Szybka analiza
Liczby i wykresy nie mówią wszystkiego, ale jak dobrze je się zastosuje - coś jednak powiedzą.
4 obserwujących
5 notek
7634 odsłony
  949   1

"Gospodarcze wodowanie na Hudson" - kryzysy 2008 i 2020 na wykresach

Polska 2020 niczym gospodarcze wodowanie na Hudson


„Sully” to amerykański film w reżyserii Clinta Eastwooda oparty na prawdziwej historii: 15 stycznia 2009 roku samolot linii US Airways, krótko po starcie, w wyniku zderzenia z kluczem ptaków nagle stracił moc w obu silnikach. Sterujący maszyną kapitan Chelsey Sullenberger podejmuje decyzję o awaryjnym lądowaniu na rzece Hudson. Dzięki kapitanowi udaje się wodować maszynę zapobiegając tragedii i chroniąc życie pasażerów. Wydawałoby się, że kapitan Sullenberger odniósł oczywisty i bezdyskusyjny sukces. Tak jednak nie jest – podczas wyjaśniania zdarzenia, powołana w tym celu komisja, na podstawie symulacji komputerowych dochodzi do wniosku, że pilot był w stanie i powinien skierować maszynę lotem szybowcowym z powrotem na lotnisko. Tym sposobem pięciu pasażerów nie zostałoby poważnie rannych wskutek wodowania, a samolot, warty  miliony dolarów, nie skończyłby jako wrak zatopiony w rzece. Ponadto prawdopodobieństwo ofiar przy wodowaniu było bardzo duże i kapitan tylko cudem ich uniknął, dlatego samo lądowanie mogło zostać ocenione jako niepotrzebna brawura. Być może to nie dzięki skutecznemu kapitanowi, a raczej dzięki szczęściu  udało się uniknąć katastrofy?
Los Sullebergera jest niepewny – może zostać zapamiętany jako bohater albo stracić licencję pilota i prawo do emerytury. W jaką stronę sprawy się potoczą? Odpowiedź znajduje się na końcu artykułu. Tymczasem idąc już w kierunku meritum - kryzysy i szoki gospodarcze jakich doświadczyła Polska w 2008 i 2020 roku, także można porównać do swoistego „wodowania” gospodarki po nagłym wyłączeniu silników – czyli kryzysowego szoku. Podczas kryzysu, tak jak podczas wodowania na Hudson, można wskazać:  
- „awarię silników” – czyli pierwszy kryzysowy szok, który inicjuje problemy gospodarcze
- „reakcję pilota” – działania rządu i instytucji państwowych, w celu amortyzacji szoku i uniknięcia następnych problemów społecznych i gospodarczych.
- „wodowanie” – czyli sam przebieg kryzysu w jego pierwszej fali (pierwsze kilka-kilkanaście miesięcy)
- „skutki wodowania” – czyli jak duże i jak trwałe straty i ofiary odniosło społeczeństwo i gospodarka wskutek kryzysu gospodarczego, jak kryzys wpłynął na dalszy wzrost.
 Jak wyciągnąć wnioski z takiego porównania? Przekonajmy się.


Awaria silników

Warto wiedzieć o przyczynach i historii obu kryzysów, szczególnie o przyczynach kryzysu finansowego z 2008 roku(1), ale najważniejsze informacje do analizy to:
-  w obu wypadkach katalizatorem kryzysu był zewnętrzny szok
- w obu przypadkach groził „efekt domina”, w postaci fali bankructw i upadłości choć były różne jego źródła -w 2008 roku źródłem był sektor finansowy który następnie przeniósł się na całą gospodarkę, a 2020 w zasadzie cała gospodarka od początku.
- wspominając o „efekcie domina” w obu sytuacjach  groził klasyczny scenariusz kryzysowy – czyli problemy gospodarcze wzajemnie siebie napędzają (w uproszczeniu: spadek popytu napędza spadek podaży i vice versa spadek podaży, a więc zatrudnienia i płac napędza spadek popytu)
- w 2020 (z dużym znakiem zapytania) specyfika kryzysu pozwalała na łatwiejszy powrót do wzrostu i wszyscy byli bogaci o doświadczenia z poprzedniego kryzysu, co ułatwiło prawidłową reakcję.
- Z drugiej jednak strony, w przypadku 2008 roku kryzys uderzył dużo słabiej (polska gospodarka, dzięki mniejszemu wystawieniu na czynniki ryzyka, zdołała uniknąć recesji. Wzrost PKB w 2008 roku wyniósł 4,2%, a w najbardziej kryzysowym 2009 roku jako jeden z nielicznych w Europie był dodatni i wyniósł aż 2,8%), Natomiast w przypadku 2020 roku nie było taryfy ulgowej (Lockdown był natychmiastowym i bezprecedensowym uderzeniem w krajową gospodarkę i rynek pracy. W drugim kwartale 2020 roku spadek PKB wyniósł 8,2% rok do roku, co przesądzało o dużej, bezprecedensowej recesji na cały rok 2020).

„reakcja pilota 2008” - pozycja wyjściowa, działania rządu
Uderzenie kryzysu w krajową gospodarkę było stosunkowo łagodne, więc rząd zdecydował się na oszczędne działanie. We współpracy z NBP wdrożono działania mające ochronić płynność krajowego sektora finansowego (tzw. „Pakiet Zaufania”)(2) z 2008 roku). W ramach działań antykryzysowych obniżono główną stopę procentową i wprowadzono  pakiet osłonowy dla przedsiębiorstw – m.in.: dodatkowy dostęp do kredytu czy różnego rodzaju subsydia i dopłaty dla przedsiębiorstw. W sumie jednak wartość działań antykryzysowych w latach 2008-2010 wynosiła jedynie ok. 1% PKB, co było jednym z niższych wartości w krajach OECD.(3)

„reakcja pilota 2020 ” -pozycja wyjściowa, pierwsze działania rządu

Rząd od marca 2020 roku rozpoczął wdrażanie działań antykryzysowych. W pierwszym rzucie polegało to m.in.: na zwolnieniu przedsiębiorców z części składek na ubezpieczenia społeczne, wprowadzenie dofinansowań do wynagrodzeń pracowników i możliwości „postojowego”, udostępnieniu firmom preferencyjnych kredytów, jednorazowych dofinansowań dla przedsiębiorców i innych działań. NBP obniżył stopy procentowe oraz pozwolił uwolnić rezerwowe kapitały banków aby wesprzeć akcję kredytową dla gospodarki.


Lubię to! Skomentuj9 Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Komentarze

Inne tematy w dziale Gospodarka