Obrońcy arcybiskupa Wielgusa mieli rację

 

Na przełomie 2006 i 2007 roku polskim kościołem wstrząsnęła tzw. afera arcybiskupa Wielgusa. Jak zapewne pamiętamy, chodziło w niej o to, że nowy metropolita warszawski okazywał się być - a przynajmniej tak zdawały się sugerować ujawnione dokumenty - wieloletnim współpracownikiem komunistycznej Służby Bezpieczeństwa. Zarówno polski Kościół, jak i w ogóle uczestnicy debaty publicznej podzielili się wtedy na "wielgusardów" i "anty-wielgusardów", a podziały te szły zupełnie w poprzek podziałów zwyczajowych. Trudno mi dziś pisać o swojej postawie w tamtych dniach - byłem wtedy niestety odległy od Kościoła katolickiego i napisałem dość plugawy tekst w protestanckim "Idź pod prąd". Po moim powrocie do Kościoła identyfikowałem się jednak z obozem "anty-wielgusardów" i polemizowałem, tak prywatnie, jak i na łamach publicznych z "wielgusardami" z kręgu Klubu Zachowawczo-Monarchistycznego, zwłaszcza doktorem Adamem Wielomskim. Wina arcybiskupa wydawała mi się tak oczywista, a obrona agenta tak niestosowna, że widziałem w postawie KZMu element jakiejś gry politycznej. Teraz dostrzegłem, że to dr Wielomski miał rację, a ja się myliłem.

Jak to? Czyżbym natrafił na jakieś niepodważalne dowody niewinności abp Wielgusa? Bynajmniej, inaczej niż dla Pana Adama, w świetle dostępnych nam dowodów, fakt współpracy hierarchy z bezpieką nie ulega dla mnie najmniejszej wątpliwości. Nadal uważam, że abp Wielgus zrobił źle, kłamiąc i idąc w zaparte. Inaczej niż większość "anty-wielgusardów" nie widzę w nim jakiegoś demona - widzę człowieka, który zapewne bardzo przeżywa osobistą tragedię. Ciężka sytuacja, w jakiej niecałe półtora roku temu znalazł się polski Kościół nie jest bowiem winą jedynie "anty-wielgusardów" czy też "wielgusardów" - po części jest winą samego arcybiskupa, faktu, że nie umiał on sobie poradzić sobie ze swoją przeszłością. Inaczej, niż większość "wielgusardów", przekonują mnie bowiem argumenty wskazujące na agenturalność arcybiskupa. Uważam, że wielką szkodą jest to, że nie umiał on publicznie do swoich win przyznać się i przeprosić za nie - byłoby to wielkim  gestem, budzącym najwyższy szacunek tak z chrześcijańskiego, jak i ogólnoludzkiego punktu widzenia. Nikt nie byłby wówczas w stanie zaprzeczyć, że abp Stanisław Wielgus będzie godnym metropolitą warszawskim. Nie ma co jednak nad tą sprawą się rozwodzić - jeżeli abp Wielgus rzeczywiście winien był kolaboracji z komunistyczną bezpieką, winien swą winę wyznać i pokutować za nią, jeśli zaś został spotwarzany - należy mu się pełna rehabilitacja!

Skoro jednak nie przekonuje mnie teza o tym, że abp Wielgus był czysty, czemu przyznaję rację jego obrońcom? Do rewizji mojego stanowiska skłoniła mnie sytuacja wobec spodziewanego objęcia metropolii gdańskiej przez Sławoja Leszka Głódzia (dodam od razu, że bynajmniej nie jest to mój "faworyt" wśród kościelnych hierarchów!). Mamy do czynienia ze zmasowaną krytyką tego kapłana przez liberalne media - a to, że "zbyt konserwatywny", a to że "radiomaryjny". Nie jest to krytyka wynikając po protu z artykulacji swoich poglądów. Jej ogólny ton jest taki, jakby jej celem miało być nakłonienie czynników kościelnych do zmiany decyzji. Odpowiedzią na tę kampanię prasową jest  Oświadczenie Konferencji Episkopatu Polski:

Od pewnego czasu odnotowuje się w środkach społecznego przekazu niepokojące sygnały, sugestie czy nawet żądania podważające kompetencję Stolicy Apostolskiej w dziedzinie obsadzania stolic biskupich. Tego typu działania stanowią niedopuszczalną metodę wywierania nacisku na wewnętrzne sprawy Kościoła oraz są próbą ograniczania jego autonomii.

"Wielgusardzi" mieli rację o tyle, że "sprawa Wielgusa" mogła okazać się precedensem, prowadzącym do faktycznego uszczuplenia autonomii Kościoła - pod naciskiem "opinii publicznej". Zaczęłoby się od sprawy pozornie słusznej - walki z agenturą w Kościele - a skończyło na mieszaniu się czynników świeckich w sprawy Kościoła. Tak więc, czy się to komuś podoba, czy nie, z punktu widzenia Matki Naszej Kościoła, to "wielgusardzi" mieli rację.