Ofiary przemocy, ofiary hejtu, ofiary mediów

Kolejny raz wczytuję się w słowa Leny Fahre, której kraj przeszedł podobną tragedię - słowa kierowane bezpośrednio do Polaków. Dyrektorka Centrum 22 Lipca w Oslo stoi na czele ośrodka edukacyjno-badawczego, który jest zarazem miejscem pamięci.

Dzieląc się norweskimi doświadczeniami, Fahre podkreśla, że nie znajdziemy jednej prostej odpowiedzi na to, co się stało. Choć Centrum 22 Lipca wyodrębniło około dwudziestu przyczyn tragedii, wciąż analizuje ideologię Breivika. Za absolutny priorytet uznaje jednak otoczenie opieką ofiar i ich bliskich. Bezwzględnie.

Ideologię Adolfa Hitlera świat analizuje znacznie dłużej, a uniwersalnego wyjaśnienia wciąż brak. W tym sensie ekstremizm i przemoc wymykają się wszelkim analizom - i wymykać się będą zawsze. Między innymi dlatego, że sami ekstremiści są głęboko przekonani, że czynią dobro.

Jednak ten fanatyczny mechanizm rzadko rodzi się w całkowitej próżni. Ogromna, szczególna odpowiedzialność spoczywa na tych, którzy kształtują ludzkie poglądy - na politykach i dziennikarzach. To w ich słowach i publicznych deklaracjach agresja często zyskuje swoje pierwsze, pozornie racjonalne ramy. Gdy język debaty publicznej zaczyna tolerować dehumanizację, podział i agresję, ekstremizm przestaje być marginesem, a staje się realnym zagrożeniem.

Szef TV Republika, który jako pierwszy wywołał się do tablicy po krakowskiej tragedii, ewidentnie nie udźwignął tego ciężaru. Pomijając nawet jego intencje, doskonale zdaje on sobie sprawę z siły wpływu, jaki wywiera na opinię publiczną, a zarazem kompletnie nie dostrzega moralnych skutków własnych działań. Coś kluczowego mu umyka. Dziś, gdy kreuje się na ofiarę hejtu, ucieka przed refleksją, że słowa rzucane w eter mają swoją realną i czasem tragiczną cenę.

Konstruując swoją relację w oparciu o rzekome zagraniczne sprawstwo, redaktor Sakiewicz chciał coś ludziom przekazać - coś, co niewątpliwie było dla niego w tamtej chwili najważniejsze. Nawet jeśli profesjonalny warsztat dziennikarski całkowicie przykryły emocje, to właśnie te emocje obnażyły jego prawdziwe intencje. Najważniejsze było natychmiastowe ogłoszenie, że przemoc i zło to zawsze „inni”. I takie jest dokładnie całe jego dziennikarstwo: dehumanizujące, nietolerancyjne, produkujące spiski, kłamstwa i nienawiść. W tym sensie krakowski terrorysta jest również jego ofiarą. Ofiarą regularnego medialnego ekstremisty.