Przewozem mieszkańców miast w naszym kraju zajmują się przeważnie władze miejskie. Jest to dla nas tak naturalne ,że często nie zastanawiamy się nad dziwacznością i nieefektywnością takiego rozwiązania.
Ponieważ wiele osób deklarujących się jako liberałowie sprzeciwia się prywatyzacji miejskich przewoźników, postanowiłem dokładnie zgłębić ten temat.
Prywatyzacja komunikacji nie jest żadną nowością czy też „liberalnym eksperymentem”. W krajach takich jak Dania, Belgia, Holandia i Wielka Brytania sprywatyzowano większość przewoźników. Holandia nie zdecydowała się jedynie na sprzedaż komunikacji w dużych miastach takich jak Rotterdam, Amsterdam czy Haga. Również we Francji w wielu miejscach funkcjonują prywatne firmy przewozowe.
Nie jest tajemnicą ,że koszt funkcjonowania firmy prywatnej jest zawsze niższy niż w przypadku państwowego odpowiednika. Dobrym dowodem na poparcie tej tezy może być Francja, gdzie zarządzanie komunalnymi monopolistami komunikacyjnymi zleca się firmom prywatnym, które zarabiają na cięciu zbędnych kosztów, których miejski zarząd nie był w stanie zlikwidować. Innym przykładem jest firma komunikacyjna Veolia działająca w Tczewie ,która po prywatyzacji zaczęła przynosić zyski. Uzyskała je między innymi zwalniając pracowników (głównie administracji) Mimo cięć budżetowych jakość usług nadal jest dobra a mieszkańcy zadowoleni.
-„Firmy komunalne w swojej działalności wychodzą na zero. Prywatne przy tych samych przychodach wyciskają nawet do 10 proc. zysku” mówił dla Gazety Wyborczej Zbigniew Palenica, wiceprezes krakowskiego MPK.
Komunikacja miejska nie jest tu oczywiście wyjątkiem. Dotyczy to każdej działalności ,której podejmuje się państwo czy miasto.
Dziwie się więc czemu miasto wozi swoich mieszkańców skoro równie dobrze mogą to robić prywatne firmy, które przyniosą zysk i odprowadzą podatek.
Od przeciwników prywatyzacji słyszałem ,katastroficzne wizje o braku autobusów i tramwajów w miastach i likwidacji nierentownych linii.
Jeżdżę dość często warszawską komunikacją miejską. Nie zauważyłem ,żeby ZTM puszczało autobusy na bezludzia, gdzie się nie opłaca jeździć. Z tego co widzę po za Warszawę miejscach najwięcej jest autobusów prywatnych. Do Józefowa pod Warszawą jeździ jeden podmiejski autobus i całą masa prywatnych ,które wypełniają lukę po ZTM. Prywatne jeżdżą często czego nie można powiedzieć o ZTMowskim 702. Jedyną alternatywą są tam prywatne autobusy bo trudno uznać za alternatywę autobus jeżdżący raz na godzinę. Nawet do małych wsi pod Warszawą gdzie ZTM w ogóle nie zagląda jeżdżą często prywatne busy. Nie rozumiem więc argumentu w stylu ,że komunalna komunikacja jest potrzebne bo niektóre połączenia mogą być nierentowne.
Często jeżdżę zapchanymi autobusami. Szczególnie rano. W miejsce jednego takiego autobusu można by podstawić 3 i jeszcze na tym zarobić
Jeśli na rynku jest zapotrzebowanie na przewóz ludzi to wolny rynek to wykorzysta. Zawsze popyt niesie za sobą podaż. Niezrozumiałe jest więc dla mnie czemu przewóz osób ma pozostać w rękach miasta będąc normalną gałęzią gospodarki. Zamiast dopłacać do komunikacji moglibyśmy brać podatki od doskonale funkcjonujących firm przewozowych.
Jedynym warunkiem jest dopuszczenie wielu konkurencyjnych przewoźników. Jeśli całe ZTM należałoby do jednej firmy, mogłoby być jeszcze gorzej.
Podobnie jest z szybką koleją miejską(SKM). Można by z niej zrobić drugie metro. Teraz mamy zatłoczone pociągi co 30 minut. Jeśliby zainwestować można by spokojnie zarobić na SKMkach jeżdżących o wiele częściej niż 30 minut.
Niedawno na łamach naszego portalu opisywano nieefektywne wydanie pieniędzy przez Metro Warszawskie. Tego by nie byłoby jeśli komunikacja byłaby organizowana oddolnie. Jedynie komunikacja w rękach miasta może rodzić problemy tego typu. W gospodarce wolnorynkowej już dawno mielibyśmy najlepsze rozwiązanie.
Największą korzyścią ze sprzedaży ZTM byłyby uzyskane z niej pieniądze. ZTM jest warte 430 565 000, 00 złotych, Tramwaje Warszawskie 455 218 000, 00, metro 255 117 500 a SKM 72 500 000. Oczywiście nie wszystkie pieniądze są do odzyskania. Sprzedaż tuneli metra, przystanków, torów czy zajezdni mogłaby zaburzyć wolną konkurencje. Mimo to ,pozostała suma jest nie do pogardzenia. Pieniądze te bardzo by się przydały przy budowie mostów, czy dróg, których bardzo brakuje w Warszawie.
Do tej sumy można by dodać całą masę zbędnych firm typu Miejskie Przedsiębiorstwo Taksówkarskie(5 mln. złotych) czy Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania (109 mln. złotych) oraz wiele innych, korporacji ,które o wiele lepiej poleradziłyby sobie w rękach prywatnych.
Jak się okazuje w gospodarczym socjalizmie jesteśmy często za Europą, uważaną powszechnie za niezbyt wolnorynkową. Szczególnie da się to zauważyć w miastach. Wielka szkoda ,że nie słyszałem żadnej poważnej dyskusji na temat zniesienia miejskiego monopolu na przewóz pasażerów. Zanosi się na to ,że jeszcze przez wiele lat będziemy korzystali z najgorszych rozwiązań. Warszawę można by zmodernizować o wiele mniejszym kosztem niż przewidują to jej władzę, wykorzystując pieniądze ,które już są.
Michał Musur redaktor portalu: polskaliberalna.net
Komentarze
Pokaż komentarze (10)