Blog
Życie duże i małe
Marek Różycki jr
Marek Różycki jr dziennikarz, autor
37 obserwujących 233 notki 985374 odsłony
Marek Różycki jr, 17 listopada 2018 r.

Sztuka ściągania, czyli geniusze i matołki

2907 110 1 A A A

„Każda istota ma prawo do obrony przed czynnikami, które ją niszczą. Ściąga jest ustaloną i tradycyjnie renomowaną samoobroną ucznia”. Słowa te napisał był Ignacy Schreiber - autor wydanej w 1938 roku książki pt. „Ściąga w praktyce szkolnej”. Rzecz jasna podkreślam na wstępie, że naganne, złe, godne potępienia jest samo ściąganie, natomiast pisanie ściąg systematyzuje i utrwala wiedzę.

         Mój młody kolega z podwórka, któremu od czasu do czasu pomagam konstruować ściągi, ma kłopoty. Wpadł na klasówce z polskiego. Zamiast sylwetki Cezarego Baryki podłożył „gotowiec”: „Mój wywiad z doktorem Judymem...” Zawiodły nerwy.

      Tak więc obecnie, posiłkując się pracą Schreibera, uczę partacza artyzmu. Ściąganie jest sztuką - stosowaną. I jak w artystycznym rzemiośle, tak i w ściąganiu istnieje artyzm i partactwo. O artyście decyduje talent ściągacza - zauważył Schreiber, wieloletni praktyk i wybitny nauczyciel. Są uczniowie, wykazujący specjalne zdolności w tej dziedzinie, jak i inni, którzy mimo wieloletniego doświadczenia nie wychodzą nigdy poza miarę przeciętności i nawet nabyta przez nich wprawa ma jakieś cechy ociężałości i nieudolności.

       Maciek skwapliwie przytaknął, po czym z błyskiem w oczach opowiedział mi o klasowym mistrzu ściągania, który potrafi sam przepisać zadanie ze ściągi, podać ją dalej, zrobić drugą dla kolegi; usadowić się tak z zeszytem, aby chociaż jeden z uczniów mógł od niego zadanie odpisać i jeszcze ze dwóm podyktować tekst...

       Do czego prowadzi szlachetny talent i pracowite ćwiczenie! - zakrzyknąłem za panem Ignacym słowa zachwytu… ;)  Nie męczyłem Maćka systematyką - podziałem ściąg ze względu na cel /ściągi indywidualne i zbiorowe/ i ich treść. Ważniejszy sprawą wydała mi się motywacja ucznia sięgającego po ściągę. Zgadzam się bowiem z autorem pracy, że „najlepsi uczniowie i najsumienniej przygotowani, jeżeli tylko nie są pozbawieni samokrytycyzmu, myślą ze strachem o możliwości odpowiedzi, a tylko najsłabsi właśnie, straceńcy, którzy już pogodzili się ze swoim losem i zobojętnieli - czy tylko przyzwyczaili do obrywania pał i dwój - są spokojni”. Oni są „ponad” panią psorką z jej odpytywaniem i klasówkami. Tak więc faktem jest, że ściąga to forma samoobrony w niebezpieczeństwie. Niweluje wpływ paraliżującego strachu i słynny lęk przed nagłą „pustką w głowie”.

      Na pytanie: dlaczego ściąga? - Maciek odrzekł prawidłowo, że chce za wszelka cenę odpowiedzieć, czy też dobrze napisać klasówkę. Gdy kontynuując rozmowę spytałem: czy obojętne mu jest jakim sposobem cel ten osiąga? - wzruszył tylko ramionami i pokazał palcem na sentencję, którą umieściłem nad mym biurkiem:

WSZYSTKO, CO NAPRAWDĘ LUBIĘ, JEST ALBO NIEMORALNE, ALBO NIELEGALNE, ALBO TUCZĄCE

      Schreiber natomiast zauważył, że w pojęciu dziecka nawet wykrycie ściągi przez nauczyciela jest bardziej honorowe od złego stopnia. Coś w tym jest... Także swoisty paradoks: gdy uczeń dostaje do ręki zeszyt, interesuje go wyłącznie nota, ale prawie nigdy nie obchodzi go, jakie zrobił błędy... I tak też częstokroć postępuje w dorosłym już życiu. Panuje przekonanie, że najważniejszy jest Sukces, a nie jest już ważne - jak został on zdobyty. Bowiem - zwycięzców nikt już nie osądza...

      Najwięcej uciechy miał Maciek z kwalifikacją typów ściągaczy /każdy uczeń w klasie Maćka dostał etykietkę/ przeprowadzoną przez autora studium o ściąganiu. Okazało się, że najliczniejszą grupę stanowią „ściągacze pozorni”. Nie mają oni zupełnie zamiaru korzystać z przygotowanych ściąg, ale nie mogą pisać /odpowiadać/ swobodnie, jeżeli nie czują ich w kieszeni /rodzaj talizmanu/. Są także „ściągacze z przyzwyczajenia”, u których nawyk ściągania przybiera formę nałogu. Nie bez oporów Maciek został zakwalifikowany przeze mnie do tej grupy.

      Wśród ściągaczy zdarzają się również maniacy, którzy całymi godzinami ślęczą nad sporządzaniem jakiejś niebywałej liczby ściąg, jakkolwiek zużywszy drobną część poświęconego tej pracy czasu z łatwością nauczyliby się tyle, aby móc samodzielnie i poprawnie napisać klasówkę. Bywają też sportowcy, dla których sporządzanie - a raczej, użycie ściąg jest pewną grą, uprawianą jako sztuka dla sztuki...

      Powracając do źródła - genezy zjawiska należy upatrywać w niemożności /prawdziwej bądź urojonej/ napisania żądanego zadania przy równoczesnej chęci jak najlepszego wywiązania się z narzuconego sobie obowiązku. Przyczyn takiej sytuacji może być wiele: brak wiedzy czy umiejętności, lenistwo, brak zainteresowania danym przedmiotem, opory i zahamowania towarzyszące edukacji, niechęć wynikająca z kompleksów, brak równowagi psychicznej, który uniemożliwia posługiwanie się swym stanem posiadania i wiele, wiele innych.

      Trudno także nie przyznać racji Schreiberowi, gdy stwierdza, że „większość dzieci oduczyła się pracy w jej właściwym, twórczym znaczeniu i tylko niewolniczo reprodukuje opanowane pamięciowo i w pewnym ustalonym porządku wiadomości czy raczej teksty”. Skoro u zarania edukacji brak nawyków twórczego /abstrakcyjnego/ myślenia - na wyższym etapie wielu uczniów, mimo bardzo wytężonej pracy i woli skupionej na materiale przeznaczonym do nauki, nie potrafi go opanować. W ich rozumieniu komplet ściąg ma być panaceum i samoobroną w ciągłym niebezpieczeństwie weryfikowania posiadanych umiejętności i ”nabytej” wiedzy.

Opublikowano: 17.11.2018 15:35. Ostatnia aktualizacja: 17.11.2018 17:33.
Skomentuj Obserwuj notkę Napisz notkę Zgłoś nadużycie
NEWSY - TOP 5

O mnie

image Nagroda czasopisma „Poetry&Paratheatre” w Dziedzinie Sztuki za rok 2015 w kategorii ‘Publicystyka kulturalna’. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------- Mądrość nigdy nie atakowała. Mądrość zawsze się broniła. -- Wiesław Myśliwski ; Upadek kultury wiedzie jeno do schamienia społeczeństwa. -- Stefan Żeromski ------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Sztuka nie jest demokratyczna i nigdy taką nie była. A jeżeli próbuje taką się stać (głównie dla zysku) -- staje się komercyjną szmirą i kiczem jeno 'pod publiczkę'. Nie wierzę w kolektywną mądrość powstałą w wyniku ignorancji wybitnych jednostek - indywidualności. -- Marr jr. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------ "Jestem przekonany, że nad człowiekiem, który czyta poezję, trudniej jest zapanować niż nad tym, który jej nie czyta." -- Josif Brodski ------------------------------------------------------------------------------------------------------------ "Lękam się, aby nie odrodził się u nas duch kapitalizmu, aby ustrój demokratyczny nie rządził się duchem kapitalistycznym, gdyż wówczas zepchnęłoby się człowieka na pozycję robota i oceniałoby się go tylko od strony jego zdolności produkcyjnej oraz zasobności portfela ". -- Stefan kardynał Wyszyński, Prymas Tysiąclecia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------ "Jeden z wielkich problemów naszej kultury - to przeciwstawienie się Europie. Nie będziemy narodem prawdziwie europejskim, póki nie wyodrębnimy się z Europy, gdyż europejskość nie polega na z l a n i u się z Europą, lecz na tym, aby być jej częścią składową - s p e c y f i c z n ą i nie dającą się niczym zastąpić." -- Witold Gombrowicz

Ostatnie notki

Obserwowane blogi

Najpopularniejsze notki

Ostatnie komentarze

  • @Leonarda Bukowska Mam identyczne odczucia. Te same przemyślenia, gdy zbierałem materiały o...
  • @Julka Palmer Pani Julko, uszanujmy oczywistość, że prezydent ma mandat do sprawowania...
  • @Sławomir Kurek Nie, o to tu chodzi. Nawet nie o dorzeczną homogenizacje kultury, tylko o...

Tematy w dziale Społeczeństwo