O wyrokach w procesie komunistów:
"Przewodniczący ogłasza wyrok sądu skazujący 45 z pośród oskarżonych za przynależność do Kumun. Partji Zach. Ukr. mającej na celu zmianę drogą przemocy ustroju państwa i zastąpienie go ustrojem komunistycznym...."
O powstawaniu ONR:
"Obóz narodowo-radykalny, opierając się na tych zasadach zwalczać będzie zdecydowanie wszystko co godzi w całość Narodu Polskiego, a przede wszystkiem międzynarodowe organizacje komunistyczne, masońskie i kapitalistyczne
O.N.R. przystępuje do pracy z wiarą, że program jego skupi pod sztandarami narodowo-radykalnemi całe młode pokolenie polskie, a jego praca i walka doprowadzi do wywołania wielkiego ruchu i urzeczywistnienia idei Wielkiej Polski".
Pod deklaracją podpisali się jako Komitet Organizacyjny O.N.R. pp.: Władysław Dowbór, Tadeusz Gluziński, Jan Jodzewicz, Jan Mosdorf, Mieczysław Prószyński, Tadeusz Todtleben, Wojciech Zaleski, Jerzy Czerwiński."
Krótkie biografie sygnatariuszy Deklaracji Ideowej ONR, wymienionych w artykule:
Jan Mosdorf (1904 - 1943) - studiował filozofię i historię na Wydziale Humanistycznym UW, jako magister filozofii kontynuował studia w Paryżu (Sorbona, Ecole de Sciences Politiques). W 1934 jako student prof. Tatarkiewicza obronił pracę doktorską, należał do środowiska warszawsko-lwowskiej szkoły filozoficznej, publikował w "Przeglądzie Filozoficznym", od czasu gimnazjum w ruchu narodowym, działacz MW, członek władz "Bratniej Pomocy" na UW, oraz Ogólnopolskiego Związku Kół Naukowych, autor broszury "Akademik i polityka": "Dla jednych jesteśmy reakcjonistami, konserwatystami, klerykałami i fantykami, dla innych jesteśmy radykałami, ateuszami, oportunistami. Dla nas te podziały nie istnieją. Jesteśmy konserwatystami - prawda, bo uważamy za rzecz konieczną i zdrową pielęgnowanie tradycji, kultury, życia rodzinnego, i łączności z polską przeszłością. Ale jesteśmy też postępowcami, bo idziemy śmiało naprzód, bez przesądów odrzucając wszystko, co jest szkodliwe dla narodu."; wydawca i naczelny "Akademika Polskiego", redagował główny organ ONR "Sztafeta", publicysta "Prosto z Mostu", autor studium społeczno -politycznego "Wczoraj i jutro", w kampanii wrześniowej w obronie Warszawy, w konspiracji narodowej, uczestniczył w redagowaniu i wydawaniu pisma konspiracyjnego "Walka", czynnie uczestniczył w tworzeniu organizacji wojskowej późniejszej NOW. Aresztowany przez gestapo 06.1940, osadzony na Pawiaku, w styczniu 1941 wysłany przez Niemców do KL Auschwitz (nr obozowy 8230). Członek politycznej i wojskowej konspiracji obozowej, niósł pomoc więźniom pochodzenia żydowskiego. Za swoją działalność rozstrzelany w zbiorowej egzekucji 11.10.1943. Zwłoki spalono w krematorium a prochy rozrzucono. Według jednej z wersji miał paść ofiarą donosu Józefa Cyrankiewicza, późniejszego premiera PRL, który wydał również wielu innych członków obozowej konspiracji. Symboliczny grób J. Mosdorfa znajduje się na cmentarzu Powązkowskim.
Jerzy Karol Czerwiński (1904 - 1944) - absolwent wydziału prawa UW, działacz ruchu studenckiego i korporanckiego m.in. współzałożyciel i prezes korporacji studenckiej Sarmatia, w 1931 wpisany na listę adwokatów, sekretarz Rady Adwokackiej, porucznik. Dowowodził kompanią podczas obrony Warszawy. W kwietniu 1940 za sprzeciw wobec usunięcia z palestry warszawskiej adwokatów żydowskiego pochodzenia skreślony przez Niemców z listy adwokatów. W konspiracji w Delegaturze Rządu RP na Kraj. Aresztowany przez Gestapo w marcu 1943 trafił na Pawiak, w kwietniu wywieziony do KL Auschwitz-Birkenau (nr obozowy 119217), gdzie został rozstrzelany 9 sierpnia 1944 r. Wraz z nim aresztowano jego żonę Jadwigę z d. Jóźwicką również wywieziona do KL Auschwitz-Birkenau, gdzie zmarła na tyfus. Miał syna Andrzeja (1935), dziennikarza.
Tadeusz Gluziński (1888 - 1940) - pisarz i publicysta, współpracownik Gazety Warszawskiej, działacz ruchu narodowego, w radakcji "Sztafety", autor "Odrodzenia idealizmu politycznego" (1935), aresztowany po bezpodstawnych oskarżeniach o udział w zamachu na min. Pierackiego, w 1939 próbował przedostać się do Francji, zmarł na Węgrzech z powodu gangreny (wcześniej amputowano mu odmrożone nogi)
Tadeusz Todtleben - inż. elektryk, absolwent Politechniki Warszawskiej, działacz Stowarzyszenia Elektryków Polskich potem Naczelnej Organizacji Inżynierów RP, red.nacz. "Nowego Ładu", wybierany do Komitetu Wykonawczego tajnej Organizacji Polskiej, członek Komitetu Politycznego OP, organizator Zjednoczenia Zawodowego "Praca Polska" w Warszawie. W czasie wojny członek Służby Cywilnej Narodu i Rady Politycznej NSZ. W 1945 dołączył do BŚ. Po wojnie na emigracji we Francji.
Jan Jodzewicz (1898 - 1985) - abslowent Wydziału Prawa UW, w 1920 r. ochotniczo wstąpił do Wojska Polskiego, działacz ruchu narodowego, po 1937 uważany za przywódcę ONR-ABC, kierownik Zarządu Politycznego, kierownik sekcji adwokackiej Organizacji Polskiej, po kampanii wrześniowej w niemieckiej niewoli. Po wojnie na emigracji w Wielkiej Brytanii.
Wojciech Zaleski (1906 - 1961) - ekonomista, student UJK we Lwowie i UJ w Krakowie, od 1931 doktor praw, publicysta, autor broszury programowej Polska bez proletariatu (1937), red.nacz. ABC-Nowiny Codzienne, w konspiracji - w kierownictwie KN, po wkroczeniu sowietów przedostał się na Zachód, wykładowca na uniwersytecie uchodźczym UNRRA w Monachium, wydawca, od 1951 w Paryżu, rzeczoznawca amerykańskiej agencji rządowej administrującej planem Marshalla, pracownik i kierownik polskiej sekcji Radia Madryt, autor książki "Tysiąc lat naszej wspólnoty. Społeczne i gospodarcze dzieje narodu polskiego w zarysie".
Władysław Dowbor - inżynier, absolwent Politechniki Warszawskiej. Sygnatariusz Deklaracji ONR (14 IV 1934 r.). W czasie wojny przebywał we Francji. Po wojnie utrzymywał kontakt ze środowiskiem Organizacji Polskiej w Europie Zachodniej, a następnie wyjechał do Brazylii, gdzie przez 30 lat pracował jako świecki misjonarz
Mieczysław Prószyński (1909 - 1979) - absolwent wydziału Prawa UW, działacz studencki, adwokat, działacz ruchu narodowego, więzień w Berezie Kartuskiej, w czasie wojny aresztowany przez Gestapo, więzień Pawiaka, wywieziony do Majdanka, więzień niemieckich obozów koncentracyjnych do końca wojny, po wojnie na emigracji.
***
O procesie łuckim i sądzonych tam komunistach można przeczytać w artykule Piotra Gontarczyka pt. "Zwyczajna agentura", tu we fragmentach:
http://www.rodaknet.com/rp_scios_5.htm
Pod artykułem zamieszczono oświadczenie:
"Instytut Pamięci Narodowej przeprasza wszystkich, których dobra osobiste mogły zostać naruszone stwierdzeniem zawartym w książce "Marzec 1968 w dokumentach MSW. Tom 1 Niepokorni" zawartym na s. 553 w przypisie 7, że Pan Ozjasz Szechter popełnił wymienione tam przestępstwo szpiegostwa. W świetle posiadanych przez Instytut Pamięci Narodowej informacji Pan Ozjasz Szechter był oskarżony w 1934 r. o to, że "należąc do KPZU wszedł w porozumienie z innymi osobami w celu oderwania od Państwa Polskiego południowo-wschodnich województw i przyłączenia ich do ZSRR, oraz w celu zmiany przemocą ustroju Państwa Polskiego i zastąpienia go ustrojem komunistyczno-radzieckim, przy czym związek ten tj. KPZU rozporządzał składami broni", tj. o zbrodnię stanu przewidzianą w art. 97 § 1 w związku z art. 93 § 1 i 2 polskiego kodeksu karnego z 1932 r., za co został skazany wyrokiem Sądu Okręgowego w Łucku z dnia 14 kwietnia 1934 r. na karę 8 lat pozbawienia wolności."
Artykuł Piotra Gontarczyka, tutaj:
http://pamiec.pl/download/49/29326/Biuletyn_1112_2008.pdf
-------------
Inf. biograficzne:
(red.) .W.J.Muszyński, J. Mysiakowska-Muszyńska, "Lista strat działaczy obozu narodowego w latach 1939-1955" tom 1 - IPN, Warszawa 2010
W. Muszyński, "Duch Młodych. Organizacja Polska i Obóz Narodowo-Radykalny w latach 1934-1944. Od studenckiej rewolty do konspiracji niepodległościowej" - IPN, Warszawa 2011
Komentarze
Pokaż komentarze (6)