Analfabeci polityczni

Na krakowskim Uniwersytecie Pedagogicznym wymyślili akcję „Stop jedynkom”.

Jej pomysłodawcy apelują: „Głosuj na którą partię chcesz, ale nie pozwól sobą manipulować! Nie popieraj jedynek!”. I sugerują, że kandydaci z pierwszych miejsc „swoją pozycję zawdzięczają wpływom w partii, a nie rzeczywistym osiągnięciom w działalności społecznej”.

Organizatorzy akcji trafnie zdiagnozowali problem, ale wyjście, jakie proponują jest na poziomie przedszkolaków, a nie studentów, nie mówiąc już o pracownikach naukowych. Rzeczywiście, przy układaniu list wyborczych zbyt wiele zależy od zakulisowych gierek w sztabach partyjnych. Zaradzić temu można systemowo (jednomandatowe okręgi wyborcze) lub przez nawoływanie wyborców, aby przed głosowaniem zechcieli włożyć trochę wysiłku w poznanie dokonań i poglądów kandydatów z listy, na którą zamierzają głosować i wybrać tego najlepszego.

Pomysł „Stop jedynkom” tylko pozornie przypomina to drugie rozwiązanie. W rzeczywistości wpisuje się w to, z czym rzekomo ma walczyć: w niemerytoryczne kryteria układania list wyborczych. Ale to i tak najmniejsze nieszczęście. Dużo większym jest podważanie – i tak niskiego – społecznego zaufania do partii.

Po komunie, gdzie rządziła jedna partia, większość ludzi ma wstręt do samego słowa „partia”. Do tego stopnia, że tylko kanapowe ugrupowania nie boją się mieć w nazwie tego słowa. Jeszcze większy wstręt ludzie odczuwają wobec „partyjniactwa” czy „elit partyjnych”.

Tymczasem trzeba przyjąć do wiadomości, że demokracja bez partii politycznych nie może funkcjonować. A partie bez liderów. Jednoczesne nawoływanie do głosowania na partie i podważanie autorytetu ich przywódców jest polityczną schizofrenią.

Akcję „Stop jedynkom” popiera też historyk i politolog Antoni Dudek. To powinno szokować podwójnie, ale mnie akurat w ogóle nie dziwi.

 

 

Jerzy Skoczylas