Z artykułu dowiesz się:
- Od części funkcjonariuszy i pracowników Policji pobierane są odciski linii papilarnych oraz wymazy ze śluzówki policzków
- Dane mogą pozostawać w policyjnych zbiorach przez pięć lat od odejścia funkcjonariusza ze służby
- RPO i UODO mają zastrzeżenia do obowiązujących regulacji i wskazują na standardy ochrony danych osobowych
- MSWiA zapowiedziało szczegółową analizę przepisów oraz praktyki ich stosowania
Podobne rozwiązania obowiązują także w innych krajach, np. w Holandii, Austrii, Kanadzie czy Wielkiej Brytanii. Tam oparte są jednak na zasadzie dobrowolności, a usunięcie danych z systemu następuje niezwłocznie na życzenie zainteresowanego. Dane przechowywane w bazach mają w tych państwach charakter anonimowy. W Polsce odciski linii papilarnych i dane uzyskane z wymazów są usuwane ze zbiorów danych Policji dopiero po pięciu latach od odejścia ze służby.
Były policjant czeka pięć lat na usunięcie danych
Właśnie ten okres przechowywania danych budzi zastrzeżenia Rzecznika Praw Obywatelskich. Według RPO może być on sprzeczny z wynikającymi z przepisów o ochronie danych osobowych zasadami minimalizacji danych i ograniczenia ich przechowywania. Przykładem jest sprawa byłego funkcjonariusza, który od trzech lat przebywa na emeryturze. Jego starania o usunięcie danych zakończyły się informacją Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji, że zostaną one usunięte w 2027 r., czyli po pięciu latach od odejścia ze służby. Były policjant uważa, że powinno to nastąpić niezwłocznie po jej zakończeniu.
RPO interweniował już dawno temu
Sprawa ciągnie się od kilku lat. Już w 2020 r. Rzecznik Praw Obywatelskich w wystąpieniu do MSWiA wskazywał m.in. na wątpliwości konstytucyjne dotyczące obowiązujących przepisów oraz konieczność podjęcia inicjatywy ustawodawczej w celu dostosowania regulacji do standardów konstytucyjnych. W odpowiedzi podkreślono, że zgodnie z rozporządzeniem MSWiA z 24 lipca 2020 r. w sprawie pobierania odcisków linii papilarnych oraz wymazów ze śluzówki policzków od funkcjonariuszy i pracowników Policji Komendant Główny Policji może – na wniosek Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji lub Komendanta Biura Spraw Wewnętrznych Policji – polecić kierownikowi jednostki odstąpienie od pobrania takich danych od funkcjonariusza.
Jeżeli odciski lub wymazy zostały już pobrane, może również polecić ich zniszczenie. Komendant Główny Policji może ponadto w terminie 30 dni polecić dyrektorowi CLKP usunięcie i zniszczenie odcisków linii papilarnych funkcjonariusza ze zbiorów danych daktyloskopijnych, a także profilu DNA i próbki biologicznej ze zbioru danych DNA, jeżeli zostały tam wcześniej wprowadzone.
UODO chce zmian w przepisach. MSWiA zapowiada analizę
W ocenie RPO takie rozwiązanie nie usuwa problemu dotyczącego zasad przetwarzania danych osobowych. Rzecznik zwrócił się więc o wsparcie do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, prosząc o zbadanie zasadności tej praktyki i jej zgodności z prawem. Wystąpił również o ocenę rozporządzenia MSWiA pod kątem zgodności z przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych.
W lipcu Prezes UODO wystąpił do MSWiA o podjęcie prac legislacyjnych prowadzących do odpowiednich zmian w ustawie o Policji oraz rozporządzeniu ministra. Celem miałoby być dostosowanie przepisów do standardów wynikających z zasad ochrony danych osobowych, Konstytucji RP i orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. MSWiA odpowiedziało, że przeprowadzi szczegółową analizę obejmującą zarówno ocenę obowiązujących regulacji, jak i praktykę ich stosowania. Resort chce w ten sposób ustalić, czy istnieje potrzeba podjęcia działań zmierzających do doprecyzowania przepisów lub wzmocnienia gwarancji prawnych.
Tomasz Wypych
Komentarze
Pokaż komentarze (1)