Na mapie Górnego Śląska są miasta, w których sprawa jest prosta. Jeden klub, jedna tożsamość, jeden stadion i jedno środowisko kibicowskie. Gliwice do takich miast nie należą. Tutaj codzienność przypomina raczej cichy plebiscyt – nie przy urnach, lecz na murach, klatkach schodowych i osiedlowych boiskach. Miasto liczące około 160 tysięcy mieszkańców jest jednocześnie jednym z najbardziej niezwykłych przykładów kibicowskiej geografii w Polsce. Miasto, w którym derby rozgrywa się każdego dnia – na przystankach autobusowych, parkingach pod blokami i osiedlowych murach.
Gliwice to żywa, pulsująca anomalia. To miasto, w którym gra Piast, ale potężną władzę sprawuje "rywal za miedzą" – Górnik Zabrze. Tutaj derby nie odbywają się dwa razy do roku na stadionie. Derby trwają tu codziennie: w autobusach linii 32, pod osiedlową Żabką i na murach, gdzie zamalowanie napisów przeciwnika jest kwestią honoru.
Piastowskie Gliwice
Większość dzielnic – a tym samym większość mieszkańców – znajduje się w strefie wpływów Piasta. Trzon tej strefy stanowią duże dzielnice i osiedla:
- Śródmieście
- Zatorze
- Szobiszowice
- Sikornik
- Trynek
- Osiedle Obrońców Pokoju
- Stare Gliwice
To właśnie tam bije kibicowskie serce miasta – szczególnie w centrum i w południowej części Gliwic. W tych dzielnicach Piast ma nie tylko przewagę liczebną, ale również symboliczną kontrolę nad przestrzenią miejską. Niebiesko-czerwone barwy dominują w Śródmieściu, na starym Zatorzu, Szobiszowicach czy na południowych blokowiskach – Sikorniku i Trynku. Fani z Okrzei, co często podkreślają, trzymają władzę tam, gdzie toczy się prawdziwe życie miejskie. Zdobyli też – niegdyś podzielone – Osiedle Obrońców Pokoju, które dziś jest ich twardym bastionem.
I choć to Piast jest z Gliwic, jego fani czują się często jak galijska wioska Asterixa. Powiat gliwicki, a więc Pyskowice, Knurów i mniejsze gminy, to tereny absolutnie zdominowane przez Górnika. Piast ma tam tylko pojedynczych sympatyków, co potęguje syndrom oblężonej twierdzy.
Oczywiście, nie wszędzie w Gliwicach słychać kibicowskie okrzyki. Jest Brzezinka z domkami jednorodzinnymi, gdzie nikogo nie obchodzą wandale z puszkami sprayu. Jest też centrum studenckie wokół Politechniki Śląskiej, które przypomina ONZ – mieszkają tu "słoiki" z całej południowej Polski, w koszulkach różnych klubów, co skutecznie rozmywa radykalne podziały w samym Śródmieściu.
Sytuację komplikuje jeszcze jeden czynnik. Gliwice są miastem akademickim, a Politechnika Śląska przyciąga studentów z całej Polski. W akademikach i wynajmowanych mieszkaniach można spotkać kibiców wielu klubów – od śląskich drużyn po zespoły z Małopolski czy Opolszczyzny. W centrum miasta napięcie jest więc znacznie mniejsze niż na osiedlach. Ale poza centrum i niektórymi sypialnymi dzielnicami Gliwice pozostają jednym z najbardziej aktywnych kibicowsko miast w Polsce.
Trójkolorowe Gliwice
Choć Górnik ma w Gliwicach mniej dzielnic, to są to jedne z największych i najbardziej zaludnionych w mieście. Najważniejsze bastiony sympatyków z Zabrza znajdują się w północnej i wschodniej części miasta. To dzielnice o typowo robotniczym rodowodzie, często powiązane historycznie z przemysłem i górnictwem.
Najważniejsze z nich to:
- Sośnica
- Łabędy
- Osiedle Kopernika
Sośnica jest tu przypadkiem szczególnym. To największa dzielnica miasta i zarazem legendarny bastion Górnika w Gliwicach. Jej historia jest silnie związana z kopalnią Sośnica oraz robotniczym charakterem tej części regionu. Z tej dzielnicy pochodzi również jedna z największych postaci współczesnego Górnika – Lukas Podolski. Łabędy z kolei są kolejnym dużym skupiskiem kibiców zabrzańskiego klubu, związanym historycznie z przemysłem ciężkim i zakładami Bumar-Łabędy. Osiedle Kopernika natomiast to jedno z największych blokowisk w Gliwicach – ogromna „sypialnia miasta”, która przez lata była jednym z najważniejszych przyczółków Torcidy.
Dwadzieścia lat temu sytuacja w mieście wyglądała raczej na korzyść żaboli. W tamtym czasie Piast był klubem, który przez lata błąkał się po niższych ligach. Dla wielu młodych mieszkańców miasta naturalnym wyborem stawał się więc Górnik – klub wielki historycznie, odnoszący sukcesy i mający ogromną markę na Śląsku. Efekt był prosty: kibice Górnika byli w Gliwicach silniejsi i bardziej widoczni. W wielu częściach miasta kibice Piasta rzadko pokazywali się publicznie w barwach klubowych poza dniami meczowymi. Zabrzańskie środowisko było wówczas lepiej zorganizowane i bardziej aktywne.
Ale karta się odwróciła. Awans do Ekstraklasy, nowy stadion i regularne bycie w czołówce ligi (zwieńczone mistrzostwem) sprawiły, że Piast wychował sobie nowe, gniewne pokolenie. Chłopaki z Zatorza czy Szobiszowic urośli w siłę. Najbardziej jaskrawym przykładem tej zmiany jest słynne Osiedle Kopernika. Kiedyś absolutny monolit Torcidy, dziś staje się regularnym polem bitwy. Fani Piasta, wspierani przez pobliskie dzielnice, zaczęli tam otwarcie działać, przeciągając młodych na swoją stronę. Dla kibiców Górnika utrata monopolu na "Koperniku" to policzek, dla Piasta – dowód na to, że mozolne odzyskiwanie własnego miasta przynosi efekty.
Kibicowska mapa Gliwic
Strefa wpływów Górnika Zabrze
- Sośnica – ok. 16 850 mieszkańców (największa dzielnica miasta)
- Łabędy – ok. 14 300 mieszkańców
- Osiedle Kopernika – ok. 13 500 mieszkańców
- Ligota Zabrska – ok. 2 000 mieszkańców
- Czechowice – ok. 800 mieszkańców (najmniejsza dzielnica)
Suma względnego potencjału Górnika: ok. 47 450 osób
Strefa wpływów Piasta Gliwice
- Trynek – ok. 15 000 mieszkańców
- Sikornik – ok. 13 000 mieszkańców
- Zatorze – ok. 11 500 mieszkańców
- Osiedle Obrońców Pokoju – ok. 11 000 mieszkańców
- Szobiszowice – ok. 10 000 mieszkańców
- Śródmieście – ok. 10 000 mieszkańców
- Politechnika (Dzielnica Akademicka) – ok. 6 000 stałych mieszkańców
- Stare Gliwice – ok. 5 500 mieszkańców
- Baildona – ok. 5 000 mieszkańców
- Wojska Polskiego – ok. 4 500 mieszkańców
- Wilcze Gardło – ok. 1 100 mieszkańców
Suma względnego potencjału Piasta: ok. 92 600 osób
Dzielnice podzielone
- Wójtowa Wieś – ok. 6 000 mieszkańców
- Żerniki – ok. 3 500 mieszkańców
- Ostropa – ok. 3 000 mieszkańców
- Bojków – ok. 3 000 mieszkańców
- Brzezinka – ok. 2 500 mieszkańców
Suma potencjału dzielnic 50/50: ok. 18 000 osób
Gdy zsumujemy twardy "elektorat" ze wsparciem z dzielnic podzielonych 50/50, otrzymujemy ostateczny bilans kibicowskiego zaplecza Gliwic:
GÓRNIK ZABRZE:
Twarde dzielnice (47 450) + Połowa dzielnic mieszanych (9 000)
Łączny potencjał: 56 450 mieszkańców
Udział w populacji miasta: 35,7%
PIAST GLIWICE:
Twarde dzielnice (92 600) + Połowa dzielnic mieszanych (9 000)
Łączny potencjał: 101 600 mieszkańców
Udział w populacji miasta: 64,3%
Jedno miasto, dwie siły
Sytuacja w Gliwicach nie jest czarno-biała. Matematyka rozwiewa pewne mity żaboli powielane przez lata. Piast Gliwice pod względem demograficznym posiada miażdżącą przewagę we własnym mieście, dysponując zapleczem ok. 64,3% populacji. Sukcesy sportowe ostatnich lat, zdobycie mistrzostwa i budowa nowoczesnego stadionu sprawiły, że Piast zabetonował swoje pozycje, szczególnie wśród młodego pokolenia w dzielnicach takich jak Obrońców Pokoju czy Szobiszowice.
Z drugiej strony Górnik Zabrze udowadnia, że w wojnie o wpływy gęstość zabudowy znaczy czasem tyle samo, co liczby bezwzględne. Mając poparcie "tylko" niespełna 36% bazy mieszkańców, opiera się na długoletniej tradycji. Ponad 47 tysięcy ludzi zgrupowanych w kilku robotniczych dzielnicach pozwala Torcidzie zachować wizerunek potęgi zdolnej do równorzędnej walki o dominacje w mieście. Wszystko to sprawia, że podział w Gliwicach prędko nie zniknie. Obie strony mają asy w rękawie, z którymi przeciwnik nie jest w stanie wygrać. I właśnie dlatego Gliwice na długo pozostaną miastem, w którym derby toczą się 365 dni w roku.
Komentarze
Pokaż komentarze (1)