95 obserwujących
378 notek
654k odsłony
1152 odsłony

1939 – Wojsko Niepodległej (cz. XI)

Wykop Skomentuj14

Siły zbrojne II RP, Wojska lądowe, Broń pancerna.

Piłsudski: kawaleria jest „bronią bardzo nikłą, wymagającą wiele czasu na zbieranie się i porządkowanie po każdej walce, a nawet marszu”.
•    W 1924 min. Spraw Wojskowych gen. Sikorski rozbudował kawalerię: cztery dywizje i pięć brygad.
•    9 czerwca 1926 marsz. Piłsudski zlikwidował Generalny Inspektorat Kawalerii, zarządził rozformowanie dywizji i nakazał podjąć prace studialne nad motoryzacją kawalerii.
•    W 1927 utworzył w MS Wojsk. Wydział Broni Pancernych.
•    W 1928 podjęto w PZInż. produkcję czołgu TK – do 1934 wyprodukowano 320 szt.
•    W połowie 1930 Piłsudski nakazał wydzielenie broni pancernej w samodzielny rodzaj wojsk stawiając na czele Dowództwo Broni Pancernych.
•    W 1932 zakupiono licencję czołgu Vickers - po przebudowie jako 7TP był produkowany w PZInż. do 1939.
•    W 1934 przeformowano broń pancerną w sześć batalionów czołgów i samochodów pancernychimage
Odznaka "Znak Pancerny" ustanowiona przez marsz. Piłsudskiego 3 listopada 1932 jako wyróżnienie służbowe przyznawane żołnierzom wojsk pancernych na wniosek Dowódcy Broni Pancernych.


W 1928 firma Vickers Armstrong wyprodukowała lekki czołg rozpoznawczy, który miał służyć jako broń wsparcia piechoty będąc lekkim transporterem broni maszynowej i zarazem opancerzonym stanowiskiem ogniowym. Polska w 1929 kupiła kilkanaście tych czołgów. W tym samym roku w Biurze Konstrukcyjnym Broni Pancernych Wojskowego Instytutu Badań Inżynierii rozpoczęto prace nad polską, ulepszoną wersją czołgu. W 1931 w PZInż. zespół kpt. inż. T. Trzeciaka stworzył znacznie usprawnioną odmianę czołgu o symbolu TK-3. Pojazd zbudowano w zakładach Ursus. W marcu 1931 przeszedł próby i podjęto seryjną produkcja.

imageCzołg osiągał szybkość do 46 km/h. i miał zasięg do 200 km. Pancerz od 6 do 8mm. Był uzbrojony w karabin maszynowy 7,92mm wz. 25. Mógł prowadzić ogień plot. Zabierał 1800 szt. amunicji. Od 1932 wyprodukowano 300 takich czołgów. W czasie wojny 1939 TK-3 wykorzystywano do zadań rozpoznawczych i patrolowych oraz do wspierania kawalerii i piechoty.

W 1931 podjęto opracowanie ciągnika artyleryjskiego C2P na imagebazie podwozia TK-3. Ostateczna wersja ciągnika przeszła próby w 1936, który w warunkach zimowych przejechał 965 km, holując armatę kal. 75 mm o masie 1615 kg. Stwierdzono, że bardzo dobrze radzi sobie na złych drogach gruntowych i bezdrożach. Do września 1939 zbudowano 316 ciągników, na 1940 zamówiono kolejne 117.

Po kampanii 1939 Niemcy zdobyte czołgi TK z oznaczeniem PzKpfw TK(p) przyjęli na wyposażenie Wehrmachtu. , Wyremontowali także pewną liczbę ciągników C2P i jako Zugmitte C2P (p) bądź Artillerieschlepper C2P (p) używali niemal do końca wojny.

imageW 1933 opracowano nową wersję czołgu – TK. Zespół pod kierunkiem inż. Edwarda Habicha w Biurze Studiów PZInż. skonstruował czołg TKS . Zmodernizowano kadłub, wymieniono silnik, pogrubiono pancerz do 10mm. Wprowadzono zmiany w układzie zawieszenia i poszerzono gąsienice. Zastosowano odwracalny peryskop projektu kpt. inż.. Gundlacha pozwalający na do okólną obserwację terenu oraz celownik optyczny.

TKS wz. 35 deklasował inne modele czołgów TK pod względem osiągów i niezawodności (w czasie prób na trasie o długości ponad 1700 km nie odnotowano żadnych awarii). Seryjną produkcja czołgu TKS rozpoczęto w lutym 1934.

Do września 1939 wyprodukowano ich 390.

imageW celu przedłużenia trwałości układu napędowego czołgów TK opracowano w pierwszej połowie lat 30. rodzaj lawety samobieżnej do przemarszów na większe odległości, nazywanej „autotransporter”. Było to bezsilnikowe dwuosiowe podwozie. Czołg wjeżdżał na nie załoga łączyła łańcuchem koła napędowe czołgu z przekładnią napędzającą tylne bliźniacze koła podwozia i po uruchomieniu silnika czołgu laweta jechała; kierował nią przy użyciu rozkładanej kierownicy siedzący na podwoziu dowódca przewożonego czołgu.

imagePorównując potencjał czołgów TK spostrzeżemy, że uzbrojeniem i opancerzeniem niemieckie PzKpfw I (poniżej na zdjęciu) i polskie TK niewiele się od siebie różniły. Niemiecka przewaga wyrażała się w liczbie 1000 PzKpfw I wobec 600 polskich TK.image

W 1934 mjr Gundlach z Wojskowego Instytutu Badań Inżynierii skonstruował peryskop, który pozwalał na obserwację dookolną (o 360°) bez odwracania głowy czy zmiany pozycji obserwatora. W 1935 przyjęty na wyposażenie WP jako peryskop odwracalny G wz. 34. Od 1936 produkowany we Lwowie, po raz pierwszy zastosowany w czołgach rozpoznawczych TKS i 7TP. Krótko przed wojną w 1939 został przekazany Brytyjczykom i był produkowany jako Tank Periscope Mk IV zastosowany w czołgach angielskich. Dał też początek podobnym rozwiązaniom w armii USA.

Po kampanii polskiej 1939 i zagarnięciu polskich czołgów Niemcy i Sowieci przejęli polski wynalazek. W ZSRR był masowo stosowany w czołgach, m.in. T-34. Tak samo postąpili Niemcy. Pod koniec II wojny światowej peryskop imageodwracalny mjr Gundlacha został przyjęty we wszystkich armiach świata. Był używany niezmieniony przez  50 lat. Po 1945 znalazł się w wyposażeniu „ludowego” Wojska Polskiego jako peryskop obserwacyjny MK-4; jest do dziś używany w czołgach oraz wozach bojowych.image
Rudolf Gundlach, konstruktor broni pancernej (1894 - 1957). Studiował na Politechnice Ryskiej. Po 1917 w WP w Bobrujsku, walczył w wojnie 1919-1920. Skończył Politechnikę Warszawską, dyplom inżyniera mechanika w 1925. Był szefem wydziału projektów i konstrukcji Biura Badań Technicznych Broni Pancernych. W 1929 główny projektantem samochodu opancerzonego wz29. Nadzorował prace nad czołgami 7TP i 10TP. Po wojnie pozostał na emigracji.

Wykop Skomentuj14
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Kultura