Panteon Pamięci Narodowej.

                                       Fragment przemówienia Ojca Świętego Jana Pawła II

                                             wygłoszonego w Warszawie 2 czerwca 1979 roku

"...Stoimy tutaj w pobliżu Grobu Nieznanego Żołnieża. W dziejach Polski - dawnych i współczesnych - Grób ten znajduje szczególne pokrycie. Szczególne uzasadnienie. Na ilu to miejscach ziemi ojczystej padał ten żołnierz ! Na  ilu miejscach Europy i świata przemawiał swoją śmiercią, że nie może być Europy sprawiedliwej bez Polski niepodległej na jej mapie ? Na ilu to polach walk świadczył o prawach człowieka wpisanych głęboko w nienaruszalne prawa narodu, ginąc "za wolność naszą i waszą ?""

                                                                                                   "Gdzie są ich groby, Polsko

                                                                                                     Gdzie ich nie ma !

                                                                                                     Ty wiesz najlepiej -

                                                                                                      I Bóg wie na niebie "

Historia narodzin Grobu Nieznanego Żołnierza sięga roku 1920. Po raz pierwszy w niepodległym kraju, hołd poległym za Ojczyznę złożono na Placu Saskim w dniu 2 listopada 1920 r. W tej uroczystości wzieli udział dostojnicy państwowi, generalicja, duchowieństwo i liczne rzesze warszawiaków. Od tej daty upłynęło sporo czasu aż wreszcie ktoś nieznany, pod osłoną nocy  w dniu 2 grudnia 1924 r. położył  u stóp pomnika księcia Józefa Poniatowskiego na Placu Saskim płytę kamienną z napisem: "NIEZNANEMU ŻOŁNIERZOWI POLEGŁEMU ZA OJCZYZNĘ". Obok płyty zapłonął duży okrągły znicz . Po pewnym dopiero czasie "Swiatowid" podał do publicznej wiadomości, że funadatorem płyty był Adam hrabia Zamoyski a znicza Emil Rauer.

4kwietnia 1925 r. w gmachu Spraw Wojskowych odbyła się uroczystość losowania pobojowiska skąd miały być wzięte prochy Nieznanego Żołnierza. Po odczytaniu piętnastu pobojowisk gen.Haller wręczył 15 kartek ks. biskupowi polowemu Stanisławowi Gallowi, który włożył je do urny. Losowania dokonał najmłodszy kawaler orderu Virtuti Militari ogniomistrz 14 Pułku Artylerii Polowej - Józef Buczkowski. Wylosowaną kartkę odczytał gen. Sikorski . Wylosowane zostało "Pobojowisko lwowskie z r. 1918-1919, łącznie z pobojowiskiem nad Wereszczycą, tj. Gródka Jagielońskiego, na którym krwawo i ofiarnie biła się z Ukraińcami poźniejsza 5 Dywizja Piechoty". To los wybrał to miejsce przesiąknięte krwią bohatersko walczących oddziałów Wojska Polskiego i Orląt Lwowskich. Lwów to miasto-bohater odznaczone orderem Virtuti Militari, które było ostoją polskości na kresach wschodnich Rzeczypospolitej.

2 Listopada 1925 r. po uroczystościach pożegnalnych we Lwowie, prochy Nieznanego Żołnierza dotarły do Warszawy. Tu na peronie Dworca Głównego oczekiwał gen.dyw. Władysław Sikorski w asyście generalicji, przedstawicieli kościoła i społeczeństwa. Po mszy w katedrze św. Jana  kondukt dotarł do Pałacu Saskiego, gdzie trumna spoczęła w grobowcu, obok niej ustawiono 14 urn z ziemią z pobojowisk, które brały udział w losowaniu. O godz.13:00 rozległ się wystrzał armatni wzywający sotlicę a z nią cały naród do 1 minuty ciszy i skupienia. Po odegraniu hymnu, Prezydent Stanisław Wojciechowski zapalił znicz, symbolizujący ogień nie gasnącej pamięci. Pałac Saski zanim przyjął zwłoki nieznanego żołnierza miał za sobą 200 letnią tradycję, był otwarty w 1724 r. za króla Augusta II Sasa. Jego twórcą był niemiecki architekt Daniel Poppelman. Dla każdego Polaka utworzony tu grób ma szczególne znaczenie.Z nim związany jest nasz honor, duma i sława.

Pałac Saski w czasie wojny został zniszczony, pozostały tylko arkady, które pełnią do dziś ten Panteon Pamięci Narodowej - miejsce gdzie odbywają się wszystkie ważniejsze uroczystości państwowe.