Zdalna hipnoza, służby i kino Skąd wziął się pomysł
Zdalna hipnoza to marzenie o władzy: przejąć wolę człowieka falą, sygnałem albo wcześniej wszczepionym kodem. Narodziło się z zimnowojennego strachu przed praniem mózgu po wojnie koreańskiej. Jeśli przeciwnik potrafił prać mózgi, trzeba było nauczyć się tego samemu.
Co naprawdę badały służby
W USA program MKUltra, autoryzowany w 1953 roku przez dyrektora CIA Allen Dulles i kierowany przez Sidney Gottlieb, testował narkohipnozę, czyli łączenie LSD z sugestiami hipnotycznymi. Celem było wywołanie amnezji, stworzenie kuriera, który nie pamięta rozkazu, i sprawdzenie, czy zahipnotyzowana osoba wykona polecenie.
W ZSRR badania nazwano psychotroniką. Od lat 30. badano telepatię i hipnozę telepatyczną, a w latach 60. KGB miało rozwijać program wojny psychotronicznej jako uzupełnienie broni jądrowej. Mówiono o maszynie LIDA, generatorach psychotronicznych i łączeniu fal radiowych z hipnozą.
Wynik w obu blokach był podobny: hipnoza działała u osób podatnych i świadomych sesji, nie dała się zamienić w niezawodny, zdalny przełącznik woli.
Co z tym zrobiło kino
Kino sprawiło, że zdalna hipnoza wreszcie zadziałała, przynajmniej na ekranie. The Manchurian Candidate Johna Frankenheimera z 1962 roku stworzył mit uśpionego agenta, zaprogramowanego przez hipnozę i aktywowanego bodźcem, na przykład kartą do gry. Film stał się synonimem zaprogramowanego zabójcy.
Później ten sam schemat wracał w nowych kostiumach: w Telefonie z 1977 roku, w Incepcji jako wszczepianie idei we śnie, w Uciekaj! jako hipnoza służąca do przejęcia tożsamości. W Ludziach, którzy gapią się na kozy z 2009 roku kino wyśmiało już sam program badań psychicznych armii USA.
Powstało sprzężenie zwrotne. Służby bały się fikcji przeciwnika i zaczynały realne badania. Kino brało te badania i zamieniało je w przekonującą opowieść. Opinia publiczna zaczynała wierzyć, że skoro to pokazano w filmie, to musi być możliwe.
Historia zdalnej hipnozy to więc porażka naukowa i sukces kulturowy. Nie stworzono skutecznej broni, ale stworzono trwały obraz człowieka jako istoty, którą można zaprogramować na odległość. Ten obraz wciąż kształtuje nasze lęki przed propagandą, technologią i algorytmami.


Komentarze
Pokaż komentarze (5)