Abstrakt
Współczesny futbol coraz częściej wykorzystuje analizę danych oraz analizę pomeczową jako podstawowe narzędzia doskonalenia organizacji gry. Artykuł stawia tezę, że analiza ex post, mimo swojej dużej wartości szkoleniowej, posiada ograniczoną skuteczność operacyjną. Każdy kolejny mecz odbywa się bowiem w odmiennych warunkach organizacyjnych, personalnych i środowiskowych. Autor proponuje przesunięcie punktu ciężkości z analizy przeszłości na proces ciągłej syntezy informacji zachodzącej podczas meczu. Tak rozumiana synteza operacyjna staje się podstawowym mechanizmem organizacji przestrzeni możliwości.
Słowa kluczowe: analiza danych, synteza operacyjna, organizacja gry, przestrzeń możliwości, poznanie, taktyka modalna.
1. Analiza jako fundament współczesnego futbolu
Rozwój analityki sportowej spowodował gwałtowny wzrost znaczenia analizy pomeczowej.
Obecnie analizuje się między innymi:
liczbę podań,
pressing,
przebieg akcji,
expected goals,
przebieg faz przejściowych,
ustawienie zawodników.
Analiza ta pozwala lepiej zrozumieć zakończony mecz.
Nie rozwiązuje jednak podstawowego problemu.
2. Paradoks analizy ex post
Każdy następny mecz różni się od poprzedniego.
Zmieniają się:
przeciwnicy,
ustawienia,
warunki atmosferyczne,
forma zawodników,
decyzje sędziowskie,
przebieg spotkania.
Oznacza to, że analiza przeszłości opisuje rzeczywistość, która już nie istnieje.
Jej wartość szkoleniowa pozostaje wysoka.
Jej wartość operacyjna jest ograniczona.
3. Gra jako proces poznawczy
Mecz piłkarski nie jest ciągiem wcześniej zaprogramowanych działań.
Jest procesem ciągłego poznawania.
Każde podanie,
każde przesunięcie,
każda zmiana ustawienia
dostarcza nowej informacji.
System nieustannie aktualizuje obraz sytuacji.
4. Synteza operacyjna
Analiza rozkłada rzeczywistość na części.
Synteza wykonuje proces odwrotny.
Łączy:
obserwację,
doświadczenie,
organizację,
relacje,
przewidywanie
w jedną decyzję operacyjną.
To właśnie synteza umożliwia natychmiastową reorganizację gry.
5. Ciągły cykl poznawczy
W klasycznym modelu proces wygląda następująco:
mecz
↓
analiza
↓
wnioski
↓
kolejny mecz
Model modalny proponuje inny cykl:
obserwacja
↓
synteza
↓
organizacja
↓
działanie
↓
nowa obserwacja
Proces ten zachodzi przez cały czas trwania spotkania.
6. Drużyna jako system poznający
Najważniejszą zmianą jest przesunięcie procesu poznawczego.
Nie analizuje już wyłącznie trener po zakończeniu meczu.
Cały system:
obserwuje,
interpretuje,
syntetyzuje,
reorganizuje własną strukturę.
Drużyna staje się systemem poznającym w czasie rzeczywistym.
7. Inteligencja operacyjna
W proponowanym modelu inteligencja piłkarska nie oznacza wyłącznie wiedzy taktycznej.
Oznacza zdolność do:
szybkiego rozpoznawania zmian,
integrowania informacji z wielu źródeł,
przewidywania rozwoju sytuacji,
natychmiastowej reorganizacji własnej gry.
Inteligencja operacyjna ma charakter zbiorowy.
Powstaje dzięki współdziałaniu całego systemu.
8. Od analizy do organizacji
Synteza operacyjna nie kończy się na poznaniu.
Jej celem jest organizacja.
Każda nowa informacja prowadzi do:
zmiany ustawienia,
zmiany relacji,
zmiany funkcji,
zmiany przestrzeni możliwości.
Poznanie i organizacja tworzą jeden proces.
Zakończenie
Analiza ex post pozostaje ważnym narzędziem szkoleniowym.
Nie stanowi jednak podstawowego mechanizmu organizacji gry podczas meczu.
Taką rolę pełni synteza operacyjna.
Można zatem sformułować następującą tezę:
Przewaga nowoczesnej drużyny nie wynika przede wszystkim z jakości analizy poprzedniego meczu, lecz ze zdolności do ciągłej syntezy informacji i natychmiastowej reorganizacji przestrzeni możliwości w trakcie trwania aktualnego spotkania.
W tym sensie przyszłość gier zespołowych należy nie do systemów najlepiej analizujących przeszłość, lecz do systemów najsprawniej poznających teraźniejszość i najskuteczniej przekształcających ją w działanie.
Komentarze
Pokaż komentarze (1)