11 obserwujących
493 notki
2021k odsłon
475 odsłon

Choinka na Boże Narodzenie – symbol życia i nadziei

Choć w wielu domach sztuczna choinka wyparła naturalną, Polacy wciąż chętnie kupują na przedświątecznych targowiskach świerk, jodłę, sosnę.
Choć w wielu domach sztuczna choinka wyparła naturalną, Polacy wciąż chętnie kupują na przedświątecznych targowiskach świerk, jodłę, sosnę.
Wykop Skomentuj5

Choinka to przystrojone anielskim włosiem, bombkami, kolorowymi łańcuchami i lampkami świąteczne iglaste drzewko. 

Choć w wielu domach sztuczna choinka wyparła naturalną, Polacy wciąż chętnie kupują na przedświątecznych targowiskach świerk, jodłę, sosnę. Świąteczne drzewko gości w naszych domach – ale w bożonarodzeniowy czas bogato ozdobione choinki stają też w kościołach, na miejskich rynkach, w galeriach handlowych i w wielu instytucjach publicznych. 

Pod oknem papieskim przy Franciszkańskiej 3 w Krakowie choinka stanęła w połowie grudnia. Podobnie jak w 2019 roku drzewko pochodzi z Nadleśnictwa Nawojowa. Leśnicy wybrali jodłę, która ma około pięćdziesiąt lat i mierzy szesnaście metrów. 

choinka, Kraków, papieskie okno
Wycinanie choinki w Nadleśnictwie Nawojowa (pow. nowosądecki). Drzewo stanęło pod oknem papieskim przy ul. Franciszkańskiej w Krakowie. Fot. PAP/Grzegorz Momot

Choinka ustawiana przed Pałacem Arcybiskupów Krakowskich jest nawiązaniem do bożonarodzeniowych drzewek stawianych Janowi Pawłowi II w Watykanie. Pierwsze z nich pojawiło się tam w 1982 roku. Od tamtej pory oświetlona choinka wpisała się na stałe w obchody Bożego Narodzenia w Rzymie. W 2007 roku podobny zwyczaj wprowadził w Krakowie osobisty sekretarz papieża kard. Stanisław Dziwisz. 

Święte drzewa przed chrześcijaństwem

Religioznawcy i badacze mitów przypominają, że pierwotnie przyozdabianie drzew na święta związane było z przedchrześcijańską tradycją ludową. Czas świąt stanowił bowiem od zawsze odnowienie pierwotnego ładu, przywracał właściwą kosmiczną hierarchię. Kult wiecznie zielonego drzewka i koncepcja osi świata (axis mundi), symbolizowały fundamentalny porządek świata, jego wieczne odnawianie się u boskich źródeł.

tradycja, religia, mity, drzewo, choinka
Pierwotnie przyozdabianie drzew na święta związane było z przedchrześcijańską tradycją ludową.

W mitologii celtyckiej, która promieniowała na całą Europę drzewa były symbolami życia i odradzania się, trwania i płodności. Także ludy nordyckie i plemiona germańskie czciły w drzewach witalne, boskie siły. Rzymski historyk Tacyt pisał, że Germanie „nie uważają za rzecz godną wielkości niebian zamykać bogów w obrębie ścian lub upodabniać ich do jakiegoś wyglądu ludzkiej twarzy: poświęcają im gaje i dąbrowy” („Germania”, 9).

Także mitologia Słowian w przedchrześcijańskich czasach odwoływała się do boskich mocy lasów i drzew. Za pierwotną siedzibę Swarożyca uważano wysokie drzewa. Dlatego jego kult nakazywał stawianie mu pośrodku ludzkich osad pomników na wysokim cokole, podobnym do drzewa.

Drzewo z rajskiego ogrodu

W czasach historycznie nam bliższym, w formie mocniej już związanej z chrześcijaństwem, bożonarodzeniowe drzewko pojawia się jako XVI wieku. Symbolika drzewa, jako elementy świątecznego obyczaju chrześcijańskiego nawiązywała do rajskiego drzewa poznania dobra i zła. Stąd zwyczaj misteriów poświęconych Adamowi i Ewie, wystawianych w średniowiecznej Europie w wigilię Bożego Narodzenia.

Wiele opowieści, w których przenikały się przez stulecia chrześcijańska teologia, pobożność ludowa i przedchrześcijańska religijność, szły jeszcze dalej. Wskazywały na drzewo krzyża, czyli święty krzyż z Golgoty, na którym cierpiał mękę i śmierć Jezus Chrystus. Wedle pobożnych mitów, krzyż Zbawiciela zbito właśnie z rajskiego drzewa. 

Zdaniem teologa, księdza Józefa Naumowicza, ta średniowieczna wizja traktowała narodziny Jezusa jako powrót do raju, z którego wygnał ludzkość grzech Pierwszych Rodziców. Stąd choinka w chrześcijaństwie jest znakiem eschatologicznej nadziei zbawienia.

Choinka w protestanckich Niemczech

Tradycja bożonarodzeniowych choinek narodziła się w Alzacji pod koniec XV wieku. Do domów wstawiano drzewka i ubierano z pomocą jabłek i papierowych ozdób. Jabłka nawiązywały właśnie do rajskiego drzewa.

Marcin Luter bardzo popierał ten obyczaj. Uważał także, że święta Bożego Narodzenia należy spędzać w zaciszu domowego ogniska. Choinki szybko rozpowszechniły się w protestanckich Niemczech. Początkowo jednak wieszano je pod sufitem. I to czubkiem do dołu.

choinka, Europa
W krajach katolickich, na północy Europy i w jej środkowej części, obyczaj zdobienia świątecznego drzewka zaczął się przyjmować w XVI-XVII wieku.

W krajach katolickich, na północy Europy i w jej środkowej części, obyczaj zdobienia świątecznego drzewka przyjął się w kolejnych stuleciach. Dopiero w XIX wieku choinka upowszechniła się w Anglii i Francji, następnie na południu Europy. Wraz z rozwojem nowoczesnego handlu, komercyjnych trendów, powszechną kulturową laicyzacją, choinka stopniowo traciła swój pierwotnie religijny i mitologiczny charakter, stając się globalnym symbolem coraz bardziej zeświecczonych świąt.

Choinka w polskich domach

Wykop Skomentuj5
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Rozmaitości