Demokracja Demo, czyli pilot zamiast czołgu
Kiedyś do przejęcia kraju potrzebny był czołg, spisek i przynajmniej jeden generał w ciemnych okularach. Dziś wystarczy kanapa, pilot i wieczorne wydanie wiadomości. Czołg hałasuje, pali dużo i budzi sąsiadów. Pilot jest cichy, tani i sam się prosi, żeby go nacisnąć.
Pilot to najlepszy wynalazek do zarządzania uwagą. Nie musisz nikomu niczego zabraniać. Wystarczy, że dasz mu sto kanałów, z których dziewięćdziesiąt dziewięć pokazuje to samo, tylko głośniej. Człowiek myśli, że wybiera, a tak naprawdę tylko przełącza między różnymi odcieniami tego samego krzyku. A jak już się zmęczy wybieraniem, to zostaje na tym kanale, który krzyczy najrówniej. To się nazywa wolność wyboru. Brzmi dumnie, działa jak drzemka.
Potem wchodzi powtarzanie. Powtarzanie to taki kolega, który nie jest mądry, ale jest wytrwały. Nie musi mieć racji. Musi tylko wrócić jutro. I pojutrze. I po pojutrzu. Po dwudziestym razie mózg mówi: skoro to słyszę tak często, to pewnie coś w tym jest. Nie dlatego, że to sprawdził. Dlatego, że mu się już nie chce sprawdzać. Powtarzanie nie przekonuje. Powtarzanie męczy do zgody.
A żeby się nie nudziło, każdego wieczoru dostajesz jednego wroga. Jak danie dnia. W poniedziałek wróg numer jeden to ci, co za dużo zarabiają. We wtorek ci, co za mało pracują. W środę ci, co mówią za głośno. W czwartek ci, co mówią za cicho. W piątek wszyscy naraz, bo trzeba mieć o czym gadać przy piwie. Wróg musi być blisko, ale nie za blisko. Wystarczająco straszny, żeby się bać, i wystarczająco daleko, żeby nie trzeba było z nim rozmawiać. Idealny wróg to taki, którego znasz tylko z telewizji. Nigdy nie zawiedzie, bo nigdy nie przyjdzie i nie powie: hej, to nie tak.
I tak oto demokracja zostaje. Nikt jej nie kasuje, bo po co kasować coś, co tak ładnie wygląda na półce. Zostaje flaga, hymn, wybory, debaty, sondaże. Tylko to wszystko działa w wersji demo. Możesz pooglądać, możesz poklikać, możesz nawet poczuć, że coś wybrałeś. Nie możesz zapisać gry. Co jakiś czas wyskakuje okienko: czy na pewno chcesz zmienić coś naprawdę. A pod spodem małym druczkiem: opcja niedostępna w wersji demo.
Najlepsze w tym wszystkim jest to, że nikt cię do niczego nie zmusza. Nikt nie stoi nad tobą z czołgiem. Sam siadasz, sam włączasz, sam mówisz: jeszcze tylko jeden program. A rano budzisz się przekonany, że sam tak pomyślałeś. I w pewnym sensie to prawda. Pomyślałeś sam. Tylko trochę wcześniej ktoś bardzo starannie wybrał, o czym będziesz myślał.
Dlatego moja autocenzura tak się denerwuje. Ona nie boi się, że napiszę coś odważnego. Ona boi się, że napiszę coś oczywistego i ktoś to zauważy. A wtedy trzeba będzie zmienić kanał. A zmiana kanału to już prawie rewolucja


Komentarze
Pokaż komentarze (4)