1989. Historia alternatywna

19 lipca 1989 roku zgodnie z ustaleniami Okrągłego Stołu prezydentem miał zostać wybrany Wojciech Jaruzelski. Jego kandydatura upadła jednak jednym głosem. Sytuacja w Polsce ponownie stała się patowa.

Część posłów OKP zaproponowała Wałęsę na stanowisko prezydenta. Lecz na takie rozwiązanie nie zgodził się sam przewodniczący „Solidarności” obawiający się zerwania kompromisu z komunistami. 20 lipca stanowisko Wałęsy uzasadnił w Sejmie Adam Michnik i zgłosił wniosek o powtórzenie wyborów prezydenckich z udziałem Jaruzelskiego. Wywołało to gwałtowne uliczne protesty kierowane przez KPN i „Solidarność Walczącą”. Żądano natychmiastowego powołania demokratycznych władz.

Demonstracje z godziny na godzinę gromadziły coraz więcej Polaków. 21 lipca kilkanaście tysięcy manifestantów starło się w Warszawie z milicją. Jedna osoba została zabita, prawdopodobnie przez przypadek, ale rozlew krwi wywołał wściekłość opinii publicznej. Tego samego dnia wieczorem w całym kraju demonstrowało łącznie niemal milion osób, a protesty poparło większość członków OKP. Wówczas zdanie zmienił Wałęsa, stwierdzając, iż powinien jednak objąć stanowisko prezydenta.

Na skutek takiego rozwoju wypadków część posłów PZPR oraz wszyscy ZSL i SD ogłosiło swoje poparcie dla Wałęsy. Tracąca gwałtownie grunt pod nogami komunistyczna elita postanowiła wycofać się z demokratycznego eksperymentu. 24 lipca nad ranem generał Jaruzelski rozpoczął kolejny w swej karierze wojskowy pucz. Lecz tym razem był on gorzej przygotowany niż w 1981 roku.

Za pośrednictwem Kościoła grupa oficerów LWP poinformowała opozycję o planach komunistycznych władz. Opuszczające koszary czołgi przywitały na ulicach tysiące ludzi z bukietami kwiatów w rękach. Na ten widok cześć jednostek wojska, a nawet milicji, odmówiło wykonania rozkazów. Zbuntowane odziały stanęły w obronie rodaków. W niektórych miejscowościach doszło do krótkotrwałych walk, zakończonych śmiercią 32 osób. Planowane przez SB aresztowanie członków OKP i władz „Solidarności” nie powiodło się. Wieczorem 24 lipca to funkcjonariusze aparatu bezpieczeństwa PRL stali się zwierzyną łowną. Kierownictwo oraz posłowie PZPR ukryli się w różnych punktach Warszawy, bronionych przez wojska MSW – ostatnie zbrojne jednostki wierne Partii. Były to URM, Biały Dom (KC PZPR) i Cytadela. W tej ostatniej schronił się generał Jaruzelski.

Kraj pogrążał się w chaosie, a groźba radzieckiej interwencji stawała się tym razem realna. By opanować sytuację politycy KPN, SW, OKP, ZSL i SD utworzyli rano 25 lipca Rząd Tymczasowy, na którego czele stanął Jan Olszewski. Do wieczora został on uznany przez armię i większość administracji państwowej. Rozpoczęto przywracanie bezpieczeństwa na terenie kraju, otaczając równocześnie obiekty pozostające w rękach komunistów. Delegaci nowych władz udali się na rozmowy z dowództwem oddziałów Armii Radzieckiej stacjonujących w Polsce.

Nowy minister spraw wewnętrznych – Kornel Morawiecki dokonał natychmiastowego rozwiązania SB i przejął jej archiwa. Miejsce milicji zajęła Tymczasowa Straż Rządowa, złożona głównie z członków Solidarności Walczącej i młodych aktywistów z NZS. TSR przystąpiła do natychmiastowych aresztowań osób odpowiedzialnych za zbrodnie upadającego reżimu.

27 lipca do aresztowanych dołączył Wojciech Jaruzelski oraz członkowie ostatniego komunistycznego rządu. Widząc, iż nikt nie przychodzi im z pomocą zdecydowali się nie przedłużać konfrontacji. Wojska MSW złożyły broń, a niedawni czerwoni władcy Polski powędrowali do więzień.

***

30 lipca uszczuplone Zgromadzenie Narodowe wybrało na prezydenta Wałęsę – dziwnie biernego podczas epokowych dni. Natychmiast po elekcji zarządził on na 20 września nowe wybory parlamentarne. Zostały one wygrane przez koalicję ugrupowań związanych z Janem Olszewskim, tzw. „Kwadratowych” (z racji tego, iż nie uczestniczyły w obradach „Okrągłego Stołu” – oczywiście sam Olszewski brał w nich udział).

25 września 1989 roku rozpoczęły się procesy Wojciecha Jaruzelskiego oraz 127 najważniejszych komunistycznych działaczy. Odpowiadali za rozmaite przestępstwa popełnione pomiędzy 1944 a 1989 rokiem. Wyroki zapadały w okresie styczeń – marzec 1990. Niedoszły prezydent był sądzony za ostatnie wydarzenia, ale też za stan wojenny i grudzień 1970 roku. Udowodniono mu winę i skazano na 15 lat więzienia. Edwarda Gierka postawiono przed sądem za wydarzenia w Radomiu i Ursusie. Nie dano wiary jego tłumaczeniom, iż nic nie wiedział o brutalności działań milicji. Dostał 4 lata. Względnie młodego komunistę Aleksandra Kwaśniewskiego sądzono za wzięcie udziału w lipcowym puczu i skazano na 2 lata więzienia. Inni podsądni otrzymywali wyroki od roku do 15 lat pozbawienia wolności. Tysiącom komunistów zabroniono do końca życia pełnić jakichkolwiek funkcji w odrodzonej Rzeczpospolitej.