Syndrom Kaliguli

Powtarzalność historii to jedno, powtarzalność charakterologiczna, drugie. Trzecie to Uday Saddam Hussein, syn sławnego ojca, kat i oprawca, sadysta i morderca, stuprocentowy psychopata. Jego działania będące kalką harców celebrowanych przez uznającego się za Boga, lecz pośmiertnie przez rzymskich senatorów nie deifikowanego Gajusza Juliusza Cezara Germanika zwanego powszechnie Kaligulą stały się tematem opartego na faktach filmu Lee Tamahoriego „The Devil’s Double” z budzącą podziw podwójną kreacją Dominica Coopera, który – należy to przyznać – oskarowo uzewnętrznił obłęd Udaya oraz dramat Latifa Yahia. Warto też dodać, że jeśli ten pierwszy nie musiał zmuszać siebie do brnięcia w ekstremum, tak drugi pod cynglem zmuszony został do wyrzeczenia się własnej tożsamości i wcielenia się w rolę dublera syna dyktatora traktującego ludzkie życie na modłę dawnego, a przed chwilą przywołanego Imperatora.
Jak to jest mieć wszystko, nie posiadając jednocześnie niczego, nawet dostępu do swojej prywatności, intymności, do marzeń i nadziei? Co czuć może człowiek będący niewolnikiem innego, pozbawionego skrupułów człowieka stojącego ponad obowiązującym prawem, co więcej, korzystającego z własnych, inkrustowanych złotem kodeksów, gdzie wszystko jest dozwolone, a śmierć Allachowi winnych osób wplątanych w pałacowe rozgrywki stanowi problem wyłącznie dla opłakujących je rodzin?
Jakie myśli legnąć się mogły w umyśle Latifa Yahia gnębionego przez system w swoim czasie gloryfikowany nie tylko przez niego, system wytęskniony, obiecujący szpitale, szkoły, drogi i wolność w zamian za bezwzględną lojalność wobec panującej rodziny, lojalność wymuszaną niejednokrotnie ołowiem i torturami?
Bagdad zaprezentowany w „Piekielnym zastępstwie” to zaledwie wycinek Iraku: to pycha, luksus, żądza, władza, pragnienie dominacji, to pałace górujące nad miastem w każdym możliwym sensie, to kobiety nie zawsze najlżejszych obyczajów zmuszane do bycia gotowymi na wszystko dla nieustannie zaspokajającego swoją nie dającą się zaspokoić osobowość Udaya Husseina. Bagdad, gdzie rodzi się jedyne i prawdopodobnie słuszne, choć w nieco hollywoodzkim stylu pytanie: do czego zdolny jest człowiek, który tracąc niemal wszystko, zyskać może jeszcze więcej?