POINT DE RÊVERIES

Inspiracja: Fakty

LOGLINE:

Gdy w Moskwie zostaje zamordowana rosyjska reżyserka polskiego pochodzenia, która całe życie kręciła filmy o polsko-rosyjskiej przyjaźni, młoda kuratorka festiwalu odkrywa, że jej śmierć jest lustrzanym odbiciem morderstwa sprzed 110 lat. Obie zbrodnie łączy jedno - tramwaj.

BOHATEROWIE:

1. JULIUSZ KUNITZER (57) - łódzki potentat. Niemiec, który stał się Polakiem z wyboru. Ojciec łódzkich tramwajów. Wierzy, że fabrykant ma obowiązek budować miasto. Dla robotników - zdrajca, bo wezwał Kozaków.

2. SOKRATES STARYNKIEWICZ (50-70) - generał-major armii carskiej, prezydent Warszawy 1875-1892. Prawosławny, który remontuje katolickie katedry. Rosjanin, którego Rosjanie nazywają "Spolszczonym". Pracuje 16h na dobę, żeby dać Warszawie wodę.

3. TAMARA JAKŻYNA (69) - realna postać. Reżyserka, szefowa Klubu Filmu Polskiego w Moskwie. Autorka filmu "Człowiek. Szkice do portretu Sokratesa Starynkiewicza" i "Nie lękaj się, modlę się za ciebie". Marzycielka. Spolszczona Rosjanka.

4. ANNA (35) - postać fikcyjna, nasza przewodniczka. Kuratorka Festiwalu Filmów Historycznych i Wojskowych. To ona ostatni raz widziała Tamarę na wręczeniu Złotej Szabli. Po jej śmierci dziedziczy dysk z nieukończonym materiałem.

STRUKTURA - TRZY CZASY, JEDEN TRAMWAJ:

Film jest montażem równoległym. Łączy go motyw raportu motorniczego i jadącego tramwaju.

AKT I - RAPORT

OTWARCIE - ŁÓDŹ, 30 WRZEŚNIA 1905, GODZ. 18:00, UL. NAWROT.

Ciemno. Deszcz. Tramwaj kursu 17 z Widzewa skrzypi na zakręcie. Raport motorniczego czytany z offu: "...gdy przyjechałem do ulicy Nawrot, to usłyszałem 3 strzały..."

W środku - Kunitzer i Tanfani wracają z fabryki. Dwóch chłopaków w robotniczych czapkach. Dwa strzały. Kunitzer pada na podłogę wagonu. Mordercy wyskakują i rozpływają się w tłumie strajkujących.

WSPÓŁCZEŚNIE - WARSZAWA, 2014. FESTIWAL.

Anna wręcza Złotą Szablę starszej, eleganckiej kobiecie, która przemawia w nienagannym polskim. To Tamara. Mówi: Robię film o człowieku, który chciał być Rosjaninem w Warszawie i Polakiem w Petersburgu. I nikt mu na to nie pozwolił.

Po gali Tamara mówi do Anny: Znalazłam coś w archiwum w Moskwie. Coś o Starynkiewiczu i o Kunitzerze. Oni się znali. Spotkali się w 1888 roku w sprawie tramwajów.

3 miesiące później. Telefon z Moskwy. Tamara zaginęła tuż po powrocie z Polski. 12 marca 2015.

AKT II - SAMOTNI MARZYCIELE

Anna leci do Moskwy szukać Tamary. Oficjalna wersja milicji: mafia mieszkaniowa. Sąsiad chciał sprzedać jej mieszkanie za 10 mln rubli. Ciało znalezione zakopane w lesie pod Moskwą.

Ale na dysku Tamary Anna znajduje coś innego.

WĄTEK STARYNKIEWICZ - WARSZAWA 1876-1892 - retrospekcje z materiałów Tamary.

Widzimy Starynkiewicza jako intruza. Petersburg każe mu poskromić buntownicze miasto. On zamiast tego mierzy poziom wody w Wiśle z Lindleyem. Walczy z kamienicznikami, którzy nie chcą płacić za kanalizację. Kradnie z kasy policyjnej, żeby zapłacić za 3000 latarń gazowych. Pozwala na polskie napisy na pomniku Mickiewicza. Dla Polaków - carski urzędnik. Dla Rosjan - zdrajca.

Kluczowa scena: 1888. Do Warszawy przyjeżdża delegacja łódzkich fabrykantów - wśród nich młody Kunitzer. Chcą koncesji na tramwaje elektryczne. Starynkiewicz ich przyjmuje. To spotkanie, którego nie ma w podręcznikach. Dwóch budowniczych, którzy wierzą, że infrastruktura jest ważniejsza niż imperia.

WĄTEK PARANOICZNY - MOSKWA 2015

Anna odkrywa, że ostatni wywiad Tamary nie był o Janie Pawle II, ale o liście Starynkiewicza z 1863 roku, gdy jako nadzorca więzienia w Moskwie miał pilnować polskich powstańców. Z tego więzienia uciekł Jarosław Dąbrowski. Prawnuczka Starynkiewicza zadaje pytanie: może to nie był przypadek?

Anna zaczyna wątpić. Czy Tamara zginęła przez mieszkanie, czy przez to, co znalazła? Ktoś kasuje jej archiwum w "Mecenat i Świat". Ktoś włamuje się do jej Klubu Filmu Polskiego.

Zaczyna słyszeć to samo co Aleksander II: Point de rêveries, messieurs! Koniec z marzeniami!

AKT III - KONIEC Z MARZENIAMI

Anna wraca do Łodzi. Idzie śladem tramwaju linii 17. Odnajduje raport motorniczego w archiwum MPK. Na ostatniej stronie dopisek ołówkiem: Tanfani przeżył, wyjechał.

Rozumie konstrukcję. Kunitzer został zabity, bo w 1905 roku musiał wybrać - stanął po stronie zaborcy. Starynkiewicz odszedł na emeryturę na ul. Rysią i do końca życia był prezydentem bez urzędu, bo nigdy nie musiał dokonać tego wyboru. Tamara została zabita, bo nie chciała wybierać - chciała być i Polką i Rosjanką.

Finał - pusty wagon zajezdni Muzeum Wodociągów i Kanalizacji w Warszawie - dawnej Stacji Filtrów Lindleya, którą zbudował Starynkiewicz. Anna projektuje ostatni, nieukończony film Tamary. Na ekranie - trzy twarze. Kunitzer, Starynkiewicz, Jakżyna.

Ostatni napis z offu:

Samotni, byli, są i będą tacy, którzy marzą o przyjaźni dwóch narodów.

Cięcie na czarny ekran. Słychać tylko dzwonek tramwaju konnego co 5 minut latem i co 8 minut zimą.

MOTYWY WIZUALNE:

1. Woda i szyny - filtry Lindleya i tory tramwajowe jako metafora cywilizacji vs. barbarzyństwa. 2. Raport - wszystkie zbrodnie są opisane urzędowym, suchym językiem motorniczego / milicjanta. 3. Język - bohaterowie ciągle zmieniają język: polski, rosyjski, niemiecki. Tamara jest jedyną, która mówi wszystkimi bez akcentu.

TAGLINE:

Zbudowali miasta dla innych. Zginęli w mieście dla siebie.