WIELKIE ZWĘŻENIE

Logline: 1932. Bezrobotny księgowy z Manchesteru nosi na szyi tablicę "Sprzedam umiejętność liczenia". Kiedy znajduje zwłoki jedynego człowieka, który rozumiał jak działa pieniądz, odkrywa że Wielki Kryzys nie był wypadkiem - był decyzją.

Dym, gazety, kolejki po chleb.

ŚWIAT

Trzy miasta, trzy lata, jedna choroba.

Londyn / Manchester 1930-1933 - 3 miliony bezrobotnych. Po wyjściu ze złota w 1931 roku nagle tanieją kredyty i wyrastają tanie domki na przedmieściach na południu, ale na północy wciąż głód. Rząd próbuje łatać system ustawami: skraca dzień górnikom z 8h na 7,5h, daje zasiłki, emerytury. To nie litość - to strach przed rewolucją. Konsumpcja nie może spaść, bo wtedy wszyscy pójdą za Moskwą lub za Berlinem.

Nowy Jork 1928-1930 - Umiera Benjamin Strong, gubernator Fed z Nowego Jorku. Jedyny człowiek, który trzymał za pysk 12 regionalnych banków Rezerwy. Po jego śmierci odpowiedzialność się rozpływa. Nikt nie chce ratować banków.

Paryż, grudzień 1933 / czerwiec 1936 - Marsze głodowe "Pracy i chleba". A potem wybuch - Front Ludowy, ustawy 20 i 21 czerwca 1936: 15 dni płatnego urlopu i 40-godzinny tydzień pracy. Po raz pierwszy robotnik jedzie nad morze.

BOHATEROWIE

EDWARD CROWE (38) - Nasz bezrobotny z tablicą. Były główny księgowy w kopalni. Umie liczyć lepiej niż ktokolwiek. Teraz stoi na Deansgate w Manchesterze z tekturą. Ma obsesję na punkcie liczb, bo tylko one nie kłamią. Zaczyna prowadzić własny zeszyt: ile pieniądza jest w mieście.

LUCIE FABRE (29) - Francuska reporterka L'Humanité. Idzie w marszu głodowym 1933, a w 1936 relacjonuje pierwsze obozy wakacyjne. Wierzy, że państwo opiekuńcze to rewolucja bez krwi.

ARTHUR HARRISON (55) - Człowiek z Londynu. Urzędnik Banku Anglii, który w 1931 roku nacisnął guzik "wychodzimy ze złota". Wie, że uratował Anglię przed faszyzmem tanią cegłą.

WIDMO STRONGA - Benjamin Strong Jr. Umarł, ale jego notatki krążą. W jego prywatnych listach jest zdanie: "Jeśli przestaniemy pożyczać, cały świat się skurczy o jedną trzecią".

FABUŁA - 3 AKTY

AKT I - SPRZEDAM UMIEJĘTNOŚCI

Edward zauważa absurd: w gazetach piszą, że jest kryzys, bo nie ma pracy, ale w jego księgach brakuje czegoś innego - brakuje PIENIĄDZA. Podaż w jego dzielnicy spadła. Dostaje zlecenie od związku górników: sprawdzić, dlaczego skrócenie dnia pracy do 7,5h nagle ożywiło puby i dansingi. Odkrywa mechanizm: ludzie mają więcej czasu, więc wydają na wypoczynek. Pierwszy raz widzi, że socjal to nie koszt, tylko paliwo.

W Londynie znajduje walizkę po amerykańskim korespondencie. W środku stenogram z posiedzenia Fed z 1930 r. Ktoś na marginesie napisał: "Nieudolna? Nie. Bierna, defensywna, wahająca się - celowo."

AKT II - CZŁOWIEK, KTÓRY WSTRZĄSNĄŁ ŚWIATEM

Edward i Lucie spotykają się w Paryżu podczas marszu głodowego. Ona krzyczy "Du travail et du pain", on liczy ile chleba można kupić za franki, których nie ma. Zaczynają rozumieć grę: Amerykanie duszą banki, nie ratując ich "im bardziej problemy się powiększają, tym mniej pomagają". To nie głupota. To ideologia.

Paranoja narasta. Edward jest śledzony. Ktoś podmienia mu ogłoszenia o pracę - wszędzie to samo: "REKLAMA". Zaczyna widzieć, że cała gospodarka to reklama, która ma zakryć fakt, że pieniądza ubyło o 1/3.

Punkt zwrotny: Harrison z Banku Anglii tłumaczy mu prawdę w pubie w 1932 roku: "Nie uratowaliśmy się pracą. Uratowaliśmy się tym, że pozwoliliśmy ludziom dalej kupować. Zasiłki, tanie domy, potem płatne urlopy. My nie walczyliśmy z kryzysem cięciem. My walczyliśmy konsumpcją. Inaczej mielibyśmy tu swojego Hitlera."

AKT III - USTAWY CZERWCOWE

Czerwiec 1936. Paryż świętuje. Uchwalono:

"Każdy pracownik ma prawo po roku pracy do urlopu płatnego wynoszącego co najmniej 15 dni" - 20 czerwca

"Czas efektywnej pracy nie może przekraczać czterdziestu godzin tygodniowo" - 21 czerwca

Edward patrzy na tłum robotników na dworcu jadących nad morze po raz pierwszy w życiu. Rozumie, że to jest odpowiedź na Wielkie Zwężenie. Nie więcej pracy. Więcej życia.

Ale w finale wraca do Manchesteru. Staje znowu z tablicą.