pojawiła się w okolicach 1968 roku, kiedy "Chamy" dały popalić "Żydom". Dla jasności, po wygranej wojnie Izraela z Egiptem Ruscy uznali, że nie do końca pewna lojalnośc żydów może się okazać zbyt ryzykowna. No bo czy będą chcieli sami umierać? Z armii wyrzucono wielu. W SB pozostali na mocnych pozycjach, jak przedtem. Za pieniądze i wpływy dadzą się pokroić. A rozsianie gmin żydowskich po całym świecie prznosiło korzyści.

Część Żydów zmieniła nazwiska, znowu "bezkluczowo", aczkolwiek dbając o poporawne brzmienie. Część wyemigrowała do Szwecji. Na marginesie, tam siedzi brat Michnika. Stamtąd ponownie powróciła Helena Łuczywo oraz Wanda Rapaczyński.

Kiedyś do znajomego powiedziałem: kochajmy sie jak bracia, targujmy się jak Żydzi. Odpowiedział: wypraszam sobie. Przyznam, że byłem szczerze zbaraniały.