Abstrakt
Artykuł analizuje współczesną medycynę i farmakologię w perspektywie modalno-autopoietycznej teorii znaczenia oraz logodygmatu jako zasady organizacji życia biologicznego. Punktem wyjścia jest teza, że nowoczesna medycyna coraz mniej funkcjonuje wyłącznie jako praktyka leczenia substancjalnego organizmu, a coraz bardziej jako system operacyjnej stabilizacji modalności biologicznych i psychicznych człowieka. Tekst argumentuje, że:
współczesny człowiek istnieje coraz bardziej poprzez relacje:
biologiczne,
farmakologiczne,
technologiczne,
i informacyjne,
a jego tożsamość staje się dynamiczną konfiguracją procesów autopoietycznych wspomaganych systemowo.
Szczególnej analizie poddano:
szczepionki,
farmakologię psychiatryczną,
diagnostykę,
medykalizację życia,
oraz relację pomiędzy biologią i technologią.
Artykuł proponuje interpretację współczesnej medycyny jako systemu modalno-operacyjnej stabilizacji życia, którego struktura coraz bardziej przypomina logodygmatyczną organizację przepływów biologicznych.
1. Wprowadzenie
Klasyczna medycyna:
funkcjonowała:
przede wszystkim:
jako sztuka leczenia człowieka.
Organizm:
interpretowano:
jako:
względnie trwałą substancję biologiczną,
którą:
należało:
przywrócić do naturalnej równowagi.
Współczesna medycyna:
coraz bardziej:
przesuwa uwagę:
od:
substancjalnego rozumienia choroby
ku:
operacyjnej stabilizacji modalności biologicznych.
2. Kryzys substancjalności organizmu
2.1. Organizm jako proces
Nowoczesna biologia:
pokazuje,
że:
organizm
nie jest:
statyczną rzeczą,
lecz:
dynamiczną reprodukcją:
procesów metabolicznych,
immunologicznych,
hormonalnych,
i neurologicznych.
Tożsamość biologiczna:
nie wynika wyłącznie:
z trwałości materii,
lecz:
z:
reprodukcji organizacji życia.
2.2. Medycyna i operacyjność
Współczesna medycyna:
coraz mniej:
„naprawia rzecz”,
a coraz bardziej:
stabilizuje:
procesy,
parametry,
i zakresy funkcjonowania organizmu.
3. Farmakologia i modalność biologiczna
3.1. Lek jako regulator modalności
Lek:
bardzo często:
nie usuwa:
przyczyny ontologicznej,
lecz:
stabilizuje:
określony zakres funkcjonowania organizmu.
Np.:
leki przeciwlękowe,
przeciwdepresyjne,
przeciwpsychotyczne,
hormonalne,
działają:
jako:
regulatory modalności biologicznej i psychicznej.
3.2. Stabilizacja zamiast usunięcia
Farmakologia:
coraz częściej:
nie przywraca:
„pierwotnej natury człowieka”,
lecz:
organizuje:
względnie stabilną konfigurację funkcjonowania.
To fundamentalna zmiana epistemiczna.
4. Szczepionki i prekonfiguracja biologiczna
4.1. Operacyjność szczepienia
Szczepionka:
nie działa:
wyłącznie:
jako leczenie istniejącej choroby.
Jej funkcja:
polega:
na:
reorganizacji potencjalności reakcji organizmu.
To:
modalna prekonfiguracja biologiczna.
4.2. Logodygmat odporności
Układ odpornościowy:
zostaje:
uprzednio organizowany
dla:
przyszłych możliwych konfiguracji zagrożeń biologicznych.
Powstaje:
minimalna interwencja→maksymalizacja stabilności biologicznej
To:
logodygmat immunologiczny.
5. Psychiatria i operacyjna organizacja podmiotowości
5.1. Modalność psychiczna
Współczesna psychiatria:
coraz bardziej:
operuje:
stabilizacją:
nastroju,
koncentracji,
emocji,
i zachowań społecznych.
5.2. Tożsamość farmakologiczna
Powstaje problem:
czy:
„ja”
pozostaje:
całkowicie autonomiczne,
jeżeli:
funkcjonowanie psychiczne
jest:
współorganizowane farmakologicznie?
To fundamentalne pytanie ontologiczne.
6. Medykalizacja życia
6.1. Biopolityka
Michel Foucault:
pokazywał,
że:
nowoczesna władza
coraz bardziej:
organizuje:
biologiczne życie populacji¹.
Nie chodzi już wyłącznie:
o zakaz,
lecz:
o:
zdrowie,
długość życia,
normę biologiczną,
i produktywność.
6.2. Operacyjna reprodukcja życia
Medycyna:
staje się:
częścią:
systemu reprodukcji społecznej i biologicznej.
Człowiek:
funkcjonuje:
coraz bardziej:
poprzez:
diagnostykę,
monitoring,
farmakologię,
i procedury technologiczne.
7. Człowiek jako konfiguracja relacyjna
7.1. Kryzys substancjalnej osoby
Klasyczna antropologia:
interpretowała człowieka:
jako:
względnie autonomiczną osobę.
Współczesność:
coraz bardziej:
przesuwa człowieka
ku:
konfiguracji relacyjno-operacyjnej.
7.2. Autopoiesis wspomagana technologicznie
Życie:
reprodukuje się:
poprzez:
systemy:
biologiczne,
technologiczne,
informacyjne,
i farmakologiczne.
To:
technologicznie wspomagana autopoiesis człowieka.
8. Medycyna i logodygmat
8.1. Ekonomia organizacji życia
Współczesna medycyna:
coraz bardziej:
organizuje:
ogromne pola funkcjonowania biologicznego
za pomocą:
minimalnych interwencji operacyjnych.
Np.:
szczepionki,
leki modulujące neuroprzekaźniki,
algorytmy diagnostyczne,
kontrola hormonalna.
8.2. Logodygmat biologiczny
Powstaje:
logodygmat organizacji życia.
Minimalne operacje:
stabilizują:
ogromne pola modalności biologicznej.
9. Meta-modalność człowieka
Najbardziej radykalna konsekwencja brzmi:
współczesny człowiek
coraz mniej istnieje
wyłącznie jako substancjalna tożsamość biologiczna,
a coraz bardziej:
jako operacyjna konfiguracja:
procesów biologicznych,
farmakologicznych,
technologicznych,
i informacyjnych.
10. Wnioski
Współczesna medycyna:
coraz bardziej:
przesuwa uwagę:
od:
leczenia substancjalnego organizmu
ku:
stabilizacji modalności życia biologicznego.
Farmakologia:
organizuje:
funkcjonowanie psychiczne i biologiczne.
Szczepionki:
prekonfigurują:
potencjalność reakcji organizmu.
Diagnostyka:
stabilizuje:
zakresy norm biologicznych.
W tym sensie:
medycyna
staje się:
systemem modalno-operacyjnej reprodukcji człowieka późnej nowoczesności.
Przypisy
Michel Foucault, Naissance de la biopolitique (Paris: Gallimard, 2004).
Bibliografia
Foucault, Michel. Naissance de la biopolitique. Paris: Gallimard, 2004.
Illich, Ivan. Medical Nemesis. London: Calder & Boyars, 1975.
Maturana, Humberto; Varela, Francisco. Autopoiesis and Cognition. Dordrecht: Reidel, 1980.
Rose, Nikolas. The Politics of Life Itself. Princeton University Press, 2007.
Schrödinger, Erwin. What is Life? Cambridge University Press, 1944.
Komentarze
Pokaż komentarze (6)