Bajka o oszukiwaniu

W starym wierzbowym pniu został zamknięty zły, bardzo zły, czarny duch. Był tam ubezwłasnowolniony, dzięki czemu cała okolica wolna była od jego paskudnych psot. Wypuścić można go było wkładając słomkę w szparę w korze. Przez słomkę mógł się przecisnąć i wydostać na zewnątrz. Ale nie wolno było go uwalniać. Wszyscy o tym wiedzieli. Nawet małym dzieciom przykazano, żeby tego nie robiły. Byłoby to wielkie nieszczęście, mówiono.

Pewnego dnia grupka dzieci, bawiąc się, zawędrowała pod tę wierzbę.
Dzieci słyszą milutki głos:
- O! Dzień dobry. Jakie ładne dzieciaczki. Jak ładnie się bawicie.
- Dzień dobry, panie Duchu.
- Oj! Jak mi tu ciasno! Niewygodnie. Już sto lat tak się cisnę.
- Wiemy, wiemy. Ale pan jest niedobrym duchem i musi pan tam być, panie Duchu.
- Nie jestem zły, to plotki. Wypuście mnie na chwilkę. Tak tu ciasno.
- Nie, nie możemy.
- Ależ wypuście, proszę. Rozprostuję się tylko troszkę i zaraz wrócę spowrotem do pnia. Sto lat tak się cisnę. Pomóżcie mi. Wystarczy włożyć słomkę w szparkę w korze.
Dzieci zaczęły się wahać.
- Wyjdę na chwilę, przeciągnę się i zaraz wrócę z powrotem. Obiecuję. Deklarował duch.

Mojej pięcioletniej córce, Basi, z którą oglądałem tę bajkę, zadałem pytanie:
- Jak myślisz, można duchowi zaufać i uwierzyć, że tylko przeciągnie się i wróci z powrotem do pnia?
- Tak, tata.

Pięcioletnią Basię dało się łatwo oszukać. Dorastając, będzie się uczyć ograniczonego zaufania. Wygląda na to, że nieufności trzeba się uczyć, bo nie jest nam dana, tak jak ufność.

Nadmierne zaufanie np. do polityków można mieć z powodu niewiedzy.
Albo z bezmyślności wynikającej z braku umiejętności pozbierania różnych informacji do kupy i wyciągnięcia wniosków.

W demokracji głos bezmyślnego imitatora, dającego gnać się do urny, wraz ze stadem baranów pędzonych kłamliwymi hasłami, coraz to bardziej wyrafinowanyh manipulatorów zaklętych w wierzbowych pniach telewizorów,  liczy się tak samo jak głos samodzielnie myślącego, asertywnego, przejętego powagą spraw, dojrzałego, odpowiedzialnego obywatela.

Jak nauczyć mniej asertywnych, mniej odpornych na kłamstwo, ostrożności w podejmowaniu decyzji?