SCENA 19 - AMBASADA BRYTYJSKA - NOC - 21 MARCA 1939 - RAPORT WHITE PAPER

SCENA 19 - AMBASADA BRYTYJSKA - NOC - 21 MARCA 1939 - RAPORT WHITE PAPER

Uczestnicy: RUSSELL (35), KENNARD (58)

RUSSELL pisze na maszynie:

From: J. Russell, Second Secretary. To: Foreign Office. Subject: Poland facilitating illegal Jewish immigration to Palestine via Gdynia in violation of White Paper. Details: On March 15-20 1939 Polish official Tadeusz Modelski, clerk of Warsaw City Hall, issued 9,732 illegal transit permits for Czech Jewish refugees from Teschen bridge. Ship Warsaw in Gdynia loaded with 5,000 rifles from Powązki and 1,000 machine guns. Weapons for Irgun invasion April 1940. Poland supplied 25,000 rifles. Warehouses 5,000 rifles and 1,000 mgs. 25 Irgunists trained Zakopane. White Paper quota 75,000 at risk. Suggest protest and delay British guarantee March 31.

KENNARD wchodzi w szlafroku z fajką:

John, jeszcze piszesz? 23:00. Cieszyn śpi. 10,000 już w Gdyni. A ty piszesz.

RUSSELL:

Muszę wysłać raport do Foreign Office. O Cieszynie. 9,732 przepustek. White Paper at risk.

KENNARD czyta:

Poland facilitating illegal Jewish immigration... 9,732 permits by Modelski... White Paper quota 75,000 at risk... Suggest protest and delay guarantee March 31. John, czy ty wiesz co piszesz?

RUSSELL:

Prawdę, sir. Prawdę że Polska łamie White Paper i przemyca broń dla Irgunu.

KENNARD siada whisky:

John, ile lat w Polsce? 2 lata. A ja 30 lat. Od 1909. I powiem ci: prawda w dyplomacji to nie to samo co w gazecie. W gazecie jedna. W dyplomacji ma warstwy. Jak cebula. Warstwa pierwsza: Polska przepuściła 10,000. Prawda. Warstwa druga: Polska nie chciała powtórzyć Zbąszynia - 9,000 w błocie październik 1938, 654 szosą o 21:00, 8,000 w obozie koszary, pierwsza masowa deportacja. Warstwa kolejna: Moja żona jest Żydówką. Z Wiednia. Uciekła w 1938. Gdyby nie urzędnik w Wiedniu który postawił stempel nie byłoby jej. Dlatego czasem Imperium musi przymknąć oko. Nawet na 75,000.

RUSSELL:

Sir, pani Kennard jest...

KENNARD:

Żydówką. Z Wiednia. Tak. I gdyby nie urzędnik w Wiedniu w marcu 1938 który postawił stempel, mimo ustawy, to moja żona byłaby w Buchenwald. Albo w Zbąszyniu. 9,000 w błocie.

RUSSELL:

Ale White Paper... 75,000... May 1939 White Paper limited Jewish immigration to Palestine to 75,000 over 5 years... To polityka Imperium...

KENNARD:

A gwarancje z 31 marca? British guarantee March 31 1939: His Majesty's Government would feel themselves bound at once to lend Polish Government all support. To też polityka Imperium. I co ważniejsze? 75,000 czy gwarancje? 75,000 Żydów w Palestynie czy 30 milionów Polaków którzy za tydzień mogą być pod Hitlerem?

RUSSELL milczy. Gwarancje ważniejsze.

KENNARD dyktuje nową wersję:

From: H. Kennard, Ambassador. To: Foreign Office. Subject: Cieszyn incident. Details: Local Polish official Tadeusz Modelski, clerk of Warsaw City Hall, acted without authorization and issued transit permits for Czech refugees. Polish Government officially maintains closed border policy consistent with March 31 1938 law. Local incident. No need to escalate before guarantee negotiations March 31 1939. No action required. H.K. 22.03.39

RUSSELL:

Sir, to nie prawda. Beck wie. Kowalski wie. Mościcki wie.

KENNARD:

To jest prawda dyplomatyczna, John. Local official acted without authorization. Polish Government officially maintains closed border. To prawda która pozwala Foreign Office przymknąć oko. A prawda która każe protestować to prawda która zabija gwarancje z 31 marca. I zabija Polskę. I 30 milionów. Chcesz zabić 30 milionów dla prawdy o 10,000?

RUSSELL przepisuje: No action required. H.K. 22.03.39

KENNARD przez okno na Warszawę noc marzec 1939 - za 6 miesięcy wojna:

John, pamiętaj: czasami najlepszy raport to ten którego nie wysyłasz. A czasami najlepsza pieczątka to ta której nie stawiasz. Albo ta którą stawiasz mimo że nie powinieneś. Jak Modelski. 10,000 pieczątek. I jedna pieczątka na paszporcie mojej żony w Wiedniu w 1938.

SCENA 20 - PORT GDYNIA - 22 MARCA 1939 NOC - STATEK WARSZAWA - ODJAZD - 10,000 + 5,000 KARABINÓW

Uczestnicy: MODELSKI, STEFAN, KOC, DAWID, STERN, KLARA, ANNA, MARIE JANA

Sceneria: Port Gdynia noc. Statek Warszawa przy nabrzeżu. 10,000 uchodźców. Pociągi towarowe z Cieszyna. Ciężarówki - skrzynie MAUSER WZ.29 - 5,000 SZT, RKM BROWNING - 1,000 SZT ładowane dźwigiem. Napis: GDYNIA - 22 MARCA 1939 - 10,000 URATOWANYCH - 5,000 KARABINÓW - 25 ŻOŁNIERZY

STEFAN:

9,732 stempelki. Zostało 268. Ręka?

MODELSKI spuchnięta ręka:

Ręka stempluje sama. Jak w Zbąszyniu tylko odwrotnie.

KOC z DAWIDEM i STERNEM:

Tadeusz, broń załadowana. 5,000 karabinów Mauser wz.29 i 1,000 RKM Browning wz.28. Poland supplied 25,000 rifles. Warehouses 5,000 rifles and 1,000 mgs. Wszystko na Warszawa. Plus 25 żołnierzy z Zakopanego. In Spring 1939 guerrilla school Zakopane 25 Irgunists taught sabotage. Plus broń dla 10,000 na inwazję Palestyny kwiecień 1940. Polish government supported plan and began training Irgun members and supplying them arms for 10,000 men for proposed invasion of Palestine in April 1940.

MODELSKI:

A ludzie?

KOC:

9,732 na liście. 268 jeszcze na dworcu. Ostatni pociąg godzinę temu.

DAWID:

Te 10,000 to nie uchodźcy. To armia. To przyszłe państwo. 

STERN:

Dlaczego pan nam pomaga? Naprawdę? Nie polityka. Naprawdę.

MODELSKI patrzy na 10,000 na nabrzeżu:

Bo w Zbąszyniu w październiku była Róża. 8 lat. Tyle co moja Zosia. Odmówiłem jej stempla. Zgodnie z ustawą z 31 marca 1938. The law will affect thousands. I do dziś ją widzę. A teraz w Cieszynie jest 3,000 takich Róż. I 1,000 takich jak Zosia. I Marie Jana Korbelová I jeśli teraz odmówię będę widział 10,000 Róż do końca życia. A ja chcę widzieć tylko Zosię. I domek który narysowała.

STERN:

To my pamiętamy. 10,000. I 5,000 karabinów. I zakopiańską szkołę. I Rembertów. Poland supported Haganah, Betar, Irgun with weapons and training throughout interwar.

KLARA z ANNĄ i MARIE JANA - dziecko lepiej:

My wsiadamy. Ostatnie.

MODELSKI:

Klara... była pani w Zbąszyniu w październiku. 9,000 w błocie.

KLARA:

Byłam. Pomagałam jako lekarka. A teraz sama jestem uchodźczynią. I pan mnie ratuje. Ten sam który odmawiał w Zbąszyniu.

MODELSKI:

Ja też byłem w Zbąszyniu. Odmawiałem. Teraz stawiam. 10,000.

KLARA łzy:

Dziękuję. Za Zbąszyń. I za Cieszyn. Że nie powtórzył pan Zbąszynia.

ANNA z MARIE JANA:

Jak mam podziękować? Za moją córkę? Marie Jana Korbelová 

MODELSKI bierze dziecko na ręce przyszłą Margharet Albright sekretarz State Department teraz 1 rok 10 miesięcy:

Niech pani córka żyje. I niech pamięta że raz był urzędnik w Cieszynie który postawił stempel. Nr 7,343. I niech kiedyś powie że nie wiedziała że była uchodźczynią. I nie wiedziała że została uratowana. I didn't know I was a refugee. I didn't know I was saved.

ANNA całuje rękę:

Będzie pamiętać. Marie Jana będzie pamiętać.

Modelski stawia ostatni stempel nr 10,000 Marie Jana Korbelová.

Syrena statku. Stefan: Brytyjczycy patrzą. Russell z ambasady w porcie liczy ludzi i broń. Kennard obok kiwa do Modelskiego No action required.

Modelski patrzy jak statek Warszawa odpływa w noc bałtycką mgła 10,000 ludzi macha Anna z Marie Janą Klara Dawid Stern.

STEFAN:

Udało się. 10,000.

MODELSKI:

Tak. Udało się. Cieszyn nie jest Zbąszyniem. Nie powtórzyliśmy Zbąszynia.

V.O. czyta listę: Marie Jana Korbelová 15 maja 1937 Praga Smíchov nr 10,000 przyszła Madeleine Albright pierwsza kobieta Sekretarz Stanu USA 1997-2001. Klara Weiss lekarka z Ostrawy była w Zbąszyniu 1938 wolontariuszka nr 7,200. Anna Korbelová nr 9,999. Dawid... Stern... Raziel... 10,000 nazwisk... 10,000 ludzi... 10,000 Róż...

Statek znika mgła syrena.

NAPIS: 22 marca 1939 statek Warszawa odpływa z Gdyni z 10,000 czeskich żydowskich uchodźców z Cieszyna i 5,000 karabinów z Powązek dla Irgunu. Mimo White Paper ograniczającego imigrację do Palestyny do 75,000 w ciągu 5 lat statek dociera do Konstancy a potem do Palestyny. Wielu z tych 10,000 walczyło o niepodległość Izraela w 1948 z polskimi karabinami Mauser wz.29 z Powązek.